5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 208

Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte bu elektrik devrelerini inceleyeceğiz ve şemalarla doğru eşleştirilip eşleştirilmediğini kontrol edeceğiz. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip edip sonuca ulaşacağız. Hazır mısınız? Haydi başlayalım!

Soru: Görselde verilen basit elektrik devrelerinin ve bu devrelere ait olduğu iddia edilen devre şemalarının eşleştirmelerini analiz ediniz. Hangi eşleştirmelerin doğru, hangilerinin yanlış olduğunu adım adım açıklayınız.

Haydi şimdi her bir devreyi sırayla ele alalım ve dikkatlice inceleyelim.

1. Devre İncelemesi

Soldaki resimde 3 pilli bir pil yatağı, birbirine seri bağlanmış (arka arkaya dizilmiş) 2 ampul ve açık bir anahtar görüyoruz.

Sağdaki şemada ise 3 pilden oluşan bir güç kaynağı sembolü, seri bağlanmış 2 ampul sembolü ve açık bir anahtar sembolü bulunuyor.

Çözüm ve Açıklama:

• Adım 1: Önce pil sayısını kontrol edelim. Gerçek devrede 3 tane pil var. Devre şemasında da yan yana çizilmiş 3 pil sembolü (uzun ve kısa çizgiler) var. Bu kısım doğru!
• Adım 2: Şimdi ampul sayısına ve bağlanma şekline bakalım. Devremizde 2 tane ampul var ve kablo üzerinde peş peşe duruyorlar, yani seri bağlanmışlar. Şemada da daire içindeki çarpı (X) ile gösterilen 2 ampul sembolü var ve onlar da tek bir kablo üzerinde art arda dizilmiş. Bu da doğru!
• Adım 3: Son olarak anahtara bakalım. Gerçek devrede anahtar açık, yani devreden akım geçmiyor. Şemadaki anahtar sembolü de ucu yukarı kalkık, yani açık durumda. Bu da eşleşiyor!

Sonuç: Bu eşleştirme DOĞRUDUR. Çünkü devredeki tüm elemanlar ve bağlantı şekli şemada doğru bir şekilde gösterilmiştir.

2. Devre İncelemesi

Soldaki resimde 4 pilli bir pil yatağı, seri bağlanmış 3 ampul ve açık bir anahtar görüyoruz.

Sağdaki şemada 4 pilden oluşan bir güç kaynağı, seri bağlanmış 3 ampul ve açık bir anahtar sembolü var.

Çözüm ve Açıklama:

• Adım 1: Pilleri sayalım. Gerçek devrede 4 pil var. Şemada da 4 pil sembolü var. Süper, bu doğru!
• Adım 2: Ampullere bakalım. 3 tane ampulümüz seri olarak bağlanmış. Şemada da 3 tane ampul sembolü art arda duruyor. Harika, bu da doğru!
• Adım 3: Anahtarın durumuna bakalım. Anahtarımız açık. Şemadaki sembol de açık anahtarı gösteriyor. Bu da tamam!

Sonuç: Bu eşleştirme de DOĞRUDUR. Devre elemanlarının sayısı ve bağlantı şekli şema ile birebir uyumlu.

3. Devre İncelemesi

Soldaki resimde 3 pilli bir pil yatağı, birbirine paralel bağlanmış (kabloların kollara ayrıldığı) 2 ampul ve açık bir anahtar görüyoruz.

Sağdaki şemada 3 pilden oluşan bir güç kaynağı, birbirine seri bağlanmış (arka arkaya dizilmiş) 2 ampul ve açık bir anahtar sembolü var.

Çözüm ve Açıklama:

• Adım 1: Pil ve anahtar sayısı doğru mu? Evet, gerçek devrede 3 pil ve 1 açık anahtar var, şemada da öyle gösterilmiş.
• Adım 2: Peki ya ampullerin bağlanma şekli? İşte burada dikkatli olmalıyız! Gerçek devrede kablolar bir noktada ikiye ayrılıyor, her bir kola bir ampul bağlanıyor ve sonra bu kollar tekrar birleşiyor. Biz bu bağlantı türüne paralel bağlama diyoruz.
• Adım 3: Şemaya baktığımızda ise ampullerin tek bir hat üzerinde, tren vagonları gibi arka arkaya dizildiğini görüyoruz. Bu ise seri bağlamadır.

Sonuç: Bu eşleştirme YANLIŞTIR. Çünkü ampullerin bağlanma şekli gerçek devrede paralel iken, şemada seri olarak çizilmiştir.

4. Devre İncelemesi

Soldaki resimde 2 pilli bir pil yatağı ve seri bağlanmış 2 ampul görüyoruz. Bu devrede anahtar yok.

Sağdaki şemada 2 pilden oluşan bir güç kaynağı ve seri bağlanmış 2 ampul sembolü var. Şemada da anahtar sembolü yok.

Çözüm ve Açıklama:

• Adım 1: Pil sayısını kontrol edelim: 2 pil var, şemada da 2 pil sembolü var. Doğru.
• Adım 2: Ampul sayısını ve bağlantısını kontrol edelim: 2 ampul seri bağlanmış, şemada da 2 ampul seri bağlanmış. Bu da doğru.
• Adım 3: Devrede olmayan bir eleman var: Anahtar! Gerçek devrede anahtar kullanılmamış. Şemaya baktığımızda da herhangi bir anahtar sembolü görmüyoruz. Bu da eşleşiyor!

Sonuç: Bu eşleştirme DOĞRUDUR. Devredeki tüm elemanlar (ve olmayan elemanlar) şemada doğru şekilde temsil edilmiş.

5. Devre İncelemesi

Soldaki resimde 4 pilli bir pil yatağı, birbirine paralel bağlanmış 5 ampul ve açık bir anahtar görüyoruz.

Sağdaki şemada 4 pilden oluşan bir güç kaynağı, birbirine seri bağlanmış 5 ampul ve açık bir anahtar sembolü var.

Çözüm ve Açıklama:

• Adım 1: Pil, ampul ve anahtar sayıları tutuyor mu? Evet, gerçek devrede 4 pil, 5 ampul ve 1 açık anahtar var. Şemada da bu sayılar doğru.
• Adım 2: Ancak yine en önemli kısma, yani bağlantı şekline bakalım. Gerçek devrede kabloların kollara ayrıldığını ve her ampulün ayrı bir kolda olduğunu görüyoruz. Bu neydi? Evet, aferin! Bu paralel bağlama.
• Adım 3: Şemaya baktığımızda ise 5 ampulün hepsi tek bir kablo üzerinde art arda dizilmiş. Bu da seri bağlama.

Sonuç: Tıpkı 3. devredeki gibi bu eşleştirme de YANLIŞTIR. Çünkü ampullerin bağlanma şekli gerçek devreden farklı olarak çizilmiştir.

Umarım bu açıklamalarla devre şemalarını okumak ve gerçek devrelerle karşılaştırmak sizin için daha kolay hale gelmiştir. Unutmayın, Fen Bilimleri dikkat ve gözlem gerektirir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!