6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 43
Merhaba sevgili öğrencilerim! Türkçe dersimize hoş geldiniz. Bugün sizlerle iletişimin ve sosyal ilişkilerin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha konuşacağız. Görseldeki soruları tek tek inceleyelim ve birlikte cevaplarını bulalım, böylece hem konuyu daha iyi anlayacak hem de kendimizi daha iyi ifade etmeyi öğreneceğiz. Haydi başlayalım!
4. ANLATALIM
a. “3. ANLATALIM” etkinliğinde yaptığınız hazırlıklardan hareketle öğretmeninizin belirlediği süre aralığında konuşmanızın provasını yapınız.
Çözüm:
Bu soru aslında sizlere verilen bir görev, sevgili öğrencilerim. Geçen derslerde veya önceki etkinliklerde bir konu hakkında hazırlık yapmıştınız, değil mi? İşte şimdi o hazırladığınız konuşmayı, yani sunumunuzu, sanki sınıfın önündeymişsiniz gibi prova etmeniz isteniyor. Prova yapmak, bir şeyi gerçekte yapmadan önce denemek demektir. Tıpkı bir tiyatro oyununda sahneye çıkmadan önce repliklerinizi tekrar etmek gibi. Bu sayede nerede takıldığınızı, neleri daha iyi söyleyebileceğinizi fark edersiniz.
Unutmayın, iyi bir sunum için bol bol prova yapmak çok önemlidir. Konuşurken ses tonunuzu, vurgularınızı, kelimelerinizi doğru seçtiğinizden emin olun.
b. Konuşmanızı sunarken aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz.
Çözüm:
Bu kısım da bize sunum yaparken nelere dikkat etmemiz gerektiğini hatırlatıyor. Bunlar, sunumumuzun daha etkili ve akılda kalıcı olması için altın kurallar gibidir:
-
Konuşmanızı beden diliniz ve görsellerinizle destekleyiniz.
Konuşurken sadece ağzımızla değil, bütün bedenimizle konuşuruz. El hareketlerimiz, yüz ifadelerimiz, göz temasımız, sahnedeki duruşumuz… Bütün bunlar dinleyicilere mesajımızı daha güçlü iletmemizi sağlar. Mesela, önemli bir noktayı vurgularken elinizi kaldırabilir, dinleyicilerle göz teması kurarak onlara değer verdiğinizi gösterebilirsiniz. Eğer görselleriniz varsa (resimler, grafikler, videolar gibi), onları da konuşmanızla uyumlu bir şekilde kullanın. Görseller, dinleyicilerin konuyu daha iyi anlamasına ve akıllarında tutmasına yardımcı olur.
-
Varsa arkadaşlarınızın konuyla ilgili sorularını cevaplayınız.
Sunumunuz bittiğinde, arkadaşlarınızın aklına takılan sorular olabilir. Bu soruları sabırla ve anlayışla dinleyip, bildiğiniz kadarıyla en iyi şekilde cevaplamaya çalışın. Eğer bir sorunun cevabını bilmiyorsanız, dürüstçe “Bu konuda şu an tam bilgim yok ama araştırıp size dönebilirim” demek de hiç kötü bir şey değildir. Bu, sizin konuya olan ilginizi ve öğrenmeye açık olduğunuzu gösterir. Sorulara cevap vermek, konuyu ne kadar iyi anladığınızı ve iletişime ne kadar açık olduğunuzu da gösterir.
c. Sunumunuzu aşağıdaki ifadeleri tamamlayarak değerlendiriniz.
Çözüm:
Şimdi de kendi sunumunuzu değerlendirme zamanı. Kendi çalışmalarımıza eleştirel bir gözle bakmak, kendimizi geliştirmemiz için çok değerlidir. Haydi bu cümleleri birlikte tamamlayalım:
• Sunumumun içeriğinin eğlenceli / bilgilendirici / faydalı olduğunu düşünüyorum çünkü konuyu ilgi çekici örneklerle açıkladım ve herkes yeni şeyler öğrendi.
Açıklama: Burada üç seçenekten birini seçip nedenini açıklamanız isteniyor. Ben “bilgilendirici” seçeneğine uygun bir açıklama yaptım. Siz de kendi sunumunuzun özelliğine göre birini seçip, neden böyle düşündüğünüzü detaylıca yazmalısınız. Mesela, eğer sunumunuz çok komik ve neşeli geçtiyse “eğlenceli” seçeneğini seçip, “çünkü fıkralar anlattım ve herkes güldü” diyebilirsiniz. Ya da “faydalı” seçeneğini seçip, “çünkü anlattığım bilgiler günlük hayatta işlerine yarayacak” diye açıklayabilirsiniz.
