Merhaba sevgili öğrencim, bugün seninle Fen Bilimleri dersinin en eğlenceli ve önemli konularından biri olan **”Sindirim Sistemi”** üzerine bir tekrar yapacağız. Önündeki çalışma kağıdı, vücudumuzun nasıl çalıştığını anlamamız için harika bir fırsat. Hazırsan arkana yaslan, kalemini hazırla ve soruları birlikte adım adım çözelim.
1. Yandaki sindirim sisteminde numaralandırılarak gösterilen yapı ve organların adını numara sırasına göre yazınız.
Bu soruda bizden, sindirim sistemi modelindeki organların isimlerini bulmamız isteniyor. Görsele dikkatlice bakalım ve besinin vücudumuzda izlediği yolu takip edelim:
- 1. Numara: Sindirimin başladığı yerdir. Burası Ağız‘dır.
- 2. Numara: Ağızdan sonra gelen, besinlerin yemek borusuna iletilmesini sağlayan kavşak noktasıdır. Burası Yutak‘tır.
- 3. Numara: Yutaktan gelen besinleri mideye taşıyan uzun borudur. Burası Yemek Borusu‘dur.
- 4. Numara: Besinlerin bir süre depolandığı ve çorba kıvamına geldiği “J” harfine benzeyen organdır. Burası Mide‘dir.
- 5. Numara: Midenin sağ tarafında bulunan, vücudumuzun en büyük iç organıdır. Safra salgısını üretir. Burası Karaciğer‘dir.
- 6. Numara: Midenin hemen altında, yaprak şekline benzeyen organdır. Sindirim enzimlerini üretir. Burası Pankreas‘tır.
- 7. Numara: Karaciğerin hemen altında bulunan, safranın depolandığı küçük kesedir. Burası Safra Kesesi‘dir.
- 8. Numara: İnce bağırsağın etrafını saran kalın borudur. Su ve minerallerin emildiği yerdir. Burası Kalın Bağırsak‘tır.
- 9. Numara: Karın boşluğunun ortasında kıvrımlı halde bulunan uzun yapıdır. Sindirimin tamamlandığı ve besinlerin kana geçtiği yerdir. Burası İnce Bağırsak‘tır.
- 10. Numara: Sindirim atıklarının vücuttan atıldığı son kısımdır. Burası Anüs‘tür.
Cevapları sırasıyla boşluklara şu şekilde yazabilirsin:
1. Ağız
2. Yutak
3. Yemek Borusu
4. Mide
5. Karaciğer
6. Pankreas
7. Safra Kesesi
8. Kalın Bağırsak
9. İnce Bağırsak
10. Anüs
2. Aşağıda karışık olarak verilen kelimeleri kullanarak anlamlı ve düzgün ifadeler oluşturunuz.
Burada kelimeleri bir yapboz gibi düşünelim ve anlamlı bir fen bilgisi cümlesi kuralım.
Birinci Cümle:
Kelimeler: Besinlerin, kadar, sindirim, sisteminden, adı verilir., kana, ayrılmasına, sindirim, parçalara, alınabilecek, küçük
Bu kelimeler sindirimin tanımını anlatıyor. Cümlemiz şöyle olmalı:
“Besinlerin kana alınabilecek kadar küçük parçalara ayrılmasına sindirim adı verilir.”
İkinci Cümle:
Kelimeler: Sindirim, parçalanma, şekline, besinlerin, olarak, bağlı, iki, şekilde, olayı, gerçekleşir
Bu cümlede sindirimin çeşitlerinden (fiziksel ve kimyasal) bahsediyor. Cümlemiz şöyle olmalı:
“Sindirim olayı besinlerin parçalanma şekline bağlı olarak iki şekilde gerçekleşir.”
3. Aşağıda bazı organlara ait resimler ve bu organların görevleri karışık düzende verilmiştir. Verilen resimlerle görevlerin yazılı olduğu kutucukları çizgi yardımıyla eşleştiriniz.
Şimdi sol taraftaki organ resimlerine bakalım ve sağdaki görevlerle eşleştirelim. Unutma, sağ tarafta 5 tane kutucuk var ama solda 4 tane resim var. Bir kutucuk boşta kalacak.
1. Resim (En üstteki): Kalın Bağırsak
- Bu organın görevi, sindirim atıklarını vücuttan atmaktır.
- Eşleşme: Sağdaki 2. kutucuk ile eşleşir: “Sindirim sonucu oluşan atık maddeleri anüse gönderir.”
2. Resim (İkinci sıradaki): Mide
- Mide kasılıp gevşeyerek mekanik sindirim yapar ve mide öz suyu ile proteinleri kimyasal olarak sindirir.
- Eşleşme: Sağdaki 3. kutucuk ile eşleşir: “Besinlerin mekanik sindirimini ve proteinlerin kimyasal sindirimini gerçekleştirir.”
3. Resim (Üçüncü sıradaki): Pankreas
- Bu organ, karbonhidrat, protein ve yağların sindirilmesi için özel bir sıvı (pankreas öz suyu) salgılar.
- Eşleşme: Sağdaki 5. (en alttaki) kutucuk ile eşleşir: “Karbonhidratlı, proteinli ve yağlı besinlerin sindirimi için gerekli salgıları üreterek onları ince bağırsağa gönderir.”
4. Resim (En alttaki): Karaciğer
- Karaciğer safra salgısı üretir ve bu salgı yağların fiziksel (mekanik) sindirimini sağlar.
- Eşleşme: Sağdaki 1. (en üstteki) kutucuk ile eşleşir: “Yağların ince bağırsaktaki fiziksel sindirimine salgıladığı safra salgısı ile yardımcı olur.”
Not: Sağ taraftaki 4. kutucukta yazan “Sindirilmiş besinlerin emilimini gerçekleştirerek bunların kana geçmesini sağlar” ifadesi İnce Bağırsak‘a aittir, ancak sol tarafta ince bağırsağın resmi verilmediği için bu kutucuk boşta kalır.