Merhaba sevgili öğrencim, senin için Fen Bilimleri dersinden gelen bu güzel soruları tek tek inceledim. Hadi gel, bu soruları birlikte, sanki sınıfta ders işliyormuşuz gibi adım adım çözelim. Arkana yaslan ve dikkatle takip et.
6. Soru: Aşağıdaki öğrencilerden hangisi, maddeleri ısıyı en az iletenden en fazla iletene doğru sıralarken hata yapmamıştır?
Çözüm:
Bu soruda bizden maddelerin ısı iletkenliklerini karşılaştırmamız isteniyor. Hatırlarsan, maddenin tanecikleri birbirine ne kadar yakınsa ısıyı o kadar iyi iletir, ne kadar uzaksa o kadar az iletir (yani yalıtkan olur).
Adım 1: Maddelerin hallerini düşünelim.
- Gazlar (Hava): Tanecikleri birbirinden çok uzaktır, bu yüzden ısıyı en az iletirler. Çok iyi yalıtkandırlar.
- Sıvılar (Sıvı yağ): Tanecikleri gazlara göre daha yakındır, ısıyı gazlardan iyi ama katılardan kötü iletirler.
- Katılar/Metaller (Çelik kaşık): Tanecikleri birbirine çok yakındır ve ısıyı en iyi iletirler.
Adım 2: Sıralamayı yapalım.
Soruda “en az iletenden en fazla iletene” dediği için sıralamamız şöyle olmalı:
Gaz (Hava) < Sıvı (Sıvı yağ) < Katı (Çelik kaşık)
Adım 3: Şıklara bakalım.
- A) Hava – Sıvı yağ – Çelik kaşık (Bu bizim bulduğumuz doğru sıralama!)
- B) Sıvı yağ ile başlamış, yanlış.
- C) Çelik kaşık en iyi iletkendir, en başa yazılamaz. Yanlış.
- D) Yine çelik kaşıkla başlamış. Yanlış.
Sonuç: Doğru sıralamayı yapan A seçeneğindeki öğrencidir.
Cevap: A
7. Soru: Binaların yalıtımında kullanılacak malzemelerin özellikleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
İfadeler:
- I. Ekonomik olmalıdır.
- II. Isı iletimleri çok düşük olmalıdır.
- III. Kolay tutuşmamalıdır.
- IV. Kullanım ömürleri çok uzun olmalıdır.
Çözüm:
Bir binaya yalıtım yaparken seçeceğimiz malzemenin en ideal özelliklerini düşünelim.
Adım 1: İfadeleri analiz edelim.
- I. Ekonomik olmalıdır: Evet, çok pahalı bir malzeme bütçemizi zorlar. Uygun fiyatlı olması tercih edilir. (Doğru)
- II. Isı iletimleri çok düşük olmalıdır: Kesinlikle! Yalıtım malzemesinin amacı zaten ısıyı geçirmemektir. Isıyı ne kadar az iletirse o kadar iyi yalıtım yapar. (Doğru)
- III. Kolay tutuşmamalıdır: Güvenlik açısından çok önemli. Allah korusun bir yangın durumunda yalıtım malzemesi hemen alev almamalıdır. (Doğru)
- IV. Kullanım ömürleri çok uzun olmalıdır: Evet, sürekli tadilat yapmamak için dayanıklı ve uzun ömürlü olmalıdır. (Doğru)
Adım 2: Sonuca varalım.
Gördüğün gibi bu özelliklerin hepsi yalıtım malzemelerinde aranır. Yani I, II, III ve IV. ifadelerin hepsi doğrudur.
Sonuç: Tüm seçeneklerin yer aldığı şıkkı işaretlemeliyiz.
Cevap: D
8. Soru: Aşağıdakilerden hangisi yenilenemez enerji kaynaklarındandır?
Çözüm:
Enerji kaynaklarını ikiye ayırıyorduk: Yenilenebilir (doğada tükenmeyen) ve Yenilenemez (tükenebilen, fosil yakıtlar).
