Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 5. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için analiz ettim ve şimdi birlikte adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Aşağıda verilenlerden hangisi ülkemizin biyoçeşitliliği arasında sayılmaz?
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle “biyoçeşitlilik” ne demek, onu hatırlayalım. Biyoçeşitlilik, bir bölgede yaşayan canlı türlerinin zenginliği demektir. Yani aklımıza bitkiler, hayvanlar, mantarlar gibi tüm canlılar gelmeli.
Adım 2: Şimdi şıklardaki görselleri ve isimleri inceleyelim:
- A) Bor: Bor, topraktan çıkarılan değerli bir madendir. Canlı bir varlık değildir.
- B) Kelaynak: Ülkemizde nesli tükenme tehlikesi altında olan bir kuş türüdür. Yani bir hayvandır ve canlıdır.
- C) Akdeniz foku: Denizlerimizde yaşayan sevimli bir memeli hayvandır. O da canlıdır.
- D) Kardelen: Karların arasından açan harika bir çiçektir. Yani bir bitkidir ve canlıdır.
Adım 3: Soru bizden biyoçeşitliliğe dahil olmayanı bulmamızı istiyor. Kelaynak, Akdeniz foku ve Kardelen canlı varlıklar olduğu için ülkemizin biyoçeşitliliğinin bir parçasıdır. Ancak Bor, cansız bir madde olan maden olduğu için biyoçeşitlilik kavramına dahil edilemez.
Doğru Cevap: A) Bor
2. Soru: Bir canlı türü sayısının yıllara göre değişimi aşağıdaki sütun grafiğinde verilmiştir. Bu grafiğe göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Çözüm:
Adım 1: Grafiği dikkatlice okuyalım. Dikey çizgi (eksen) “Canlı Türü Sayısı”nı, yatay çizgi ise “Yıl”ları gösteriyor. Sütunların boyu, o yıldaki canlı sayısını anlatıyor. Sütun ne kadar uzunsa, canlı sayısı o kadar fazla demektir.
Adım 2: Grafikteki değişimi yorumlayalım:
- 2003 yılında belli bir sayıda canlı varmış.
- 2008 yılında sütun kısalmış, yani canlı sayısı azalmış. Bu, canlılar için kötü bir durum yaşandığını gösterir.
- 2013 yılında sütun en uzun haline gelmiş, yani canlı sayısı çok artmış. Bu harika bir gelişme!
- 2018 yılında sütunun boyu 2013 ile aynı kalmış. Bu da demek oluyor ki canlı sayısı yüksek seviyede korunmuş.
Adım 3: Şimdi şıkları bu bilgilere göre değerlendirelim:
- A) 2008 yılında çevre kirliliği en azdır. – Bu ifade yanlıştır. Canlı sayısı en aza düştüğüne göre, tam tersi çevre kirliliği gibi olumsuz bir durum artmış olabilir.
- B) Bu canlı türünün dünyada nesli tükenmiştir. – Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Çünkü 2013 ve 2018 yıllarında sayılarının arttığını ve korunduğunu görüyoruz.
- C) 2013 yılında hava kirliliği en fazla değere ulaşmıştır. – Bu ifade yanlıştır. Canlı sayısı en yüksek seviyedeyken, yaşam koşullarının iyileştiğini düşünürüz, kötüleştiğini değil.
- D) 2018 yılında alınan önlemler ile canlı türü sayısı korunmuştur. – Bu ifade doğrudur. 2008’deki büyük düşüşten sonra canlı sayısının artması ve 2018’de bu seviyede kalması, onları korumak için alınan önlemlerin başarılı olduğunu gösterir.
Doğru Cevap: D) 2018 yılında alınan önlemler ile canlı türü sayısı korunmuştur.
3. Soru: Biyoçeşitlilikle ilgili olarak;
I. Tüm bölgelerin biyoçeşitliliği aynıdır.
II. Sıcaklık, ışık gibi faktörlerden etkilenir.
III. Çöl ekosistemlerinde biyoçeşitlilik azdır.
yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
Çözüm:
Adım 1: Soruda verilen yargıları tek tek düşünelim:
- I. Tüm bölgelerin biyoçeşitliliği aynıdır. – Bu ifade yanlıştır. Düşünsene, Amazon Ormanları’ndaki canlı çeşitliliği ile bir çöldeki veya kutuplardaki canlı çeşitliliği aynı olabilir mi? Tabii ki olamaz. Her bölgenin iklimi farklı olduğu için biyoçeşitliliği de farklıdır.
- II. Sıcaklık, ışık gibi faktörlerden etkilenir. – Bu ifade doğrudur. Bir yerde hangi canlıların yaşayacağını o yerin sıcaklığı, aldığı ışık miktarı, su durumu gibi faktörler belirler. Örneğin, balıklar suda, kaktüsler sıcak ve kurak yerlerde yaşar. Dolayısıyla biyoçeşitlilik bu faktörlerden etkilenir.
- III. Çöl ekosistemlerinde biyoçeşitlilik azdır. – Bu ifade de doğrudur. Çöller, aşırı sıcaklık ve susuzluk gibi zorlu yaşam koşullarına sahiptir. Bu nedenle, bu zorlu koşullara uyum sağlayabilen canlı türü sayısı azdır. Bu yüzden çöllerdeki biyoçeşitlilik, ormanlara göre daha düşüktür.
Adım 2: Değerlendirmemize göre II. ve III. numaralı ifadeler doğru, I. numaralı ifade ise yanlıştır.
Adım 3: Şıklara baktığımızda içinde II ve III’ün olduğu doğru seçeneği bulmalıyız.
Doğru Cevap: C) II ve III