Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle kitabımızdaki “Kendimizi Değerlendirelim” bölümünü birlikte inceleyeceğiz. Bu bölümde çevre kirliliği ile ilgili çok önemli konular var. Gezegenimizi daha yaşanılır bir yer yapmak için bu bilgileri hepimizin çok iyi bilmesi gerekiyor. Hazırsanız, soruları ve cevaplarını adım adım, güzelce anlayarak çözelim.
Soru: Hava kirliliği nasıl oluşur?
Sevgili çocuklar, soluduğumuz havanın temiz olması sağlığımız için çok önemlidir. Ancak bazı durumlar havayı kirleterek bize zarar verir. Hava kirliliği, havanın içindeki zararlı maddelerin artmasıyla oluşur. Gelin, bu zararlı maddelerin havaya nasıl karıştığına bakalım.
Adım 1:Arabaların egzozlarından çıkan zararlı gazlar.
Arabalar çalışmak için benzin veya mazot gibi yakıtlar kullanır. Bu yakıtlar yandığında egzozdan duman çıkar. İşte bu dumanın içinde gözle göremediğimiz, havamızı kirleten ve sağlığımıza zararlı gazlar bulunur.Adım 2:Sanayi kuruluşlarının bacalarından çıkan zehirli gazlar.
Büyük fabrikalar üretim yaparken bacalarından sürekli duman çıkar. Bu dumanlar, havaya karışarak onu kirleten birçok zehirli gaz içerir.Adım 3:Kalitesiz yakıtların yakılması sonucu çıkan gazlar.
Kışın evlerimizi ısıtmak için kullandığımız kömür gibi yakıtlar eğer kalitesiz ise, yandıklarında havayı çok daha fazla kirleten zararlı gazlar ortaya çıkarırlar.Adım 4:Ormanların tahrip edilmesi.
Ağaçlar ve ormanlar, gezegenimizin akciğerleri gibidir. Havadaki kirli gazları alıp bize temiz oksijen verirler. Ormanları kestiğimizde veya yaktığımızda, havayı temizleyen bu doğal filtrelerimizi de yok etmiş oluruz ve hava daha da kirlenir.Adım 5:Spreyler, deodorantlar vb. nedenler.
Kullandığımız bazı parfümlerin, deodorantların ve spreylerin içinde, havaya sıkıldığında atmosferimize ve soluduğumuz havaya zarar veren kimyasal maddeler bulunur.
İşte tüm bu sebepler bir araya gelince, yaşam kaynağımız olan hava kirlenmiş olur.
Soru: Toprak kirliliğini önlemek için neler yapabiliriz?
Toprak, üzerinde yediğimiz meyve ve sebzelerin yetiştiği, canlıların yuvası olan çok değerli bir varlıktır. Onu temiz tutmak hepimizin görevidir. Peki toprağımızı nasıl koruyabiliriz?
Adım 1:Tarım ilaçları konusunda halk bilinçlendirilerek bunların nasıl kullanılması gerektiği öğretilmelidir.
Çiftçiler ürünlerini zararlı böceklerden korumak için ilaç kullanır. Ancak bu ilaçların aşırı ve yanlış kullanılması toprağı zehirler. Bu yüzden doğru ilacı, doğru zamanda ve doğru miktarda kullanmayı öğrenmeliyiz.Adım 2:Yerlere çöp atılmamalıdır.
Bu en basit ve en önemli kuralımız! Yere attığımız her çöp, özellikle plastik poşetler ve şişeler, toprağa karışır ve yüzlerce yıl yok olmadan toprağı kirletmeye devam eder.Adım 3:Deterjanlı ve atık sular toprağa dökülmemelidir.
Evlerimizde temizlik için kullandığımız deterjanlar kimyasal maddeler içerir. Bu kirli suları doğrudan toprağa dökersek, toprağın yapısını bozar ve içindeki yararlı canlılara zarar veririz.Adım 4:Bitmiş piller toprağa atılmamalıdır.
Bu çok önemli çocuklar! Pillerin içinde cıva, kurşun gibi çok zehirli maddeler vardır. Pili toprağa attığımızda, zamanla dışı paslanır ve içindeki bu zehir toprağa, oradan da yeraltı sularına karışır. Bu yüzden bitmiş pilleri mutlaka atık pil kutularına atmalıyız.
Soru: Su kirliliğinin nedenleri nelerdir?
Su, hayatın kendisidir! Susuz bir yaşam düşünemeyiz. Ancak bazı yanlış davranışlarımız, içtiğimiz ve kullandığımız suları kirletiyor. Gelin bu nedenleri öğrenelim.
Adım 1:Atık yağların lavabolara dökülmesi.
Evde annelerimiz kızartma yaptıktan sonra artan yağı asla lavaboya dökmemeli. Çünkü bu yağlar su borularından nehirlere, göllere ve denizlere ulaşır. Unutmayın, sadece 1 litre atık yağ, tam 1 milyon litre temiz suyu kirletebilir! Bu yağları bir şişede biriktirip atık yağ toplama noktalarına götürmeliyiz.Adım 2:Petrol çıkarılması ya da taşınması sırasında petrol sızıntıları.
Büyük gemilerle taşınan petrol, kazalar sonucu denize dökülebilir. Bu durum, denizde yaşayan balıklar, kaplumbağalar ve kuşlar için büyük bir felakettir ve suyu yıllarca kirletir.Adım 3:Kanalizasyonların ve evsel atıkların sulara karışması.
Evlerimizdeki tuvalet, banyo ve mutfaklardan giden kirli sular (kanalizasyon), eğer arıtma tesislerinde temizlenmeden doğrudan nehirlere veya denizlere verilirse suları kirletir.Adım 4:Fabrikaların katı ve sıvı atıklarını sulara karışması.
Tıpkı bacalarıyla havayı kirlettikleri gibi, bazı fabrikalar da üretim sonrası ortaya çıkan zehirli ve kimyasal atık sularını nehirlere boşaltarak suları kirletirler.Adım 5:Çöplerin sulara atılması.
Deniz kenarlarında, nehirlerde gördüğünüz plastik şişeler, poşetler suyu kirletir ve suda yaşayan canlıların hayatını tehlikeye atar.Adım 6:Tarımsal faaliyetlerde kullanılan gübre ve tarım ilaçlarının sulara karışması.
Tarlalara atılan aşırı gübre ve ilaçlar, yağmur sularıyla yıkanarak yeraltı sularına ve nehirlere karışır. Bu da içme sularımızın kirlenmesine neden olur.
Umarım bu açıklamalarla çevre kirliliğinin nedenlerini ve onu önlemek için neler yapabileceğimizi daha iyi anlamışsınızdır. Unutmayın, temiz bir çevre hepimizin sorumluluğudur!