Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle bu sayfadaki sindirim sistemi sorularını birlikte inceleyip çözeceğiz. Konumuz vücudumuzdaki sistemler ve sağlık. Hazırsan arkana yaslan, dikkatlice dinle ve başlayalım!
1. Soru: Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi modeli üzerinde okla gösterilen üç organın ortak özelliği değildir?
Öncelikle görseldeki oklara bakalım. En üstteki ok Ağızı, ortadaki ok Mideyi, en alttaki ok ise İnce Bağırsağı gösteriyor.
Şimdi şıkları tek tek bu üç organ için değerlendirelim:
- A) Fiziksel sindirim gerçekleştirir: Ağızda dişlerle, midede kaslarla, ince bağırsakta ise safra sıvısı ile fiziksel sindirim yapılır. Bu üçü için de ortaktır.
- B) Kimyasal sindirim gerçekleştirir: Ağızda tükürükle karbonhidratlar, midede mide özsuyu ile proteinler, ince bağırsakta pankreas özsuyu ile tüm besinler kimyasal sindirime uğrar. Bu da ortaktır.
- C) Yapısında enzim bulunur: Kimyasal sindirim olduğu için her üçünde de enzimler görev yapar. Bu da ortaktır.
- D) Emilim gerçekleştirir: İşte buraya dikkat! Besinlerin kana geçtiği asıl emilim yeri ince bağırsaktır. Ağızda ve midede besin emilimi (bazı istisnalar dışında) gerçekleşmez. Bu özellik üçü için ortak değildir.
Sonuç: Cevabımız D seçeneğidir.
2. Soru: Bu şemada II ile gösterilen bölüme aşağıdaki özelliklerden hangisi yazılabilir?
Görsele baktığımızda iki küme görüyoruz. Birisi İnce Bağırsak, diğeri Kalın Bağırsak. II numaralı alan, bu iki organın kesişim kümesi, yani ortak özelliğidir.
- A) Emilimi gerçekleştirir: İnce bağırsakta sindirilmiş besinlerin emilimi olur. Kalın bağırsakta ise su, vitamin ve minerallerin emilimi olur. Yani her ikisinde de emilim vardır. Bu ortak bir özelliktir.
- B) Fiziksel sindirim gerçekleştirir: İnce bağırsakta olur ama kalın bağırsakta sindirim olmaz.
- C) Kimyasal sindirim gerçekleştirir: İnce bağırsakta olur ama kalın bağırsakta olmaz.
- D) Sindirim atıklarını kısa süre depolar: Bu görev kalın bağırsağa aittir, ince bağırsağın görevi değildir.
Sonuç: Her ikisi de emilim yaptığı için cevabımız A seçeneğidir.
3. Soru: Karbonhidratın, yağın ve proteinin kimyasal sindiriminin birlikte gerçekleştiği organ ile ilgili; yargılarından hangileri doğrudur?
Soru kökünde bahsedilen; karbonhidrat, yağ ve proteinlerin hepsinin birden kimyasal sindiriminin tamamlandığı organ İnce Bağırsaktır. Şimdi ince bağırsağın özelliklerine bakalım:
- I. Sindirim sisteminin en uzun bölümünü oluşturur: Evet, ince bağırsak metrelerce uzunluktadır ve sistemin en uzun parçasıdır. (Doğru)
- II. Besinleri kasılıp gevşeme hareketi ile sindirime uğratır: Evet, yapısındaki düz kaslar sayesinde çalkalama ve ilerletme hareketleri yapar, bu da fiziksel sindirime katkı sağlar. (Doğru)
- III. Emilimin gerçekleştiği yerdir: Evet, villus adı verilen yapılar sayesinde besinlerin kana geçtiği yer burasıdır. (Doğru)
Sonuç: I, II ve III numaralı ifadelerin hepsi doğrudur. Cevabımız D seçeneğidir.
4. Soru: Bu şema ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Şemayı inceleyelim. Yağın ince bağırsaktaki sindirimi anlatılmış.
Adım 1: Yağ parçası (I) numaralı olayla küçük yağ parçalarına (fiziksel sindirim) dönüşmüş. Bunu yapan sıvı Safra sıvısıdır.
Adım 2: Küçük yağ parçaları (II) numaralı olayla yapı birimlerine ayrılmış. Bu kimyasal sindirimdir ve bunu yapan Pankreas özsuyudur.
Şıkları inceleyelim:
- A) I ile gösterilen olayda fiziksel sindirim gerçekleşmiştir. (Doğru, büyük parçalar küçülmüş.)
- B) I ile gösterilen olayı safra salgısı gerçekleştirmiştir. (Doğru, yağların fiziksel sindirimini safra yapar.)
- C) II ile gösterilen olayda fiziksel sindirim gerçekleşmiştir. (Yanlış! Yağların yapı taşlarına ayrılması kimyasal bir olaydır.)
- D) II ile gösterilen olay pankreas özsuyu sayesinde gerçekleşmiştir. (Doğru, yağları kimyasal olarak sindiren enzimler buradadır.)
Sonuç: Yanlış olan ifade C şıkkıdır. Cevabımız C seçeneğidir.
5. Soru: Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemini oluşturan organlardan birisi değildir?
Görsellerdeki organları tanıyalım:
- A) Mide: Sindirim sistemi organıdır.
- B) Akciğerler: Solunum sistemi organıdır. Sindirimle doğrudan bir ilgisi yoktur.
- C) İnce Bağırsak: Sindirim sistemi organıdır.
- D) Kalın Bağırsak: Sindirim sistemi organıdır.
Sonuç: Akciğerler solunum sistemine ait olduğu için cevabımız B seçeneğidir.