5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 128

Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin 5. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün, kitabımızdaki “Işığın Yayılması” ünitesinden çok keyifli bir konuyu birlikte inceleyeceğiz. Bana gönderdiğiniz görseli dikkatlice analiz ettim. Bu bir soru sayfası değil, aslında bize çok önemli bir konuyu anlatan bir ders sayfası. Gelin, bu sayfada anlatılanları adım adım, hep birlikte öğrenelim. Sanki sınıftaymışız gibi düşünün!

Soru: IŞIK MADDEYLE KARŞILAŞINCA NE OLUR?

Evimizdeki camlar ışığı geçirdiği hâlde duvarlar ışığı geçirmez. Evlerimizin iç kapılarında ise genellikle ışığı az geçiren buzlu camlar kullanılır (Görsel 5.7). Peki, bunun nedeni nedir?

Çözüm ve Açıklama:

Arkadaşlar, bu sorunun cevabı aslında maddelerin ışığa karşı davranışlarının farklı olmasında saklı. Çevremizdeki her madde ışıkla karşılaştığında aynı tepkiyi vermez. Bazıları ışığın geçip gitmesine izin verirken, bazıları “Dur, geçemezsin!” der. Bazıları ise biraz utangaç davranıp ışığın sadece bir kısmının geçmesine izin verir. İşte maddeleri, ışığı geçirme özelliklerine göre üç gruba ayırarak bu konuyu çok daha iyi anlayabiliriz.

Haydi bu grupları adım adım inceleyelim:

Adım 1: Saydam Maddeler

Bunlar, ışığın neredeyse tamamını geçiren ve arkasındaki nesneleri çok net bir şekilde görmemizi sağlayan maddelerdir. Tıpkı hiçbir şey yokmuş gibi arkasını görebiliriz.

Görseldeki Cam (uçak camı) buna harika bir örnektir. Pilotlar gökyüzünü ve bulutları net bir şekilde görebilmelidir, değil mi? İşte bu yüzden saydam cam kullanırlar. Günlük hayattan başka örnekler de verelim:

• Pencere camı
• Su
• Hava
• Gözlük camı

Adım 2: Yarı Saydam Maddeler

Bunlar ise ışığın sadece bir kısmının geçmesine izin veren maddelerdir. Bu yüzden yarı saydam bir maddenin arkasına baktığımızda, oradaki nesneleri görürüz ama bulanık bir şekilde görürüz. Tam olarak ne olduklarını seçemeyebiliriz.

Görselimizdeki Tül perde tam da böyle bir maddedir. Evlerimizde tül perde kullanırız çünkü dışarıdan evin içinin net görünmesini istemeyiz ama içeriye ışık girmesini de isteriz. Tül perde, bu işi harika bir şekilde yapar! Diğer örneklerimiz:

• Buzlu cam
• Yağlı kâğıt
• Bazı ince plastik poşetler
• Sisli hava

Adım 3: Saydam Olmayan (Opak) Maddeler

Bu maddeler ışığa karşı çok kararlıdır ve ışığın hiçbir şekilde içlerinden geçmesine izin vermezler. Işık bu maddelere çarptığında ya yansır ya da madde tarafından emilir (soğurulur). Bu yüzden opak maddelerin arkasını asla göremeyiz.

Görseldeki Duvar, en iyi opak madde örneklerinden biridir. Duvarın arkasında ne olduğunu merak etsek de ışık geçmediği için göremeyiz. Diğer opak madde örnekleri ise şunlardır:

• Tahta kapı
• Demir
• Karton kutu
• Kitaplarımız ve defterlerimiz

Sonuç:

Kısacası sevgili arkadaşlar, ışık bir maddeyle karşılaştığında o maddenin ışığı geçirme özelliğine göre farklı sonuçlar ortaya çıkar. Maddeleri de bu özelliklerine göre üç gruba ayırdık:

• Saydam Madde: Işık içinden rahatça geçer, arkasını net görürüz. (Örnek: Cam)
• Yarı Saydam Madde: Işığın bir kısmı geçer, arkasını bulanık görürüz. (Örnek: Tül Perde)
• Saydam Olmayan (Opak) Madde: Işık içinden geçemez, arkasını hiç göremeyiz. (Örnek: Duvar)

Umarım bu açıklama konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri çevremizdeki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur!