Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle birlikte bu sayfadaki soruları tek tek inceleyip, nedenleriyle birlikte çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
1. Soru Metni:
I. Silgi
II. Pet şişe
III. Duvar
IV. Kalın tahta
V. Yağlı kâğıt
VI. Buzlu cam
Yukarıdaki verilenlerden hangileri saydam olmayan (opak) maddelere örnektir?
A) I, III, IV
B) II, V, IV, VI
C) II, IV, V
D) I, II, III, IV, V, VI
Çözüm:
Bu soruda bizden ışığı hiç geçirmeyen yani opak (saydam olmayan) maddeleri bulmamız isteniyor. Maddeleri ışığı geçirme özelliklerine göre üç gruba ayırırız: Saydam (ışığı tam geçiren), Yarı Saydam (ışığı kısmen geçiren) ve Opak (ışığı hiç geçirmeyen).
Adım 1: Verilen maddeleri tek tek inceleyelim.
I. Silgi: Işığı geçirmez, arkası görünmez. Bu yüzden Opak maddedir.
II. Pet şişe: Işığı geçirir, arkası net görünür. Bu yüzden Saydam maddedir.
III. Duvar: Işığı geçirmez, arkası görünmez. Bu yüzden Opak maddedir.
IV. Kalın tahta: Işığı geçirmez, arkası görünmez. Bu yüzden Opak maddedir.
V. Yağlı kâğıt: Işığı kısmen geçirir, arkası bulanık görünür. Bu yüzden Yarı Saydam maddedir.
VI. Buzlu cam: Işığı kısmen geçirir, arkası bulanık görünür. Bu yüzden Yarı Saydam maddedir.
Adım 2: Bizden opak olanlar istendiği için I, III ve IV numaralı maddeleri seçmeliyiz.
Doğru Cevap: A Seçeneğidir (I, III, IV).
2. Soru Metni:
Aşağıda gölgenin boyunu etkileyen değişkenler ile ilgili bazı ifadeler verilmiştir.
I. Fener, toptan uzaklaştırılırsa gölgenin boyu artar.
II. Top, fenerden uzaklaşırsa gölgenin boyu artar.
III. Fener, topa yaklaşırsa gölgenin boyu artar.
Buna göre verilen seçeneklerden hangisi doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) II ve III
D) I ve III
Çözüm:
Bu soruda gölge boyunun nasıl değiştiğini hatırlamamız gerekiyor. Gölge oluşumunda ışık kaynağı (fener) ve cisim (top) arasındaki mesafe çok önemlidir.
Adım 1: Temel kuralı hatırlayalım. Işık kaynağı cisme yaklaşırsa, cismin gölgesi büyür. Işık kaynağı cisimden uzaklaşırsa, cismin gölgesi küçülür.
Adım 2: İfadeleri tek tek kontrol edelim.
I. İfade: “Fener, toptan uzaklaştırılırsa gölgenin boyu artar.” demiş. Bu yanlıştır. Çünkü ışık uzaklaşınca gölge küçülür.
II. İfade: “Top, fenerden uzaklaşırsa gölgenin boyu artar.” demiş. Top fenerden uzaklaşırsa ışık kaynağından uzaklaşmış olur. Işık kaynağından uzaklaşan cismin gölgesi küçülür. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır.
III. İfade: “Fener, topa yaklaşırsa gölgenin boyu artar.” demiş. Işık kaynağı cisme yaklaştığında gölge büyür. Bu ifade doğrudur.
Adım 3: Sadece III. ifadenin doğru olduğunu bulduk.
Doğru Cevap: B Seçeneğidir (Yalnız III).
3. Soru Metni:
Çerçeveler içinde verilen ifadeleri doğru veya yanlış olarak değerlendirelim. İfade doğru ise “D” yönünde, yanlış ise “Y” yönünde ilerleyerek hangi çıkışa ulaşacağımızı bulalım.
A) 1. Çıkış
B) 2. Çıkış
C) 3. Çıkış
D) 4. Çıkış
Çözüm:
Bu tür sorularda en tepedeki kutudan başlayarak bilgilerin doğruluğunu kontrol edip okları takip etmeliyiz.
Adım 1: İlk kutudaki ifadeyi okuyalım: “Işık, doğrusal yol alır.”
Bu bilgi Doğrudur (D). Işık her yöne ve doğrular (düz çizgiler) halinde yayılır. Bu yüzden sol taraftaki “D” yolunu takip ediyoruz.
Adım 2: “D” yolundan gittiğimizde karşımıza çıkan kutuyu okuyalım: “Işığın izlediği yol, ışın ile gösterilir.”
Bu bilgi de Doğrudur (D). Işığın gittiği yolu göstermek için üzerine ok işareti koyduğumuz düz çizgilere “ışın” deriz. Bu yüzden tekrar “D” yolunu yani sol tarafı seçiyoruz.
Adım 3: İki kere “Doğru” yolunu takip ettiğimizde bizi 1. Çıkışa götürüyor.
Doğru Cevap: A Seçeneğidir (1. Çıkış).