5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 177

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki çok keyifli bir konuyu, basit elektrik devrelerini ve onların sembollerle nasıl çizildiğini inceleyeceğiz. Tıpkı notaların müziğin dili olması gibi, semboller de bilimin ve elektriğin ortak dilidir. Haydi şimdi görseldeki devreyi ve şemasını birlikte analiz edelim!

Soru: Görsel 7.1’deki basit elektrik devresini ve bu devrenin sembollerle çizilmiş hali olan devre şemasını inceleyiniz.

Haydi bakalım, bu devrede neler var ve şemada nasıl gösterilmişler, adım adım gidelim.

Adım 1: Gerçek Devredeki Elemanları Tanıyalım

Öncelikle sol taraftaki fotoğrafa, yani gerçek kurulmuş olan elektrik devresine bakalım. Bu devrede hangi elemanlar kullanılmış, bir listeleyelim:

• Batarya (Pil Yatağı ve Piller): Devreye enerji veren güç kaynağımız. Fotoğrafta 4 tane pilin bir yuvaya takıldığını görüyoruz. Birden fazla pile batarya diyoruz.
• İki Adet Lamba (Ampul): Elektrik enerjisini ışık enerjisine çeviren elemanlarımız. Bakın, ikisi de ne güzel yanıyor! Bu da devrenin çalıştığını gösteriyor.
• Anahtar: Devreden elektriğin geçip geçmemesini kontrol eden eleman. Fotoğrafta bir el anahtara basıyor ve lambalar yandığına göre bu anahtar kapalı konumdadır. Yani elektriğin geçmesine izin veriyor.
• Bağlantı Kablosu: Siyah renkteki tellerimiz. Bu kablolar, devre elemanları arasında elektriğin dolaşabilmesi için bir yol oluşturur.

Adım 2: Devre Şemasındaki Sembolleri Anlayalım

Şimdi de sağ taraftaki çizime, yani devre şemasına bakalım. Bu şema, soldaki devrenin sembollerle çizilmiş halidir. Her bir sembolün hangi elemana ait olduğunu bulalım:

• Batarya Sembolü: Şemanın üst kısmında gördüğünüz uzun ve kısa çizgilerden oluşan sembol, 4 pilden oluşan bataryayı temsil eder. Uzun çizgiler artı (+), kısa çizgiler ise eksi (-) kutbu gösterir.

• Lamba Sembolleri: Şemanın alt kısmında yan yana duran, içinde çarpı işareti olan iki daire, devremizdeki iki lambayı gösterir.

• Kapalı Anahtar Sembolü: Şemanın sağ tarafında, iki noktası bir çizgi ile birleştirilmiş olan sembol kapalı anahtarı temsil eder. Bu sembol, anahtarın elektriği geçirdiğini ve devrenin tamamlandığını anlatır. Zaten lambalarımız da bu yüzden yanıyor!

• Bağlantı Kablosu Sembolü: Bütün bu sembolleri birbirine bağlayan düz çizgiler ise bizim siyah bağlantı kablolarımızı temsil ediyor.

Sonuç ve Açıklama

Gördüğünüz gibi, gerçekte biraz karışık görünen bir elektrik devresini, semboller kullanarak çok daha basit ve anlaşılır bir şekilde çizebiliyoruz. Bu çizime devre şeması diyoruz. Devre şemaları sayesinde dünyanın her yerindeki bir bilim insanı veya mühendis, sizin ne çizdiğinizi kolayca anlayabilir. İşte bu yüzden sembolleri öğrenmek çok önemlidir! Harikasınız çocuklar!