Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: Güneş, Dünya ve Ay! Gönderdiğin ders kitabı sayfasını bir öğretmen gözüyle inceledim. Bu sayfada aslında sana doğrudan sorulmuş sorular yok, bunun yerine Ay’ın çok sevdiğimiz “Hilal” evresini anlatan iki önemli görsel var. Gel, bu görselleri sanki birer soruymuş gibi ele alalım ve adım adım ne anlattıklarını birlikte çözelim.
Görsel 1.18: Son dördün ile yeni ay evreleri arasında hilal evresi
Bu görselde bize Ay’ın Son Dördün evresinden Yeni Ay evresine geçerken nasıl göründüğü anlatılıyor. Hadi bunu adım adım anlayalım.
Adım 1: Hatırlarsan, Son Dördün evresinde Ay’ın sol tarafını aydınlık, yani ters “D” harfi gibi görüyorduk. Bu evreden sonra Ay, Dünya etrafındaki turuna devam eder ve yavaş yavaş Güneş ile Dünya’nın arasına girmeye başlar.
Adım 2: Ay, bu konuma yaklaştıkça Dünya’dan gördüğümüz aydınlık kısmı gitgide azalır. Kocaman bir yarım daireden geriye incecik, tırnak gibi bir aydınlık kalır.
Adım 3: İşte bu incecik aydınlık kısım, gökyüzünde tıpkı “C” harfine benzer. Bu yüzden bu evreye Hilal adını veriyoruz. Bu, Ay’ın küçülme dönemindeki hilaldir. Birkaç gün sonra ise Ay, tamamen karanlık görüneceği Yeni Ay evresine geçecektir.
Sonuç: Son Dördün evresinden sonra Ay’ın aydınlık yüzü küçülür ve Yeni Ay evresine gelmeden hemen önce gökyüzünde “C” harfi şeklinde incecik bir ışık olarak görünür. Bu görünüme Hilal denir.
Görsel 1.19: Yeni ay ile ilk dördün evreleri arasında hilal evresi
Bu görselde ise Ay’ın Yeni Ay evresinden çıkıp İlk Dördün evresine doğru giderken nasıl göründüğü anlatılıyor. Hadi bunu da beraber inceleyelim.
Adım 1:Yeni Ay evresinde Ay’ı hiç göremeyiz, çünkü aydınlık yüzü tamamen Güneş’e dönüktür, bize ise karanlık yüzü bakar. Ama Ay yolculuğuna devam eder!
Adım 2: Yeni Ay evresinden birkaç gün sonra, Ay’ın aydınlık yüzünün kenarını çok az da olsa görmeye başlarız. Gökyüzünde yine incecik bir aydınlık belirir.
Adım 3: Bu seferki aydınlık, bir önceki görselin tam tersi yöndedir. Yani ters “C” harfi gibi ya da incecik bir “D” harfi gibi görünür. Bu evrenin adı da Hilal‘dir. Bu, Ay’ın büyüme dönemindeki hilalidir. Bu hilal her gece biraz daha büyüyerek bir hafta sonra parlak bir yarım daire olan İlk Dördün evresine ulaşır.
Sonuç: Yeni Ay evresinden sonra Ay’ın aydınlık yüzü yavaş yavaş görünmeye başlar ve İlk Dördün evresine gelmeden önce gökyüzünde ters “C” şeklinde incecik bir ışık olarak görünür. Bu görünüme de Hilal denir.
Unutma ki, sevgili öğrencim, Ay’ın bir aylık döngüsü içinde iki defa Hilal evresini görürüz. Biri küçülürken (Son Dördün’den sonra), diğeri ise büyürken (Yeni Ay’dan sonra). Tıpkı bayrağımızdaki o güzel şekil gibi!