Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gönderdiğin bu görseldeki soruları senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Tıpkı derste yaptığımız gibi, her adımı anlayarak ilerleyeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Bu etkinlikte ışığın yansıması ve maddelerin ışığı geçirme özelliklerini ne kadar öğrendiğimizi ölçeceğiz. Unutma, en önemli kuralımız neydi? Işığın yansımasında gelme açısı her zaman yansıma açısına eşittir! Bir de şu vardı: Açıları her zaman yüzeyin normali dediğimiz, yüzeye dik olan o hayali, kesik kesik çizgi ile ölçeriz. Sakın ışının yüzeyle yaptığı açı ile karıştırma, tamam mı?
Haydi ilk bölümle başlayalım!
Soru 2. Aşağıdaki şemalarda boş bırakılan yerlere gelme ve yansıma açılarının değerlerini yazınız.
a)
Çözüm:
Adım 1: Şekle bakalım. Gelen ışının yüzeyin normali (kesikli çizgi) ile yaptığı açı bize verilmiş. Bu açıya gelme açısı diyoruz. Şekilde bu açının 60° olduğunu görüyoruz.
Adım 2: Yansıma kanunumuzu hatırlayalım: Gelme açısı, yansıma açısına eşittir.
Adım 3: Öyleyse gelme açısı 60° ise, yansıma açısı da 60° olmalıdır.
Sonuç:
Gelme açısı: 60°
Yansıma açısı: 60°
b)
Çözüm:
Adım 1: Bu özel bir durum! Gelen ışın yüzeye tam olarak dik bir şekilde, yani normalin tam üzerinden geliyor.
Adım 2: Işın, normal ile hiç açı yapmıyor, onunla üst üste çakışık. Bu durumda normal ile arasındaki açı sıfırdır. Yani gelme açısı 0°‘dir.
Adım 3: Kuralımız değişmez: Gelme açısı yansıma açısına eşittir. Bu yüzden ışın kendi üzerinden olduğu gibi geri yansır ve yansıma açısı da 0° olur.
Sonuç:
Gelme açısı: 0°
Yansıma açısı: 0°
c)
Çözüm:
Adım 1: Dikkat! Bu şekil biraz kandırmacalı. Bize verilen 70°’lik açı, gelen ışının normalle yaptığı açı değil, yansıyan ışının yüzeyle yaptığı açı. Bizim ise normalle yapılan açıya ihtiyacımız var.
Adım 2: Normal, yüzeye her zaman 90°’lik bir açı yapar. Yansıyan ışının yüzeyle yaptığı açı 70° ise, yansıma açısını (yani yansıyan ışının normalle yaptığı açıyı) bulmak için 90°’den 70°’yi çıkarmalıyız.
90° – 70° = 20°
Demek ki yansıma açısı 20° imiş.
Adım 3: Kuralımızı uygulayalım: Gelme açısı, yansıma açısına eşittir. Yansıma açısı 20° ise, gelme açısı da 20°‘dir.
Sonuç:
Gelme açısı: 20°
Yansıma açısı: 20°
ç)
Çözüm:
Adım 1: Bu şekil de ‘a’ şıkkı gibi oldukça net. Gelen ışının normalle yaptığı açı, yani gelme açısı, bize doğrudan 75° olarak verilmiş.
Adım 2: Yansıma kanununa göre gelme açısı yansıma açısına eşit olmalı.
Adım 3: Bu durumda yansıma açısı da 75° olur.
Sonuç:
Gelme açısı: 75°
Yansıma açısı: 75°
d)
Çözüm:
Adım 1: Yine dikkatli olmamız gereken bir soru. Şekilde bize verilen 35°’lik açı, gelen ışının yüzeyle yaptığı açıdır. Bizim ise gelme açısını, yani ışının normalle yaptığı açıyı bulmamız gerekiyor.
Adım 2: Normalin yüzeyle 90° açı yaptığını biliyoruz. Gelme açısını bulmak için 90°’den bize verilen 35°’yi çıkarırız.
90° – 35° = 55°
Böylece gelme açısını 55° olarak buluruz.
Adım 3: Kuralımız neydi? Gelme açısı = Yansıma açısı. O zaman yansıma açısı da 55°‘dir.
Sonuç:
Gelme açısı: 55°
Yansıma açısı: 55°
e)
Çözüm:
Adım 1: Bu soruda da gelen ışının normalle yaptığı açı, yani gelme açısı, bize doğrudan 45° olarak verilmiş.
Adım 2: Yansıma kanununu hemen hatırlıyoruz: Gelme açısı her zaman yansıma açısına eşittir.
Adım 3: Bu durumda yansıma açısı da 45° olacaktır.
Sonuç:
Gelme açısı: 45°
Yansıma açısı: 45°
Harikasın! İlk bölümü başarıyla tamamladık. Şimdi de maddelerin ışığı geçirme durumlarına bakalım.
Kendimizi Değerlendirelim 4 – Soru 2
Tuğla, Yağlı kâğıt ve Gözlük camına gönderilen ışınların durumunu inceleyelim.
Çözüm:
Bu soruda maddeleri ışığı geçirip geçirmemelerine göre sınıflandırmamız isteniyor. Hatırlayalım:
- Opak (Saydam olmayan) maddeler: Işığı hiç geçirmezler. Arkası görünmez.
- Yarı saydam maddeler: Işığın bir kısmını geçirir, bir kısmını geçirmezler. Arkası bulanık görünür.
- Saydam maddeler: Işığı neredeyse tamamen geçirirler. Arkası net bir şekilde görünür.
Şimdi görselleri bu bilgilere göre inceleyelim:
Adım 1: Tuğla
Görselde ışık ışınları tuğlaya çarpıyor ve duruyor. Arkasına hiç geçemiyor. Bu yüzden tuğla opak bir maddedir.
Adım 2: Yağlı Kâğıt
Görselde ışık ışınları yağlı kâğıdın arkasına geçebiliyor ama geçerken dağılıyor, yolları biraz bozuluyor. Bu da arkasındaki görüntünün bulanık olacağı anlamına gelir. Bu yüzden yağlı kâğıt yarı saydam bir maddedir.
Adım 3: Gözlük Camı
Görselde ışık ışınları gözlük camına geliyor ve hiç bozulmadan, dağılmadan dümdüz karşıya geçiyor. Bu sayede arkasını net bir şekilde görebiliriz. Bu yüzden gözlük camı saydam bir maddedir.
İşte bu kadar! Bütün soruları başarıyla çözdün. Konuları çok iyi anladığını görüyorum. Takıldığın bir yer olursa sormaktan çekinme. Aferin sana!