Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Şimdi birlikte bu görseldeki konuyu ve soruyu adım adım inceleyip çözeceğiz. Emin ol, konu bittiğinde maddelerin ışığı nasıl geçirdiğini çok iyi anlamış olacaksın.
Soru: Saydam madde, yarı saydam madde ve opak maddelere örnekler bularak bunları aşağıda verilen tabloya yazalım.
Çözüm:
Haydi bakalım, bu tabloyu doldurmadan önce konuyu kısaca bir hatırlayalım. Etrafımızdaki maddeler, üzerlerine düşen ışığı farklı şekillerde davranırlar. Tıpkı bazı arkadaşlarımızın çok konuşkan, bazılarının biraz utangaç, bazılarının da hiç konuşmaması gibi! Maddeler de ışıkla böyle bir ilişki kurar.
Adım 1: Kavramları Tekrar Edelim
Öncelikle bu üç madde türünün ne anlama geldiğini iyice anlayalım. Eminim sen zaten biliyorsun ama tekrar etmek en iyisidir!
- Saydam Maddeler: Bunlar ışığın neredeyse tamamını geçiren, “Buyur geç!” diyen maddelerdir. Tıpkı bir pencere camı gibi. Arkasındaki her şeyi net bir şekilde görebiliriz.
- Yarı Saydam Maddeler: Bu maddeler biraz kararsızdır. Işığın bir kısmını geçirir, bir kısmını ise geçirmezler. Bu yüzden arkasındaki cisimleri bulanık, yani tam net olmadan görürüz. Buzlu cam veya yağlı kâğıt buna en güzel örnektir.
- Saydam Olmayan (Opak) Maddeler: Bunlar ışığa “Geçemezsin!” diyen, çok katı maddelerdir. Işığı hiç geçirmezler. Bu yüzden arkalarında ne olduğunu asla göremeyiz. Mesela bir duvar, bir kitap ya da bir taş gibi.
Adım 2: Örnekleri Bulalım ve Tabloyu Dolduralım
Şimdi hem metinde verilen örneklerden hem de deney için gerekli malzemeler listesinden yola çıkarak tablomuzu doldurabiliriz. Her maddeyi doğru kutuya yerleştirelim.
Metindeki ve deney malzemelerindeki maddeleri tek tek inceleyelim:
- Cam, Su, Hava: Bunların arkasını net görebildiğimiz için hepsi saydamdır.
- Yağlı kâğıt, Buz, Buzlu cam: Bunların arkasını bulanık görürüz, bu yüzden hepsi yarı saydamdır.
- Taş, Kalın tahta, Silgi, Defter: Bunlar ışığı hiç geçirmez ve arkalarını göremeyiz. Bu yüzden hepsi saydam olmayan (opak) maddelerdir.
İşte doldurulmuş tablomuz:
Saydam Maddeler
Cam
Su
Hava
Yarı Saydam Maddeler
Yağlı kâğıt
Buz
Buzlu cam
Saydam Olmayan Maddeler
Taş
Kalın tahta
Defter
Silgi
Gördüğün gibi, maddeleri ışık geçirgenliklerine göre sınıflandırmak oldukça kolay! Unutma, bir maddenin saydam mı, yarı saydam mı yoksa opak mı olduğunu anlamak için kendine şu soruyu sorabilirsin: “Bu maddenin arkasını görebiliyor muyum? Görebiliyorsam ne kadar net görüyorum?”
Harika iş çıkardın! Bu konuyu çok iyi anladığına eminim.