Merhaba sevgili öğrencilerim! Gelin, gönderdiğiniz bu Fen Bilimleri sorularını birlikte, adım adım çözelim. Elektrik devreleri konusu hem çok eğlenceli hem de çok önemlidir. Hazır mısınız?
4. Aşağıda bazı devre elemanlarının sembolleri verilmiştir. Bu semboller arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Haydi, bu soruyu çözmek için önce kutucuk içindeki sembollerin ne anlama geldiğini birlikte hatırlayalım.
- ⊗ : Bu sembol, devrede ışık veren Lamba (veya ampul) demektir.
- ━ : Bu düz çizgi, elektriği taşıyan Bağlantı kablosu‘nu temsil eder.
- +|i– : Bu sembol ise devreye enerji sağlayan Pil‘dir. Uzun çizgi pozitif (+), kısa çizgi ise negatif (-) kutbu gösterir.
Şimdi şıklara bakalım:
A) Anahtar
B) Lamba
C) Bağlantı kablosu
D) Pil
Gördüğümüz gibi, resimde lamba, bağlantı kablosu ve pilin sembolleri var. Ancak devreyi açıp kapatmaya yarayan anahtarın sembolü ( ċ/ ċ veya ċ━ċ ) verilmemiş.
Sonuç: Bu yüzden, semboller arasında anahtar yoktur.
Doğru cevap A) Anahtar seçeneğidir.
5. Basit bir elektrik devresinde lambanın ışık vermesini engelleyen durumlardan hangisi yanlış verilmiştir?
Bu soruda dikkatli olmamız gerekiyor. Soru bizden, lambanın ışık vermesini engelleyen durumlardan hangisinin yanlış verildiğini bulmamızı istiyor. Yani aslında “Aşağıdakilerden hangisi lambanın yanmasını sağlar?” diye soruyor da diyebiliriz. Gelin şıkları tek tek inceleyelim.
Adım 1: A) Anahtarın açık olması
Anahtar açıksa, devrede bir boşluk oluşur. Elektrik bu boşluktan geçemez ve lamba yanmaz. Bu, lambanın ışık vermesini engelleyen bir durumdur. Yani bu ifade doğru.
Adım 2: B) Anahtarın kapalı olması
Anahtar kapalıysa, devredeki yol tamamlanmış olur. Elektrik devreyi dolaşabilir ve lamba yanar. Bu durum lambanın yanmasını engellemez, tam tersine sağlar! Soru bizden yanlış olanı istediği için aradığımız cevap bu olabilir.
Adım 3: C) Kablonun kopmuş olması
Kablo kopuksa, tıpkı açık anahtar gibi devrede bir boşluk oluşur. Elektrik devreyi tamamlayamaz ve lamba yanmaz. Bu da engelleyen bir durumdur. Yani bu ifade de doğru.
Adım 4: D) Pilin bitmiş olması
Pil, devrenin enerji kaynağıdır. Eğer pil biterse, devreye elektrik veremez ve lamba yanmaz. Bu da engelleyen bir durumdur. Yani bu ifade de doğru.
Sonuç: A, C ve D şıkları lambanın yanmasını engelleyen doğru durumlardır. B şıkkı ise lambanın yanmasını sağlayan bir durumdur. Soru bizden “yanlış verilmiştir” olanı istediği için, doğru cevabımız B seçeneğidir.
Doğru cevap B) Anahtarın kapalı olması seçeneğidir.
6. Aşağıda verilen özdeş sayıda devre elemanlarına sahip devrelerden hangisinde lamba parlaklığı en fazladır?
Sevgili çocuklar, bir lambanın parlaklığı devredeki pil ve lamba sayısına bağlıdır. Unutmayın: Pil sayısı ne kadar çok, lamba sayısı ne kadar az ise, lambamız o kadar parlak yanar! Pilleri birer enerji paketi, lambaları da bu enerjiyi paylaşan arkadaşlar gibi düşünebilirsiniz. Ne kadar az arkadaş varsa, her birine o kadar çok enerji düşer ve o kadar parlak olurlar.
Şimdi şıkları bu bilgiyle değerlendirelim:
A) 3 pil – 1 lamba: 3 pilin enerjisi 1 lambaya gidiyor.
B) 2 pil – 2 lamba: 2 pilin enerjisi 2 lamba arasında paylaşılıyor. Her lambaya 1 pillik enerji düşer.
C) 6 pil – 1 lamba: Tam 6 pilin enerjisi sadece 1 lambaya gidiyor! Bu çok fazla enerji demek!
D) 3 pil – 2 lamba: 3 pilin enerjisi 2 lamba arasında paylaşılıyor.
Sonuç: Gördüğünüz gibi, en fazla pilin enerjisini tek bir lambaya veren seçenek C şıkkıdır. Bu yüzden en parlak lamba bu devrede olur.
Doğru cevap C) 6 pil-1 lamba‘dır.
7. Yukarıdaki devreyle ilgili
I. Anahtar kapatılırsa lambalar ışık verebilir.
II. Anahtar açıkken pil sayısı artarsa lambaların parlaklığı artar.
III. Ampul sayısı azaltılırsa ampul ışık verir.
yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
Öncelikle resimdeki devreye bakalım. Gördüğünüz gibi devrede bir açık anahtar var. Anahtar açık olduğunda, elektrik devreyi tamamlayamaz ve lambalar yanmaz. Tıpkı açık bir köprüden arabaların geçememesi gibi. Şimdi yargıları bu durumu düşünerek inceleyelim.
Adım 1: I. yargıyı inceleyelim.
“Anahtar kapatılırsa lambalar ışık verebilir.” diyor. Evet, anahtarı kapattığımızda devredeki boşluk kapanır, elektrik pilden çıkıp lambalardan geçerek devreyi tamamlar. Bu sayede lambalar ışık verir. Demek ki bu yargı DOĞRU.
Adım 2: II. yargıyı inceleyelim.
“Anahtar açıkken pil sayısı artarsa lambaların parlaklığı artar.” diyor. Anahtar açık olduğunda devre çalışmaz, yani lambalar hiç ışık vermez. Lambalar yanmıyorken parlaklıklarından bahsedemeyiz. İstersek 10 tane pil ekleyelim, anahtar açık olduğu sürece lambalar yanmayacaktır. Bu yüzden bu yargı YANLIŞ.
Adım 3: III. yargıyı inceleyelim.
“Ampul sayısı azaltılırsa ampul ışık verir.” diyor. Bu yargı da devrenin şu anki durumuna göre düşünülmeli. Devrede anahtar açık olduğu için lambalar zaten yanmıyor. Lambalardan birini çıkarsak bile, anahtar hala açık olduğu için kalan lamba yine yanmaz. Bu yüzden bu yargı da YANLIŞ.
Sonuç: Bu durumda, sadece I numaralı yargı doğrudur.
O hâlde doğru cevabımız A) Yalnız I seçeneğidir.