Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle ders kitabımızdaki bu güzel etkinliği ve soruyu birlikte çözeceğiz. Bu etkinlik, kuvveti nasıl ölçtüğümüzü ve hangi cismin daha fazla kuvvet uyguladığını anlamamız için harika bir örnek. Hazırsanız başlayalım!
Soru: Tablodaki sonuçları birbiriyle karşılaştıralım. Bu durumda, hangi cismin dinamometreye uyguladığı kuvvetin büyüklüğü en fazladır?
Çözüm:
Haydi gelin, bu soruyu adım adım birlikte düşünelim. Elimizde bir tablo var ve bu tabloda farklı cisimler listelenmiş: Kitap, 3 boncuk, 6 boncuk, 10 boncuk, Defter ve Anahtarlık. Bu cisimleri tek tek dinamometre ile ölçtüğümüzü hayal edelim.
Adım 1
Öncelikle hatırlayalım, dinamometre ne işe yarardı? Dinamometre, cisimlere etki eden yer çekimi kuvvetini, yani cisimlerin ağırlığını ölçen bir alettir. Bir cisim ne kadar ağırsa, dinamometrenin içindeki yayı o kadar fazla gerer ve dinamometrede okuduğumuz değer de o kadar büyük olur. Kuvvetin biriminin de büyük bilim insanı Isaac Newton‘dan dolayı Newton (N) olduğunu unutmayalım.
Adım 2
Şimdi sorumuza geri dönelim. Soru bizden “hangi cismin uyguladığı kuvvetin en fazla olduğunu” bulmamızı istiyor. Bu, aslında “hangi cisim en ağırdır?” sorusuyla aynı anlama geliyor. Çünkü en ağır cisim, dinamometreye en büyük kuvveti uygulayacaktır.
Adım 3
Listemizdeki cisimlere bakalım ve hangisinin en ağır olabileceğini tahmin edelim.
- Kitap
- 3 boncuk
- 6 boncuk
- 10 boncuk
- Defter
- Anahtarlık
Bu cisimleri günlük hayattaki tecrübelerimize göre karşılaştıralım. Bir anahtarlık veya birkaç tane boncuk, bir kitaptan veya defterden genellikle daha hafiftir. 10 boncuk, 6 boncuktan; 6 boncuk da 3 boncuktan daha ağırdır. Geriye en ağır olabilecek iki aday kalıyor: Kitap ve Defter. Genellikle ders kitaplarımız, yazı yazdığımız defterlerden daha kalın, daha büyük ve dolayısıyla daha ağırdır.
Sonuç
Bu karşılaştırmaya göre, listedeki cisimler arasında dinamometreye en büyük kuvveti uygulayacak olan, yani en ağır olan cisim büyük ihtimalle Kitap‘tır. Dinamometreye kitabı astığımızda en yüksek Newton (N) değerini okumayı bekleriz.
Unutmayın çocuklar, bilimde en doğru sonuca deney yaparak ulaşırız! Eğer bu deneyi sınıfımızda yapsaydık, her bir cismi dinamometre ile ölçer ve en yüksek değeri gösteren cismin hangisi olduğunu kesin olarak bulurduk. Ama bu şekilde mantık yürüterek de doğru sonuca ulaşabiliriz.