Merhaba sevgili öğrencim! Seninle bu fen bilimleri çalışma sayfasındaki soruları, destek ve hareket sistemini hatırlayarak tek tek çözelim. Bu konu vücudumuzun nasıl dik durduğunu ve nasıl hareket ettiğini anlamamız için çok önemlidir. Hadi başlayalım!
Öncelikle görseldeki numaralandırılmış yapıları tanıyalım:
- 1. Göğüs kafesi (Kemik)
- 2. Damarlar (Düz kas içerir)
- 3. Bacak kemikleri (Uzun kemik)
- 4. Üst çene (Oynamaz eklem)
- 5. Göz kapağı (Çizgili kas)
- 6. Mide (Düz kas)
- 7. Bilek kemikleri (Kısa kemik)
- 8. Kol ve omuz (Oynar eklem, uzun ve yassı kemik)
- 9. Yemek borusu (Düz kas)
- 10. Kalp (Kalp kası)
1. Soru: Hangi yapı ve organlarda oynar eklem bulunur?
Çözüm:
Oynar eklemler, hareket kabiliyeti en fazla olan eklemlerdir. Kol ve bacaklarımızda bulunurlar ve rahatça hareket etmemizi sağlarlar. Görselleri incelediğimizde:
- 3 numaralı bacak kemiklerinin birleştiği diz ve kalça eklemleri tam oynardır.
- 7 numaralı bilek kemikleri arasındaki eklemler hareketlidir.
- 8 numaralı kol ile omuz arasındaki eklem, kolumuzu her yöne çevirmemizi sağlayan oynar bir eklemdir.
Cevap: 3, 7 ve 8 numaralı yapılarda oynar eklem bulunur.
2. Soru: Hangi yapı ve organlarda oynamaz eklem bulunur?
Çözüm:
Oynamaz eklemler, kemiklerin birbirine sıkıca kenetlendiği ve hiç hareket etmediği eklemlerdir. Genellikle kafatasımızda bulunur.
- 4 numaralı görseldeki üst çene kemiği kafatasına bağlıdır ve hareket etmez. (Unutma, yemek yerken hareket eden alt çenemizdir, üst çene sabittir.)
Cevap: 4 numaralı yapıda oynamaz eklem bulunur.
3. Soru: Hangi yapı ve organlarda düz kas bulunur?
Çözüm:
Düz kaslar; isteğimiz dışında, yavaş ve düzenli çalışan kaslardır. İç organlarımızda (mide, bağırsak, damarlar vb.) bulunurlar.
- 2 numaralı görseldeki damarların yapısında kanın ilerlemesini sağlayan düz kaslar vardır.
- 6 numaralı görseldeki mide, besinleri sindirmek için düz kaslardan oluşur.
- 9 numaralı görseldeki yemek borusu, besinleri mideye iletmek için düz kas yapısındadır.
Cevap: 2, 6 ve 9 numaralı organlarda düz kas bulunur.
4. Soru: Hangi yapı ve organlarda çizgili kas bulunur?
Çözüm:
Çizgili kaslar; isteğimizle çalışan, hızlı kasılan ama çabuk yorulan kaslardır. İskeletimizi hareket ettiren kaslar ve bazı özel bölgeler çizgili kastır.
- 5 numaralı görseldeki göz kapağı, isteğimizle açıp kapatabildiğimiz için çizgili kas yapısındadır.
- Ek Bilgi: 3 ve 8 numaralı görseller kemikleri gösterse de, bu kemiklerin üzerini saran ve hareket etmesini sağlayan kaslar da çizgili kastır. Ancak soru doğrudan organ örneği istediği için en net örnek göz kapağıdır.
Cevap: 5 numaralı yapıda çizgili kas bulunur.
5. Soru: Hangi yapı ve organlarda yassı kemik şekli görülür?
Çözüm:
Yassı kemikler; levha şeklinde, geniş yüzeyli kemiklerdir. Kafatası, kaburgalar, göğüs kemiği ve kürek kemiği bu gruba girer.
- 1 numaralı görseldeki göğüs kafesinde bulunan kaburgalar ve ortadaki göğüs kemiği yassı kemik grubunda değerlendirilir.
- 8 numaralı görselde, omuzun arkasında bulunan kürek kemiği (scapula) yassı bir kemiktir.
Cevap: 1 ve 8 numaralı yapılarda yassı kemik şekli görülür.
6. Soru: Hangi yapı ve organlarda uzun kemik şekli görülür?
Çözüm:
Uzun kemikler; boyu eninden uzun olan, içinde sarı kemik iliği bulunan kemiklerdir. Kol ve bacaklarımızdaki kemikler buna örnektir.
- 3 numaralı görseldeki bacak kemikleri (uyluk, kaval ve baldır kemikleri) vücudumuzun en uzun kemikleridir.
- 8 numaralı görseldeki kol kemiği (pazı kemiği) uzun bir kemiktir.
Cevap: 3 ve 8 numaralı yapılarda uzun kemik şekli görülür.