6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 142
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Türk Denizcileri – Piri Reis” adlı metnimizle ilgili soruları çözeceğiz. Metni dikkatlice okuduktan sonra soruları adım adım cevaplayalım. Haydi başlayalım!
1. ANLAYALIM
a. Okuduğunuz metni aşağıdaki ölçütlerden hareketle değerlendiriniz.
Bu soruda, okuduğumuz metni belirli ölçütlere göre değerlendirmemiz isteniyor. Metni okurken nelere dikkat ettiğimizi düşünerek her bir madde için “Katılıyorum”, “Kararsızım” veya “Katılmıyorum” seçeneklerinden birini işaretleyeceğiz. Hadi birlikte dolduralım:
-
Ölçüt: Metinde açık ve anlaşılır bir anlatım vardır; söz gereksiz yere uzatılmamış, karmaşık cümleler kullanılmamıştır.
Değerlendirme: Katılıyorum. Metni okurken cümlelerin kolay anlaşılır olduğunu, yazarın konuyu uzatmadan doğrudan anlattığını fark ettim. Karmaşık kelimeler veya çok uzun cümleler yoktu.
-
Ölçüt: Anlaşılması kolay kelimeler seçilmiştir.
Değerlendirme: Katılıyorum. Metinde günlük hayatta sıkça kullandığımız kelimeler yer alıyor. Denizcilikle ilgili terimler bile akıcı bir şekilde verilmiş, anlamını çıkarmak zor değil.
-
Ölçüt: Metinde yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat edilmiştir.
Değerlendirme: Katılıyorum. Metni okuduğumda, yazım yanlışlarına veya noktalama işaretlerinin yanlış kullanıldığı bir yere rastlamadım. Her şey yerli yerinde kullanılmıştı.
-
Ölçüt: Olaylar kronolojik akışa dikkat edilerek aktarılmıştır.
Değerlendirme: Katılıyorum. Metin, önce Mehmet’in (Piri Reis’in çocukluğu) dayısıyla olan ilişkisinden başlıyor, sonra dayısının ona öğrettiklerini, Mehmet’in denizcilikteki gelişimini ve en sonunda da Piri Reis’in önemli eserini nasıl ortaya çıkardığını bir zaman sırasına göre anlatıyor. Bu da olayların kronolojik (zaman sırasına göre) aktarıldığını gösteriyor.
b. Boş kalan satıra kendiniz bir ölçüt ekleyerek değerlendirmenizi tamamlayınız.
Şimdi de metni değerlendirmek için kendimiz bir ölçüt belirleyelim. Mesela metnin bizi ne kadar bilgilendirdiği veya ilgimizi çekip çekmediği gibi bir ölçüt olabilir.
-
Eklediğim Ölçüt: Metin, okuyucunun ilgisini çekecek şekilde yazılmıştır ve bilgilendiricidir.
Değerlendirme: Katılıyorum. Piri Reis gibi önemli bir denizcimizin hayatını ve çalışmalarını anlatan bu metin, hem merak uyandırıcı hem de bize yeni bilgiler öğretiyor. Bu yüzden ilgimi çektiğini söyleyebilirim.
c. Ölçütlerden hareketle metne yönelik yargınızı arkadaşlarınıza sözlü olarak paylaşınız.
Bu sorunun cevabını sözlü olarak paylaşmamız gerekiyor ama ben size nasıl bir yorum yapabileceğinizi anlatayım:
Sevgili arkadaşlar, “Türk Denizcileri – Piri Reis” metni, okuması çok keyifli ve öğretici bir yazı. Metinde anlatım çok açık ve anlaşılır. Kullandığı kelimeler sayesinde hepimiz Piri Reis’in hayatını ve denizciliğe olan katkılarını rahatça anlayabiliyoruz. Yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine de dikkat edildiği için metni okurken herhangi bir takılma yaşamadık. Özellikle olayların bir sıraya göre anlatılması, Piri Reis’in hayatını ve gelişimini daha iyi takip etmemizi sağladı. Bence bu metin, hem bilgilendirici hem de akıcı anlatımıyla çok başarılı bir çalışma.
