5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 100
Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. “Madde ve Değişim” ünitemizdeki bu güzel soruları şimdi seninle birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan, başlayalım!
1. Soru: Isı ve sıcaklık arasındaki farkları noktalı yerlere yazalım.
Bu iki kavram sık sık karıştırılır ama aslında aralarında önemli farklar var. Tıpkı boyun ile kilon gibi, ikisi de seninle ilgili bir ölçüm ama farklı şeyleri ifade ederler. Gel şimdi bu farkları netleştirelim.
Isı
- Isı, bir enerji çeşididir. Maddeler arasında alınıp verilebilir.
- Sıcaklığı yüksek olan maddeden, sıcaklığı düşük olan maddeye doğru akar.
- Birimi Kalori (cal) veya Joule (J)‘dür.
- Doğrudan bir aletle ölçülemez, ancak kalorimetre kabı ile hesaplanabilir.
Sıcaklık
- Sıcaklık, bir enerji değildir. Bir maddenin ne kadar sıcak ya da soğuk olduğunun ölçüsüdür.
- Maddeler arasında alınıp verilen bir şey değildir, sadece ölçülür.
- Birimi ülkemizde kullandığımız şekliyle Santigrat Derece (°C)‘dir.
- Termometre adı verilen aletle kolayca ölçülür.
Kısacası, sobanın odaya yaydığı şey ısı enerjisidir. Odanın “22 derece” olması ise sıcaklık değeridir.
2. Soru: Aşağıda verilen maddeler ısı yalıtımlı olan bir ortamda birbirine dokundurulur ise ısının akış yönünün nasıl olacağını oklarla (← veya →) gösterelim.
Bu soruyu çözmek için aklımızda tutmamız gereken çok önemli bir kural var: Isı, her zaman sıcaklığı yüksek olan maddeden sıcaklığı düşük olan maddeye doğru hareket eder. Tıpkı bir yokuştan aşağı doğru akan su gibi, ısı da sıcaktan soğuğa doğru akar. Haydi şimdi şıklara bakalım.
a)
Adım 1: Maddelerin sıcaklıklarına bakalım. Pembe renkli küpün sıcaklığı 40 °C, mavi renkli küpün sıcaklığı ise 200 °C olarak verilmiş.
Adım 2: Hangi maddenin daha sıcak olduğuna karar verelim. 200 °C, 40 °C’den daha büyük bir değerdir. Bu demek oluyor ki mavi küp, pembe küpten daha sıcak.
Adım 3: Isının akış yönünü bulalım. Kuralımıza göre ısı, sıcaktan (mavi küp) soğuğa (pembe küp) doğru akacaktır.
Sonuç:
40 °C ← 200 °C
b)
Adım 1: Maddelerin sıcaklıklarına bakalım. Yeşil renkli küpün sıcaklığı -20 °C, sarı renkli küpün sıcaklığı ise 10 °C’dir.
Adım 2: Hangi maddenin daha sıcak olduğuna karar verelim. Burada dikkatli olmalıyız! -20 °C, sıfırın altında bir sıcaklık olduğu için 10 °C’den çok daha düşüktür. Yani sarı küp, yeşil küpten daha sıcaktır.
Adım 3: Isının akış yönünü bulalım. Kuralımız değişmez! Isı yine sıcaktan (sarı küp) soğuğa (yeşil küp) doğru akacaktır.
Sonuç:
-20 °C ← 10 °C
Harika iş çıkardın! Gördüğün gibi, temel kuralı bildiğimizde sorular ne kadar da kolaylaşıyor. Anlamadığın bir yer olursa hiç çekinmeden tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!