• Sunumumun dil-anlatım açısından yeterli / yetersiz olduğunu düşünüyorum çünkü konuyu sade ve anlaşılır bir dille ifade ettim, herkes beni kolayca anladı.
Açıklama: Burada da dilinizin ve anlatımınızın sunum için uygun olup olmadığını değerlendirmeniz gerekiyor. Eğer herkes sizi rahatlıkla anladıysa ve kullandığınız kelimeler yerindeyse “yeterli” dersiniz. Ama belki çok fazla yabancı kelime kullandınız ya da cümleleriniz biraz karışıktı, o zaman “yetersiz” diyerek nedenini açıklamanız gerekir. Ben “yeterli” seçeneğini tercih ettim ve nedenini açıkladım. Siz de kendi sunumunuzu bu gözle değerlendirmelisiniz. Önemli olan dürüst olmak ve neleri daha iyi yapabileceğinizi fark etmektir.
5. ANLATALIM
a. “Etkili iletişim kur…” ifadesini aşağıda oklarla gösterilen ifadelerin önüne sırayla getiriniz. Daha sonra anlamlı bir cümle oluşacak şekilde örnekteki gibi tamamlayınız. Her seferinde ifadeyi farklı şekilde tamamlamaya dikkat ediniz.
Çözüm:
Bu etkinlikte, “Etkili iletişim kur…” başlangıcını kullanarak farklı anlamlar taşıyan cümleler kuracağız. Oklarla gösterilen ekleri cümlenin sonuna doğru anlamlı bir şekilde yerleştireceğiz. Haydi, tek tek deneyelim:
Adım 1: “-mak için” ekiyle cümle kuralım.
Etkili iletişim kurmak için, önce iyi bir dinleyici olmalıyız.
Adım 2: “-maya” ekiyle cümle kuralım.
Etkili iletişim kurmaya çalışmak, her zaman karşımızdakini anlamakla başlar.
Adım 3: “-diye” ekiyle cümle kuralım.
Etkili iletişim kur diye sana bu kitapları okumanı tavsiye ettim.
Adım 4: “-mak üzere” ekiyle cümle kuralım.
Etkili iletişim kurmak üzere bir toplantı düzenledik.
Adım 5: “-ma amacıyla” ekiyle cümle kuralım.
Etkili iletişim kurma amacıyla çeşitli etkinlikler düzenliyoruz.
Gördüğünüz gibi, aynı başlangıcı kullanarak farklı eklerle bambaşka anlamlar içeren cümleler kurabildik. Türkçe ne kadar zengin bir dil, değil mi?
b. Cümlelerinizin ortak özelliği nedir? İşaretleyiniz.
Çözüm:
Yukarıda kurduğumuz cümleleri bir düşünelim:
- Etkili iletişim kurmak için…
- Etkili iletişim kurmaya çalışmak…
- Etkili iletişim kur diye…
- Etkili iletişim kurmak üzere…
- Etkili iletişim kurma amacıyla…
Bu cümlelerin hepsi, “etkili iletişim kurmak” eyleminin neden yapıldığını veya hangi hedefle yapıldığını anlatıyor. Yani her birinde bir amaç veya bir sebep var.
Şimdi seçeneklere bakalım:
Ortak bir sebep bildirmektedir.
Ortak bir amacı gerçekleştirmeye yöneliktir.
Aslında hem sebep hem de amaç birbirine çok yakın kavramlardır. Ama bu tür ekler genellikle bir eylemin yapılmasındaki niyeti, yani hedefi belirtir. “Mak için”, “maya”, “diye”, “mak üzere”, “ma amacıyla” gibi ekler, bir eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını ifade eder. Örneğin, “iyi not almak için ders çalışıyorum” cümlesinde ders çalışmanın amacı iyi not almaktır.
Bu yüzden, bu cümlelerin ortak özelliği ortak bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olmalarıdır.
Sonuç:
Ortak bir amacı gerçekleştirmeye yöneliktir.
Umarım bu açıklamalar, konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim. Unutmayın, Türkçe dersinde her zaman hem okuduğumuzu anlamak hem de kendimizi doğru ve etkili bir şekilde ifade etmek çok önemlidir!