2. ANLAYALIM
a. Aşağıdaki bilgiler, Piri Reis’in hangi liderlik özelliklerine (çalışkanlık, üretkenlik vb.) sahip olduğunu göstermektedir? Tema boyunca öğrendiklerinizden hareketle söyleyiniz.
Bu bölümde, Piri Reis’le ilgili verilen bilgilere bakarak onun hangi güçlü özelliklere sahip olduğunu bulacağız. Unutmayın, liderlik sadece birilerini yönetmek değil, aynı zamanda azimli olmak, üretmek ve örnek olmak demektir.
-
Bilgi: Mehmet, okul çıkışı hemen hemen her gün limana uğrardı. Dayısı Kemal Reis’in teknesinde yapılacak bir iş varsa onu yapardı.
Piri Reis’in Özelliği: Bu bilgi, Piri Reis’in çocukluğundan itibaren çalışkan, öğrenmeye istekli ve yardımsever bir kişiliğe sahip olduğunu gösteriyor. Bir işten kaçmak yerine, öğrenmek için çaba göstermiş.
-
Bilgi: Şefere her çıktıklarında, Mehmet gemiden sandalla açılıp o yerlerle ilgili araştırmalar yapıyordu.
Piri Reis’in Özelliği: Bu durum, Piri Reis’in araştırmacı, meraklı ve detaycı bir yapıda olduğunu ortaya koyuyor. Sadece görmekle kalmıyor, gidip yerinde inceliyor ve bilgi topluyor.
-
Bilgi: Kendisini çok sevdiği denize kavuşturan ilk reisini daima rahmetle andı.
Piri Reis’in Özelliği: Bu cümle, Piri Reis’in dayısı Kemal Reis’e karşı vefalı ve saygılı bir insan olduğunu gösterir. Ona rehberlik edenleri unutmuyor ve değer veriyor.
-
Bilgi: Gittiği her yerin uzaklığını ölçüyor, inceliyor, planlar yapıyor ve buraların haritasını çiziyordu.
Piri Reis’in Özelliği: İşte bu bilgi, Piri Reis’in en belirgin özelliklerini gözler önüne seriyor: detaycı, gözlemci, planlı, üretken ve bilimsel bir yaklaşıma sahip olması. Her şeyi en ince ayrıntısına kadar inceliyor ve bunları somut bir ürüne dönüştürüyor.
-
Bilgi: Mehmet Reis, o güne kadarki tüm araştırmalarını bir araya getirerek Kitab-ı Bahriye’yi (Denizciliğin Kitabı) kaleme aldı.
Piri Reis’in Özelliği: Bu son bilgi, Piri Reis’in üretkenliğini, bilgi birikimini, düzenli çalışmasını ve elde ettiği bilgileri başkalarıyla paylaşma isteğini gösteriyor. Yaptığı araştırmaları bir kitapta toplamak büyük bir emek ve yazarlık yeteneği gerektirir.
b. Piri Reis, bugün yaşıyor olsaydı sahip olduğu bu özelliklerle hangi mesleği yapardı? Söyleyiniz.
Piri Reis’in özelliklerini düşündüğümüzde (araştırmacı, harita çizen, detaycı, gözlemci, bilgi biriktiren ve bunları kitap haline getiren), günümüz dünyasında birçok farklı mesleği başarıyla yapabileceğini söyleyebiliriz:
- Öncelikle, haritacı veya coğrafyacı olabilir, hatta modern haritalama teknikleriyle denizleri ve karaları daha detaylı inceleyebilirdi.
- Denizcilik bilgisi ve araştırmacı ruhuyla deniz bilimci ya da okyanus araştırmacısı olarak çalışabilirdi.
- Bilgilerini bir araya getirip kitaplar yazdığı için iyi bir yazar veya eğitimci de olabilirdi. Belki de denizcilik tarihi veya coğrafya dersleri verirdi.
- Ayrıca, denizlerdeki stratejik bilgisi ve liderlik vasıflarıyla modern bir deniz kuvvetleri komutanı veya stratejik planlamacı olarak da görev yapabilirdi.
Yani Piri Reis, bugün yaşasaydı da yine bilgisini ve azmini kullanarak insanlığa faydalı işler yapmaya devam ederdi.