6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sevgi Yayınları Sayfa 34

Merhaba sevgili öğrencim! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle bu güzel soruları birlikte inceleyip, aklında hiç soru işareti kalmayacak şekilde çözelim. Hazırsan başlayalım!

1. Soru: Bu görsellerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Öncelikle görselleri dikkatlice inceleyelim:

• 1. Şekil: Güneş, Dünya ve Ay sıralaması var. Dünya ortada. Bu, Güneş ışınlarının Ay’a ulaşmasını Dünya’nın engellediği durumdur. Yani bu bir Ay Tutulmasıdır.
• 2. Şekil: Güneş, Ay ve Dünya sıralaması var. Ay ortada. Bu durumda Ay, Güneş’in önüne geçer ve gölgesi Dünya’ya düşer. Yani bu bir Güneş Tutulmasıdır.

Şimdi şıklara bakalım:

• A) 1. şekil, Güneş tutulmasıdır. (Yanlış, Ay tutulmasıdır.)
• B) 2. şekil, Ay tutulmasıdır. (Yanlış, Güneş tutulmasıdır.)
• C) 2. şekilde Ay’ın gölgesi Dünya’nın tamamını kapatır. (Yanlış, Ay Dünya’dan küçük olduğu için gölgesi Dünya üzerinde sadece belirli bir bölgeye düşer.)
• D) 1. şekil, Ay’ın dolunay evresinde gözlemlenir. (Doğru! Ay tutulması olması için Ay’ın Dolunay evresinde olması gerekir.)

Cevap: D

2. Soru: Güneş tutulması sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?

Güneş tutulmasını hatırlayalım; gündüz vakti Ay’ın Güneş’in önüne geçmesiyle oluşur.

Adım 1: Güneş tutulması için sıralama nasıl olmalıydı? Güneş – Ay – Dünya.

Adım 2: Bu sıralamada Ay, Güneş ile Dünya’nın arasına girmiş olur.

Şıkları inceleyelim:

• A) Ay, Dünya’dan gözlenmez. (Hayır, Ay’ın karanlık yüzü Güneş’i kapatırken silüet olarak fark edilir.)
• B) Ay, Dünya ile Güneş arasına girer. (Evet, tam olarak tanımımız bu!)
• C) Gözlendiği bölgede gece yaşanır. (Hayır, sadece geçici bir karanlık olur ama buna gece denmez, gündüz vaktidir.)
• D) Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşer. (Hayır, bu Ay tutulmasında olur.)

Cevap: B

3. Soru: Dünya’dan yaklaşık 29 günde bir yeni ay evresi görülür. Ancak her yeni ay evresinde Güneş tutulmasının görülmemesinin nedeni aşağıdaki ifadelerden hangisi ile açıklanabilir?

Bu çok güzel ve düşündürücü bir soru. Her ay Yeni Ay evresi yaşıyoruz ama her ay Güneş tutulması görmüyoruz. Neden?

Adım 1: Tutulma olması için Güneş, Ay ve Dünya’nın “ip gibi” aynı dümdüz çizgide (aynı doğrultuda) olması gerekir.

Adım 2: Ay’ın Dünya etrafındaki dönüş yörüngesi ile Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş yörüngesi arasında birazcık eğiklik vardır. Bu yüzden her zaman tam hizaya gelemezler.

Şıkları inceleyelim:

• A) Ay’ın, Güneş ile Dünya arasına her zaman girmesi (Zaten giriyor ama tam hiza tutmuyor.)
• B) Güneş, Ay ve Dünya’nın her zaman aynı doğrultuda olmaması (İşte aradığımız cevap! Yörünge eğikliği yüzünden her zaman “aynı doğrultuyu” yakalayamazlar.)
• C) Dünya’nın gölgesinin Ay’ın üzerine düşmesi (Bu Ay tutulması ile ilgili.)
• D) Ay’ın Güneş ışınlarını her zaman engelleyememesi (Bu bir sonuçtur, neden değildir.)

Cevap: B

4. Soru: Aşağıdaki olaylardan hangisi hem Güneş hem de Ay tutulması için ortak bir özellik değildir?

İki tutulmayı karşılaştırmamız isteniyor.

Adım 1: Güneş tutulması Yeni Ay evresinde olur.

Adım 2: Ay tutulması Dolunay evresinde olur.

Şıkları inceleyelim:

• A) Ay’ın yeni ay evresindeyken gerçekleşmesi (Bu sadece Güneş tutulmasına aittir. Ay tutulmasında Dolunay olur. Yani bu ortak değildir.)
• B) Güneş, Dünya ve Ay’ın aynı doğrultuda olması (Bu ikisi için de şarttır, ortaktır.)
• C) Her ay gerçekleşmemesi (İkisi de her ay olmaz, ortaktır.)
• D) Bir doğa olayı olması (İkisi de doğa olayıdır, ortaktır.)

Cevap: A

5. Soru: Bu görselde verilen doğa olayıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Görsele bakalım: Güneş solda, Dünya ortada, Ay sağda ve karanlıkta kalmış. Yani Dünya, Güneş ışığını engellemiş. Bu bir Ay Tutulmasıdır.

Şıkları inceleyelim:

• A) Ay tutulması olayıdır. (Doğru, söylenebilir.)
• B) Ay’ın dolunay evresinde gerçekleşir. (Doğru, Ay tutulmaları dolunayda olur.)
• C) Dünya, Güneş ile Ay’ın arasına girmiştir. (Doğru, görselde Dünya ortada.)
• D) Dünya’nın her yerinden gözlemlenir. (Yanlış! Ay tutulması gerçekleştiğinde Dünya’nın yarısı gündüzü yaşıyordur. Gündüz olan yerlerde Ay görünmediği için tutulma da gözlemlenemez. Sadece geceyi yaşayan taraftan görülür.)

Cevap: D

6. Soru: Güneş tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay’ın konumlarını göstermek isteyen bir öğrenci aşağıdakilerden hangisini yaparsa amacına ulaşır?

Öğrencimiz Güneş tutulmasını modellemek istiyor. Hatırlayalım, Güneş tutulmasında gölgeyi yapan Ay’dır. Yani Ay ortada olmalıdır.

Adım 1: Sıralama: Güneş – Ay – Dünya şeklinde olmalı.

Şıklara bakalım:

• A) Güneş – Dünya – Ay (Bu Ay tutulmasıdır.)
• B) Ay – Güneş – Dünya (Bu fiziksel olarak mümkün değil, Ay Güneş’in arkasında olamaz.)
• C) Dünya – Güneş – Ay (Bu da mümkün değil, Dünya ile Ay arasına Güneş giremez.)
• D) Güneş – Ay – Dünya (Evet! Güneş solda, Ay ortada, Dünya sağda. Ay’ın gölgesi Dünya’ya düşüyor.)

Cevap: D