Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu soruyu birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim. Işığın ve gölgelerin gizemli dünyasına bir yolculuk yapmaya hazır mısın? Haydi başlayalım!
Kendimizi Değerlendirelim 4
Mum ve opak beyzbol topunun ekran önündeki konumu aşağıdaki gibi verilmiştir. Buna göre beyzbol topunun 1, 2 ve 3 numaralı konumlarda oluşan gölge boylarını arkadaşlarınızla tartışınız.
Bu soruyu çözmek için önce gölgenin nasıl oluştuğunu ve boyutunun neye göre değiştiğini hatırlamamız gerekiyor. Derslerimizde de konuştuğumuz gibi, bir cismin gölgesinin büyüklüğü, cismin ışık kaynağına ve perdeye olan uzaklığına bağlıdır.
Unutmamamız gereken en önemli kural şudur: Bir cisim ışık kaynağına ne kadar yakınsa, gölgesi o kadar büyük olur. Cisim ışık kaynağından uzaklaştıkça da gölgesi küçülür. Tıpkı bir el feneriyle duvarda ellerinle hayvan figürleri yaparken elini fenerine yaklaştırdığında duvardaki gölgenin büyümesi gibi!
Şimdi bu bilgiyi sorumuzdaki şekle uygulayalım.
Adım 1: 1 Numaralı Konumu İnceleyelim
Beyzbol topu 1 numaralı konumdayken, muma yani ışık kaynağımıza en yakın olduğu yerdedir. Kuralımızı hatırlayalım: Cisim ışık kaynağına ne kadar yakınsa gölgesi o kadar büyük olur. Bu yüzden top 1. konumdayken ışığın daha büyük bir kısmını engeller ve ekranda oluşacak gölgesi en büyük olur.
Adım 2: 2 Numaralı Konumu İnceleyelim
Topu 2 numaralı konuma getirdiğimizde, mumdan biraz uzaklaşmış olur. Mumdan uzaklaştığı için gölgesi, 1 numaralı konumdakinden daha küçük ama 3 numaralı konumdakinden daha büyük olacaktır. Yani ortanca büyüklükte bir gölge görürüz.
Adım 3: 3 Numaralı Konumu İnceleyelim
Son olarak topu 3 numaralı konuma, yani muma en uzak ve ekrana en yakın yere koyduğumuzda, gölgesi en küçük olacaktır. Çünkü top, ışık kaynağından en uzak noktadadır ve bu yüzden ışığın daha küçük bir kısmını engeller.
Sonuç
Tüm adımları birleştirdiğimizde, beyzbol topunun oluşturduğu gölgelerin büyüklük sıralaması şöyle olur:
1. Konumdaki Gölge > 2. Konumdaki Gölge > 3. Konumdaki Gölge
Yani, en büyük gölge 1 numaralı konumda, en küçük gölge ise 3 numaralı konumda oluşur.
Harika bir iş çıkardın! Bu deneyi evde bir el feneri ve silgi gibi küçük bir cisimle kendin de deneyebilirsin. Böylece gölgenin nasıl değiştiğini kendi gözlerinle görmüş olursun. Başarılar dilerim!
