6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sevgi Yayınları Sayfa 183

Soru 1: Arkadaşınız hangi durumda kendisine seslendiğinizi duydu? Bunun nedenini nasıl açıklarsınız?

Merhaba sevgili öğrencim, bu etkinlikteki temel amaç sesin maddelerle karşılaştığında nasıl davrandığını anlamamızdır. Şimdi seninle birlikte bu deneyi adım adım analiz edelim ve cevabımızı oluşturalım.

Adım 1: Deneyin İlk Aşamasını İnceleyelim
İlk durumda arkadaşın sınıfın dışındaydı ve kulağında herhangi bir koruyucu yoktu. Sen içeriden seslendiğinde, ses dalgaları kapı veya duvar gibi engellere çarptı. Sesin bir kısmı duvardan geçerek arkadaşının kulağına ulaştı. Bu durumda arkadaşın sesini, duvarın arkasında olmasına rağmen muhtemelen duymuştur (fakat ses biraz boğuk gelmiş olabilir).

Adım 2: Deneyin İkinci Aşamasını İnceleyelim
İkinci durumda arkadaşın kulak tıkacı takarak dışarı çıktı. Kulak tıkaçları genellikle süngerimsi veya yumuşak plastik malzemelerden yapılır. Bu malzemelerin en önemli özelliği, sesi içine hapsetmesi yani yutmasıdır.

Sonuç ve Açıklama:

Arkadaşınız, birinci durumda (kulak tıkacı yokken) sesinizi duymuş, ancak ikinci durumda (kulak tıkacı varken) sesinizi duyamamış veya çok çok az duymuştur.

Bunun Nedeni Nedir?
Bunun bilimsel nedeni “Sesin Soğurulması”dır. Gelin bunu şöyle açıklayalım:

• Ses dalgaları bir maddeye çarptığında enerjisinin bir kısmını kaybeder. Buna sesin yutulması ya da soğurulması denir.
• Kulak tıkaçları, yumuşak ve gözenekli yapıları sayesinde ses dalgalarını çok iyi soğururlar (yutarlar).
• Ses dalgaları tıkaca çarptığında enerjisini kaybeder ve arkadaşının kulak zarına ulaşamaz. Bu yüzden arkadaşın seni ikinci durumda duyamaz.

Unutma: Görselin altındaki metinde de belirtildiği gibi; sesin şiddeti soğuruldukça azalır. Yumuşak ve gözenekli yüzeyler (kulak tıkacı, pamuk, yün, strafor köpük gibi) sesi sert yüzeylere göre daha iyi soğurur. Bu olaya aynı zamanda ses yalıtımı da diyoruz.