6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 29
Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Bugün seninle görseldeki soruları adım adım, tane tane inceleyip çözeceğiz. Unutma, iletişim ve sosyal ilişkiler hayatımızın çok önemli bir parçası. Bu sorular da bu konuyu daha iyi anlamana yardımcı olacak. Hazırsan başlayalım!
2. ANLAYALIM
a. Selam verdiğiniz kişinin sizden büyük ya da küçük olması selamlama ifadelerinizi değiştirir mi? Uygun cevabı seçerek gerekçesini yazınız.
Bu durum selamlama ifadelerini değiştirir çünkü
Çözüm:
Adım 1: Soruya bakalım. Selam verdiğimiz kişinin yaşının, yani bizden büyük ya da küçük olmasının, kullandığımız selamlama sözlerini etkileyip etkilemediğini soruyor.
Adım 2: Şimdi düşünelim. Bir büyüğümüze “N’aber?” der miyiz? Ya da küçük bir kardeşimize “Günaydın efendim!” der miyiz? Genellikle demeyiz, değil mi? Büyüklere karşı daha saygılı, daha resmi ifadeler kullanırız. Küçüklerimize karşı ise daha samimi, daha sevecen ifadeler tercih edebiliriz.
Adım 3: Bu durumda, selam verdiğimiz kişinin yaşı, kullandığımız selamlama ifadelerini elbette ki etkiler, yani değiştirir.
Sonuç:
Bu durum selamlama ifadelerini değiştirir çünkü büyüklerimize karşı daha saygılı ve resmi ifadeler kullanırken, küçüklerimize veya yaşıtlarımıza karşı daha samimi ifadeler kullanırız. Örneğin, öğretmenimize “Merhaba öğretmenim” derken, arkadaşımıza “Selam!” diyebiliriz. Bu, toplumsal kurallara ve karşımızdaki kişiye verdiğimiz değere göre değişir.
b. Sözlü iletişim olmaksızın yalnızca bakışlar ya da davranışlar yoluyla selamlaşma sizce nasıl gerçekleşir? Öğretmeninizin rehberliğinde aşağıdakilerden birini seçerek canlandırınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru aslında bir sınıf etkinliği ve senin hayal gücünü, beden dilini kullanma becerini ölçüyor. Ama ben sana nasıl olabileceğini açıklayayım:
Adım 1: Sözlü iletişim dediğimiz şey, konuşarak, kelimelerle anlaşmak demektir. Soru ise bize konuşmadan, sadece bakışlarımızla ve davranışlarımızla nasıl selamlaşabileceğimizi soruyor.
Adım 2: Birini gördüğümüzde, konuşmadan ona “merhaba” demek istediğimizi nasıl belli ederiz?
- Göz teması kurabiliriz: Gözlerinin içine bakarak, o kişiyi fark ettiğimizi ve ona bir mesaj vermek istediğimizi gösterebiliriz.
- Gülümseyebiliriz: Bir gülümseme, konuşmaya gerek kalmadan “Seni gördüğüme sevindim” veya “İyiyim, sen de iyi ol” gibi birçok şeyi anlatabilir.
- El sallayabiliriz: Uzaktan birine el sallamak, “Selam!” veya “Hoşça kal!” demenin sessiz yoludur.
- Başımızla selam verebiliriz: Başımızı hafifçe aşağı yukarı sallamak veya yana eğmek de bir selamlaşma şeklidir. Özellikle resmi ortamlarda veya uzaktan birine saygı göstermek için kullanılır.
- Vücut duruşumuz: Karşımızdaki kişiye doğru dönmek, ona açık bir duruş sergilemek de olumlu bir iletişim başlatma sinyali olabilir.
Adım 3: Soruda verilen iki canlandırma örneği de tam olarak bu durumları anlatıyor.
- Birinci örnekte, “Dur!” komutuyla karşılaştığın arkadaşınla uygun ifadeler kullanarak selamlaşman isteniyor. Burada sözlü iletişim de var. Yani “Merhaba, nasılsın?” gibi ifadeler kullanabilirsin.
- İkinci örnekte ise, konuşmadan, yalnızca beden dilinizi kullanarak selamlaşmanız isteniyor. İşte burada yukarıda bahsettiğimiz gülümseme, göz teması, el sallama veya başla selam verme gibi yöntemleri kullanabilirsin. Öğretmenin el çırptığında, karşılaştığın arkadaşına konuşmadan, sadece beden dilinle bir “selam” gönderebilirsin.
