5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 123

Harika bir etkinlik! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu etkinlik, ışığın pürüzsüz yüzeylerden nasıl yansıdığını ve bunun belirli kuralları olup olmadığını anlamamız için harika bir fırsat. Haydi birlikte bu deneyi analiz edelim ve sonuçlarını yorumlayalım.

Etkinlik Adı: Yansıma Nasıl Olur?

Bu etkinlikte, bir lazer ışınını aynaya farklı açılarla gönderip yansıyan ışının açısını ölçeceğiz. Amacımız, gönderdiğimiz ışın (buna gelen ışın diyoruz) ile aynadan yansıyan ışın arasında bir ilişki olup olmadığını bulmak.

Etkinlikteki tabloyu doldurmamız ve “Sonuç Çıkaralım” kısmındaki soruyu cevaplamamız isteniyor. Haydi adım adım ilerleyelim.

Soru: Gönderdiğimiz ışınlar ile aynadan yansıyan ışınların aynaya çizdiğimiz dikme ile yaptığı açılar hakkında ne söyleyebiliriz?

Çözüm:

Adım 1: Deney Düzeneğini Anlayalım

Öncelikle deneyde ne yaptığımızı bir anlayalım. Kareli kâğıdın üzerine bir ayna koyuyoruz. Sonra aynanın tam ortasına, ayna ile 90 derecelik açı yapacak şekilde hayali bir çizgi çiziyoruz. Bu çizgi çok önemli, adına “Yüzeyin Normali” ya da kısaca “Normal” diyoruz. Bütün açıları bu “Normal” çizgisine göre ölçeceğiz. Lazer ışığını bu Normal çizgisi ile belirli bir açı yapacak şekilde aynaya gönderiyoruz ve yansıyan ışının yine Normal ile yaptığı açıyı açıölçerle ölçüyoruz.

Adım 2: Tabloyu Dolduralım

Şimdi deneyimizi yapmış gibi düşünelim ve tabloyu dolduralım. Lazerimizi farklı açılarla aynaya gönderdiğimizi ve yansıyan ışınların açılarını ölçtüğümüzü varsayalım. Bu deneyi laboratuvarda yapsaydık, şöyle sonuçlar bulurduk:

Gönderdiğimiz ışın ile aynaya çizdiğimiz dikme (Normal) arasındaki açı | Yansıyan ışın ile aynaya çizdiğimiz dikme (Normal) arasındaki açı

————————————————————————————————————————————————

Işın 1: 30°

Işın 1 için yansıyan: 30°

————————————————————————————————————————————————

Işın 2: 45°

Işın 2 için yansıyan: 45°

————————————————————————————————————————————————

Işın 3: 60°

Işın 3 için yansıyan: 60°

————————————————————————————————————————————————

Işın 4: 25°

Işın 4 için yansıyan: 25°

Adım 3: Sonucu Yorumlayalım

Şimdi tablodaki sonuçlara dikkatlice bakalım. Ne fark ettin?

Birinci denemede ışını 30 derecelik açıyla göndermişiz, yansıyan ışının açısı da 30 derece olmuş. İkinci denemede 45 derece ile göndermişiz, yansıyan da 45 derece olmuş. Diğer denemelerde de durum aynı! Yani gönderdiğimiz ışının Normal ile yaptığı açı ne ise, yansıyan ışının Normal ile yaptığı açı da hep ona eşit çıkıyor.

Gönderdiğimiz ışının Normal ile yaptığı açıya “Gelme Açısı”, yansıyan ışının Normal ile yaptığı açıya ise “Yansıma Açısı” denir.

Sonuç:

Bu etkinlik bize ışığın yansımasının en önemli kuralını, yani Yansıma Kanunu‘nu öğretir. Bu kanuna göre:

• Gelme açısı, yansıma açısına her zaman eşittir.
• Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali aynı düzlem üzerindedir.

Kısacası, “Gönderdiğimiz ışınlar ile aynadan yansıyan ışınların aynaya çizdiğimiz dikme ile yaptığı açılar birbirine eşittir.” diyebiliriz.

Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Unutma, bilim böyle küçük ve eğlenceli deneylerle keşfedilir! Başarılar dilerim!