Adım 1: Şıkları inceleyelim.
- A) Kömür: Kömür bir fosil yakıttır. Yerin altından çıkarılır ve kullandıkça biter. Yerine yenisinin gelmesi milyonlarca yıl sürer. Bu yüzden yenilenemez enerji kaynağıdır.
- B) Rüzgâr: Rüzgâr sürekli esmeye devam eder, tükenmez. (Yenilenebilir)
- C) Dalga enerjisi: Denizlerde dalgalar sürekli oluşur. (Yenilenebilir)
- D) Jeotermal enerji: Yerin altındaki sıcak su buharı sürekli döngü halindedir. (Yenilenebilir)
Sonuç: Bizden yenilenemez olanı istediği için kömürü seçiyoruz.
Cevap: A
9. Soru: Aşağıda resimleri verilen maddelerden hangisi ısı yalıtkanıdır?
Çözüm:
Isı yalıtkanı demek, ısıyı iyi iletmeyen madde demektir. Genellikle metaller iyi iletken, tahta, plastik, yün gibi maddeler ise yalıtkandır.
Adım 1: Görselleri inceleyelim.
- A) Demir çivi: Demir bir metaldir. Metaller ısıyı çok iyi iletir. (İletken)
- B) Bakır tel: Bakır da bir metaldir ve ısıyı harika iletir. (İletken)
- C) Alüminyum folyo: Alüminyum bir metaldir. Isıyı iletir. (İletken)
- D) Tahta kaşık: Tahta, yapısı gereği ısıyı çok yavaş iletir. Bu yüzden yemek yaparken elimiz yanmasın diye tahta kaşık kullanırız. Tahta bir yalıtkandır.
Sonuç: Isı yalıtkanı olan madde tahta kaşıktır.
Cevap: D
10. Soru: Yukarıda verilen olaylardan hangileri soba ve doğal gaz zehirlenmelerinin nedenleridir?
Olaylar:
- I. İs ve kurum biriken bacaların sık sık temizlenmesi
- II. Kor hâline gelmiş ateşin kapalı alanda ve bacasız ortamda kullanılması
- III. Doğal gaz baca borularının yerinden çıkması veya delinmesi
- IV. Doğal gaz ısıtma cihazlarının bakım ve kontrolünün yapılmaması
Çözüm:
Bu soru çok hayati bir konuyla ilgili. Zehirlenmeye sebep olan (tehlikeli) durumları bulacağız.
Adım 1: Maddeleri tek tek değerlendirelim.
- I. Bacaların temizlenmesi: Bu çok doğru ve güvenli bir davranıştır. Bacayı temizlersen duman rahat çıkar, zehirlenme olmaz. Bu bir neden değil, önlemdir. (Bunu eliyoruz)
- II. Kor ateşin kapalı/bacasız ortamda kullanılması: Bu çok tehlikelidir! Ateş yanarken oksijeni tüketir ve zehirli karbonmonoksit gazı yayar. Baca yoksa bu gaz odaya dolar ve zehirler. (Bu bir nedendir)
- III. Boruların yerinden çıkması veya delinmesi: Eğer boru delikse veya çıkmışsa, zehirli gaz dışarı (bacaya) gitmek yerine evin içine dolar. Bu da zehirlenmeye yol açar. (Bu bir nedendir)
- IV. Bakım ve kontrolün yapılmaması: Cihazlar bozuksa gaz kaçırabilir veya düzgün yanmayabilir. Bakımsızlık kazalara davetiye çıkarır. (Bu bir nedendir)
Adım 2: Seçenekleri birleştirelim.
Zehirlenmeye sebep olan durumlar II, III ve IV numaralı olaylardır.
Sonuç: Şıklara baktığımızda II, III ve IV’ün olduğu şıkkı işaretliyoruz.
Cevap: B