Sonuç:
Sözlü iletişim olmaksızın selamlaşmak, beden dilimizi kullanmakla mümkündür. Gülümsemek, göz teması kurmak, el sallamak, başımızla onaylamak veya hafifçe eğilmek gibi davranışlar, karşımızdaki kişiye “Seni gördüm”, “Sana değer veriyorum” veya “Nasılsın?” gibi mesajları sözsüz bir şekilde iletmemizi sağlar. Bu, özellikle kalabalık ortamlarda, uzaktan veya konuşmanın uygun olmadığı durumlarda çok işe yarar.
3. ANLAYALIM
Okuduğunuz metnin bölümlerinde yazarın vermek istediği iletileri belirleyip örnekteki gibi tabloya yazınız. Bu iletiler verilirken hangi metin yapılarından yararlanıldığını örnekteki gibi işaretleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu bölümde bizden, metnin farklı kısımlarının ana fikirlerini (iletilerini) belirlememiz ve bu iletilerin hangi anlatım şekliyle (metin yapısıyla) verildiğini işaretlememiz isteniyor. “Ekrana Bakma Bana Bak!” kısmı zaten örnek olarak doldurulmuş. Şimdi diğerlerini de biz dolduralım.
Adım 1: İlk olarak verilen örneği inceleyelim:
Ekrana Bakma Bana Bak!
Uzun süre ekrana maruz kalmak birtakım rahatsızlıklara yol açabilir.
- ✓ Açıklayıcı
- ☐ Sıralı/kronolojik
- ☐ Karşılaştırma/zıtlık
Burada “Ekrana Bakma Bana Bak!” başlığı altında, ekranın zararları hakkında bir bilgi verilmiş. Bu bilgi, bir şeyi açıklayıcı nitelikte olduğu için “Açıklayıcı” işaretlenmiş.
Adım 2: Şimdi “Selam Ver!” kısmına geçelim. “İletişim ve Sosyal İlişkiler” konusundaki bir metinde “Selam Ver!” başlığı altında ne gibi bir mesaj verilebilir?
- Büyük ihtimalle selamlaşmanın neden önemli olduğu, nasıl selam verileceği, selamlaşmanın insan ilişkilerini nasıl güçlendirdiği gibi konular anlatılır.
- Bu tür bilgiler, bir konuyu tanıtma, aydınlatma ve açıklama amacı taşır. Bu yüzden metin yapısı olarak “Açıklayıcı” olacaktır.
Adım 3: Son olarak “Gülümse!” kısmına bakalım. “Gülümse!” başlığı altında ne gibi bir ileti olabilir?
- Gülümsemenin iletişimdeki gücü, insanları nasıl mutlu ettiği, olumlu bir atmosfer yarattığı gibi şeyler anlatılabilir.
- Yine, bu da bir konuyu açıklama, faydalarını anlatma ve bilgi verme amacı taşır. Dolayısıyla “Açıklayıcı” metin yapısına uygun olacaktır.
Sonuç:
Ekrana Bakma Bana Bak!
Uzun süre ekrana maruz kalmak birtakım rahatsızlıklara yol açabilir.
- ✓ Açıklayıcı
- ☐ Sıralı/kronolojik
- ☐ Karşılaştırma/zıtlık
Selam Ver!
Selamlaşmak, insanlar arasındaki iletişimi başlatmanın ve sosyal bağları güçlendirmenin en önemli yollarından biridir.
- ✓ Açıklayıcı
- ☐ Sıralı/kronolojik
- ☐ Karşılaştırma/zıtlık
Gülümse!
Gülümsemek, karşımızdaki kişiye olumlu bir mesaj gönderir, iletişimi kolaylaştırır ve hem bizi hem de çevremizdekileri mutlu eder.
- ✓ Açıklayıcı
- ☐ Sıralı/kronolojik
- ☐ Karşılaştırma/zıtlık
Aferin sana! Gördüğün gibi, iletişim hayatımızın her alanında karşımıza çıkıyor ve onu doğru anlamak çok önemli. Bu soruları çözerek iletişimin farklı yönlerini keşfetmiş olduk. Başarılarının devamını dilerim!