6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Sevgi Yayınları Sayfa 74

Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle bu sayfadaki solunum sistemi sorularını birlikte inceleyip, adım adım çözeceğiz. Hazırsan arkana yaslan ve dikkatlice dinle.

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.

1. Soru: Yandaki modelde gösterilen solunum sistemi organlarından hangisi aynı zamanda sindirim sisteminde de görev alır?
A. Gırtlak
B. Soluk borusu
C. Yutak
D. Burun

Çözüm:

Bu soruda bizden hem solunum hem de sindirim sisteminin ortak noktasını bulmamız isteniyor. Hadi yolu takip edelim:

• Nefes aldığımızda hava burundan veya ağızdan girer.
• Yemek yediğimizde besinler ağızdan girer.
• Hem havanın hem de besinlerin geçtiği o ortak kavşak noktasına biz Yutak adını veririz. Yutak, havayı gırtlağa, besinleri ise yemek borusuna iletir. Yani iki sistemin kesiştiği yerdir.

Diğer şıklara bakarsak; gırtlak, soluk borusu ve burun sadece solunum sistemine aittir. Ama yutak her iki sistemde de görevli bir kahramandır.

Cevap: C seçeneğidir.

2. Soru: Solunum sisteminde soluk borusunun üst kısmında ve alt kısmında bulunan yapılar aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A. Burun – Gırtlak
B. Gırtlak – Bronş
C. Yutak – Gırtlak
D. Bronş – Akciğer

Çözüm:

Havanın izlediği yolu sırasıyla hatırlayalım. Bu sıralama soruyu çözmemizi çok kolaylaştıracak:

Adım 1: Havanın vücuda giriş sırası şöyledir: Burun -> Yutak -> Gırtlak -> Soluk Borusu -> Bronşlar -> Akciğerler.

Adım 2: Şimdi soluk borusunu merkeze alalım.

– Soluk borusunun hemen üstünde ne var? -> Gırtlak.

– Soluk borusunun hemen altında (akciğerlere girerken ayrıldığı kollar) ne var? -> Bronş.

Öyleyse sıralamamız “Gırtlak ve Bronş” şeklinde olmalı.

Cevap: B seçeneğidir.

3. Soru: Üst üste dizilmiş kıkırdak halkalardan ve düz kaslardan oluşan 10 – 12 cm uzunluğundaki yapıdır. Bu özelliği taşıyan yapı ya da organ, model üzerinde kaç numara ile gösterilmiştir?
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4

Çözüm:

Sorudaki ipuçlarını bir dedektif gibi inceleyelim:

• İpucu 1: “Üst üste dizilmiş kıkırdak halkalar.” Bu ifadeyi duyduğunda aklına hemen elektrik süpürgesi hortumuna benzeyen o yapı gelmeli. Bu yapı soluk borusunun kapanmasını engeller.
• İpucu 2: “10-12 cm uzunluğunda.” Bu da soluk borusunun yaklaşık uzunluğudur.

Şimdi görsele bakalım:

Adım 1: 1 numara burnu ve geniz bölgesini gösteriyor.
Adım 2: 2 numara yutak/gırtlak bölgesini işaret ediyor.
Adım 3: 3 numara tam olarak boynumuzdan aşağı inen, üzerinde çizgiler (halkalar) olan boruyu yani Soluk Borusunu gösteriyor.
Adım 4: 4 numara akciğerin kendisini gösteriyor.

Tanım soluk borusuna ait olduğu için 3 numarayı seçmeliyiz.

Cevap: C seçeneğidir.

4. Soru: Yandaki görselde bir burun verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi görseldeki solunum sistemi organının görevleri arasında yer almaz?
A. Alınan havanın oksijenini arttırır.
B. Alınan havayı nemlendirir.
C. Alınan havayı ısıtır.
D. Alınan havadaki toz parçalarını temizler.

Çözüm:

Burnumuzun çok önemli üç temel görevi vardır. Biz buna “Burnun kliması” diyebiliriz.

• Isıtma: İçindeki kılcal damarlar sayesinde soğuk havayı ısıtır (C şıkkı doğru).
• Nemlendirme: İçindeki mukus tabakası sayesinde kuru havayı nemlendirir (B şıkkı doğru).
• Temizleme: İçindeki kıllar ve mukus sayesinde tozu toprağı tutar (D şıkkı doğru).

Ancak, burnumuz havanın kimyasal yapısını değiştiremez. Yani havadaki oksijen miktarını artıramaz. Oksijen miktarı bulunduğumuz ortama bağlıdır, burnumuz sihirli bir şekilde oksijen üretemez.

Cevap: A seçeneğidir.

5. Soru: Bu görselle anlatılan olayda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?
A. Akciğerlere hava dolmaktadır.
B. Diyafram kası kasılmaktadır.
C. Göğüs kafesi daralmaktadır.
D. Akciğer hacmi artmaktadır.

Çözüm:

Görseldeki kişiye dikkatlice bakalım. Mavi ok havanın içeri girdiğini gösteriyor. Yani bu olay “Soluk Alma” olayıdır.

Soluk alma sırasında vücudumuzda neler olur, adım adım hatırlayalım:

Adım 1: Hava içeri girsin diye akciğerlerin büyümesi lazım. Yani akciğer hacmi artar ve içeri hava dolar. (A ve D şıkları gerçekleşir).

Adım 2: Akciğerin rahatça genişlemesi için alttaki diyafram kası kasılır ve düzleşerek aşağı iner. (B şıkkı gerçekleşir).

Adım 3: Yine akciğerin genişlemesi için kaburgalar arası kaslar kasılır ve göğüs kafesi genişler (yukarı ve dışarı doğru açılır).

Ancak C şıkkında “Göğüs kafesi daralmaktadır” diyor. Bu yanlıştır! Göğüs kafesi daralırsa içindeki havayı dışarı iteriz (soluk verme). Biz burada nefes alıyoruz, yani genişlemeliyiz.

Cevap: C seçeneğidir.