5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 32
Harika bir soruyla karşı karşıyayız! Ben de senin 5. sınıf Fen Bilimleri öğretmenin olarak bu konuyu sana en anlaşılır şekilde anlatacağım. Haydi, kitabımızdaki bu sayfayı birlikte çözümleyelim.
Sayfada doğrudan numaralandırılmış bir soru olmasa da, metnin içinde bizim düşünmemiz için sorulmuş çok önemli bir soru var. Önce bu soruyu bir yazalım.
Soru: Peki, Dünya’nın, Güneş’in ve Ay’ın hareketleri aynı mıdır? Bu hareketler hangi yönde gerçekleşir?
Bu soruyu cevaplamak için önce bazı temel bilgileri hatırlamamız gerekiyor. Tıpkı bir topacın kendi etrafında dönmesi gibi, gök cisimleri de döner. Bu dönüşlerin bir yönü vardır. Kitabımız bu yönleri anlamamız için bize çok tanıdık bir örnek veriyor: duvar saati!
Görsel 1.23’e dikkatlice bak. Soldaki beyaz saat, akrep ve yelkovanın normalde nasıl hareket ettiğini gösteriyor. Sağdaki siyah saat ise bu hareketin tam tersini gösteriyor. İşte bu iki yön, sorumuzun cevabının anahtarı!
Şimdi sorumuzu adım adım cevaplayalım.
Adım 1: “Saat Yönü” ve “Saat Yönünün Tersi” Ne Anlama Geliyor?
Bu kavramları netleştirelim ki kafamız karışmasın.
- Saat Yönü: Bir duvar saatindeki akrep ve yelkovanın ilerlediği yöndür. Yani sayıların 1, 2, 3, 4… şeklinde ilerlediği o bildiğimiz harekettir.
- Saat Yönünün Tersi: Bu ise tam tersi bir harekettir. Sanki saat geriye doğru gidiyormuş gibi, sayıların 12, 11, 10, 9… şeklinde ilerlediği yöndür.
Adım 2: Gök Cisimlerinin Hareket Yönlerini Keşfedelim!
Bilim insanları yaptıkları gözlemlerle Güneş, Dünya ve Ay’ın hareket yönlerini bulmuşlar. İşte o muhteşem bilgiler:
-
Dünya’mızın Hareketleri:
Canım Dünya’mızın iki temel hareketi vardır: Kendi etrafında dönmesi (gece ve gündüzü oluşturur) ve Güneş’in etrafında dolanması (mevsimleri oluşturur). Bu iki hareketin yönü de batıdan doğuya doğrudur. Bu yön, tam olarak saat yönünün tersine denk gelir! Yani Dünya’mız, saatin akrebinin tersine doğru döner. Zaten bu yüzden Güneş doğudan doğar, batıdan batar. -
Ay’ın Hareketleri:
Uydumuz olan Ay’ın da üç hareketi var ve ne ilginçtir ki hepsi aynı yönde! Ay, kendi etrafında, Dünya’nın etrafında ve Dünya ile birlikte Güneş’in etrafında hep saat yönünün tersine doğru hareket eder. Evren ne kadar da düzenli, değil mi? -
Güneş’in Hareketi:
Sımsıcak yıldızımız Güneş de sabit durmuyor, o da kendi etrafında dönüyor! Tahmin edebilir misin hangi yöne? Evet, o da aynı şekilde saat yönünün tersine doğru dönüyor.
Sonuç
Şimdi en baştaki sorumuza geri dönelim: “Dünya’nın, Güneş’in ve Ay’ın hareketleri aynı mıdır? Bu hareketler hangi yönde gerçekleşir?”
Artık bu sorunun cevabını biliyoruz!
Evet, bu üç gök cisminin (Güneş, Dünya ve Ay) kendi etraflarındaki dönme hareketlerinin yönü aynıdır.
Bu ortak yön ise SAAT YÖNÜNÜN TERSİDİR.
Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamanı sağlamıştır. Gördüğün gibi, gökyüzündeki her şey harika bir uyum içinde hareket ediyor!