5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 201
Merhaba sevgili öğrencim, 5. Sınıf Fen Bilimleri dersimizin bu güzel değerlendirme sorularını birlikte çözmeye ne dersin? Hadi gel, adım adım ilerleyelim ve konuları pekiştirelim!
Kendimizi Değerlendirelim 2
1. Soru:
Görselde a, b, c, ç harfleriyle bazı kavramlar verilmiş:
- a) erime noktası
- b) donma noktası
- c) sabit
- ç) kaynama noktası
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruda muhtemelen bir maddenin hal değişimi grafiğindeki boşlukları doldurmamız isteniyor ya da bu kavramların tanımları soruluyor. Sorunun tam metni olmasa da bu önemli kavramları sana tek tek açıklayayım, böylece her türlü soruyu çözebilirsin!
- Erime Noktası: Katı bir maddenin ısı alarak sıvı hale geçmeye başladığı belirli bir sıcaklık değeridir. Örneğin, buzun erime noktası 0°C’dir.
- Donma Noktası: Sıvı bir maddenin ısı vererek katı hale geçmeye başladığı sıcaklıktır. Saf maddeler için erime noktası ile donma noktası aynıdır. Yani su 0°C’de donar.
- Kaynama Noktası: Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz hale (buhar) geçmeye başladığı belirli sıcaklıktır. Mesela su, deniz seviyesinde 100°C’de kaynar.
- Sabit: Bu kelime burada “değişmeyen” anlamında kullanılıyor. Bir madde erirken, donarken ya da kaynarken sıcaklığı hiç değişmez, yani sabit kalır. Termometreye baktığında, örneğin buz tamamen eriyene kadar sıcaklığın 0°C’de sabit kaldığını görürsün.
2. Soru:
Bu soruda bazı ifadelere Doğru (D) ya da Yanlış (Y) dememiz istenmiş. Cevaplar verilmiş ama biz neden öyle olduklarını anlayalım.
- a) D
- b) D
- c) Y
- ç) Y
Çözüm ve Açıklama:
Soruların kendisi yazmıyor ama cevaplara göre nelerin sorulmuş olabileceğini tahmin edip konuyu tekrar edelim.
- a) D (Doğru): Muhtemelen “Isı, sıcaklığı yüksek olan maddeden düşük olan maddeye doğru akar.” gibi bir cümle vardı. Bu, ısı akışının temel kuralıdır ve doğrudur.
- b) D (Doğru): Belki de “Saf suyun donma noktası 0°C’dir.” gibi bir bilgi sorulmuştur. Bu da doğru bir bilgidir.
- c) Y (Yanlış): “Sıcaklık bir enerji türüdür.” gibi bir ifade olabilir. Bu yanlıştır. Unutma, ısı bir enerjidir, sıcaklık ise o enerjinin bir göstergesidir.
- ç) Y (Yanlış): “Bütün saf maddelerin kaynama noktaları aynıdır.” gibi bir cümle olabilir. Bu kesinlikle yanlıştır. Su 100°C’de, alkol ise yaklaşık 78°C’de kaynar. Her saf maddenin kendine özgü bir kaynama noktası vardır.
Kendimizi Değerlendirelim 3
1. Soru: Isı ve Sıcaklık arasındaki farklar nelerdir?
Çözüm ve Açıklama:
Bu tablo, Fen Bilimleri dersinin en önemli konularından birini özetliyor. Gel birlikte her bir satırı inceleyelim.
- Adım 1: Enerji mi, Değil mi?
Isı: Bir enerjidir. Maddeler arasında alınıp verilebilir.
Sıcaklık: Bir enerji değildir. Sadece maddenin taneciklerinin ne kadar hızlı hareket ettiğinin bir ölçüsüdür. - Adım 2: Akış Yönü
Isı: Her zaman sıcaklığı fazla olandan az olana doğru akar. Yani sıcak çaydan elimize ısı geçer.
Sıcaklık: Maddeler arasında alınıp verilmez, yani akmaz. Sadece ölçülür. - Adım 3: Birimleri
Isı: Birimi kalori (cal) ya da joule (J)’dür.
Sıcaklık: Birimi Santigrat derece yani Celsius (°C)’tur. - Adım 4: Ölçüm Aletleri
Isı: Kalorimetre kabı ile hesaplanır.
Sıcaklık: Termometre ile ölçülür.
2. Soru: Görsellerdeki ısı akış yönü doğru mudur? Neden?
Çözüm ve Açıklama:
Harika bir uygulama sorusu! Isı akışının tek bir kuralı vardı, neydi o? Isı, daima sıcak olandan soğuk olana doğru hareket eder. Şimdi bu kurala göre görselleri inceleyelim.
Adım 1: a görselini inceleyelim.
Bir yanda 200 °C, diğer yanda 40 °C sıcaklığında iki ortam var.
Hangisi daha sıcak? Tabii ki 200 °C.
Bu durumda ısının 200 °C’den 40 °C’ye doğru akması gerekir.
Görseldeki ok da tam olarak bu yönü gösteriyor. Demek ki bu gösterim doğrudur.
Adım 2: b görselini inceleyelim.
Burada ise -20 °C ve 10 °C sıcaklıkları var.
Sayı doğrusunu düşünelim, pozitif sayılar negatif sayılardan her zaman daha büyüktür. Yani 10 °C, -20 °C’den daha sıcaktır.
Öyleyse ısının 10 °C’den -20 °C’ye doğru akması gerekir.
Görseldeki ok da bu yönü gösteriyor. Yani bu gösterim de doğrudur.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Konuları tekrar etmeyi unutma! Başarılar dilerim!