Merhaba sevgili öğrencim! Seninle Fen Bilimleri dersimizin “Destek ve Hareket Sistemi” ünitesine ait bu güzel soruları birlikte çözelim. Soruları dikkatlice inceleyip, adım adım ilerleyerek doğru cevaplara ulaşacağız. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Yukarıdaki grafikte I, II ve III numaralı kemikler arasında bulunan eklemlere göre hareket yetenekleri verilmiştir. Buna göre I, II ve III numaralı kemikler aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Çözüm:
Bu soruda önce grafiği okumamız gerekiyor. Grafik, “Hareket Yeteneği”ni gösteriyor.
- Adım 1: Grafiğe baktığımızda I numaralı sütunun en uzun olduğunu görüyoruz. Bu, hareket yeteneğinin en fazla olduğu anlamına gelir. Yani I numaralı kısım Oynar Eklem olmalıdır (Kol ve bacaklarda bulunur).
- Adım 2:II numaralı sütunda hiç yükseklik yok. Yani hareket yeteneği yok. Bu da Oynamaz Eklem demektir (Kafatasında bulunur).
- Adım 3:III numaralı sütun ise ortada bir değere sahip. Yani hareket yeteneği sınırlı. Bu da Yarı Oynar Eklem demektir (Omurga, alt çene gibi yerlerde bulunur).
- Adım 4: Şimdi şıklara bakalım:
A) Kuyruk sokumu (Oynamaz) – Eledik.
B) Kol ve bacak kemikleri (Oynar) – Kafatası (Oynamaz) – Alt çene (Yarı oynar). Bu şık grafiğimizle tam uyuşuyor!
C) Alt çene (Yarı oynar) – Eledik, çünkü I numara tam oynar olmalı.
D) Kol ve bacak (Oynar) – Kafatası (Oynamaz) – Kuyruk sokumu (Oynamaz). III numara yarı oynar olmalıydı, kuyruk sokumu oynamaz kabul edilir.
Sonuç: Doğru seçenek B şıkkıdır.
2. Soru: Görseli yanda verilen organın yapısını oluşturan kaslarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Çözüm:
Görselde kalbimiz verilmiş. Kalbimizin yapısındaki kas “Kalp Kası”dır.
- Adım 1: Kalp kasının özelliklerini hatırlayalım. Yapısı çizgili kasa benzer ama çalışması düz kas gibidir. Yani güçlüdür ama isteğimiz dışında çalışır.
- Adım 2: Şıkları inceleyelim:
A) Düz kaslardan oluşur. (Yanlış, kendine özel “Kalp Kası” yapısındadır).
B) İsteğimiz dışında çalışır. (Doğru, kalbimizi “dur” diyerek durduramayız, beyin kontrolünde otomatik çalışır).
C) Kasılmaları yavaş ve düzenlidir. (Yanlış, kalp kası hızlı ve ritmik çalışır).
D) Çabuk yorulur. (Yanlış, kalp kası ömür boyu hiç yorulmadan çalışır).
Sonuç: Doğru seçenek B şıkkıdır.
3. Soru: Aşağıdaki kemiklerden hangisi çeşidi bakımından diğerlerinden farklıdır?
Çözüm:
Kemikleri şekillerine göre Uzun, Kısa ve Yassı olarak gruplandırıyorduk. Hadi şıklardaki kemikleri sınıflandıralım.
- Adım 1:
A) Kafatası kemikleri: Levha şeklindedir, yani Yassı Kemik grubundadır.
B) Bilek kemikleri: Eni ve boyu birbirine yakın olan küçük kemiklerdir, yani Kısa Kemik grubundadır.
C) Kürek kemikleri: Sırtta bulunan geniş yüzeyli kemiklerdir, yani Yassı Kemik grubundadır.
D) Kaburga kemikleri: Yassılaşmış ve eğri kemiklerdir, müfredatımızda Yassı Kemik grubunda inceleriz. - Adım 2: A, C ve D şıkları “Yassı Kemik” iken, B şıkkı “Kısa Kemik”tir.
Sonuç: Diğerlerinden farklı olan B şıkkıdır.
4. Soru: Bu iskelet bölümünü oluşturan kemiklerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?
Çözüm:
Görselde “Göğüs Kafesi”ni ve “Kaburga Kemikleri”ni görüyoruz.
- Adım 1: Şıkları tek tek analiz edelim.
A) Uzunluk, genişlik ve kalınlıkları aynı olan kemiklerden oluşur. (Yanlış). Bu tanım “Kısa Kemikler” (örneğin el bilek kemikleri) için geçerlidir. Kaburgalar ise yassı ve uzunca kemiklerdir, küp şeklinde değillerdir.
B) Yassı kemiklere örnektir. (Doğru, kaburgalar yassı kemik sınıfındadır).
C) Göğüs kemiğine yarı oynar eklemle bağlanır. (Doğru, nefes alıp verirken göğüs kafesimiz genişleyip daralır, bu yüzden yarı oynardır).
D) Hareket yeteneği sınırlıdır. (Doğru, kolumuz gibi tam dönmez, sadece nefes alırken esner).
Sonuç: Yanlış olan ifade A şıkkıdır.
5. Soru: Aşağıdaki eklem çeşitlerinden hangisinin hareket yeteneği diğerlerinden daha fazladır?
Çözüm:
Eklemleri hareket yeteneklerine göre; Oynar (Tam hareketli), Yarı Oynar (Az hareketli) ve Oynamaz (Hareketsiz) olarak ayırıyoruz.
- Adım 1: Görselleri inceleyelim:
A) Diz Eklemi (Bacak): Koşmamızı, yürümemizi sağlar. Çok rahat hareket eder. Bu bir Oynar Eklemdir.
B) Kafatası: Kemikler birbirine testere dişi gibi kenetlenmiştir. Hiç hareket etmez. Bu bir Oynamaz Eklemdir.
C) Omurga: Eğilip kalkmamızı sağlar ama sınırlıdır. Bu bir Yarı Oynar Eklemdir.
D) Göğüs Kafesi: Nefes alırken az miktarda esner. Bu bir Yarı Oynar Eklemdir. - Adım 2: Bizden hareket yeteneği en fazla olanı istiyor. Oynar eklemler en hareketli olanlardır.
Sonuç: Doğru seçenek A şıkkıdır.