6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 124
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, çok güzel bir metin üzerine hazırlanmış soruları adım adım çözeceğiz. Unutmayın, okuduğumuzu anlamak ve kelimelerin anlamlarını bilmek, derslerimizde ve günlük hayatımızda bize çok yardımcı olur. Hazırsanız başlayalım!
Önce metni dikkatlice okudunuz mu? Metin, dedelerinin mızıkasını geri almak isteyen çocukların hikayesini anlatıyor. Aslında metindeki olaylar, bize hayatımızdaki bazı değerleri ve sürprizleri de gösteriyor, değil mi?
Şimdi gelelim sorularımıza.
a. Aşağıdaki kelimelerin okuduğunuz metinde hangi anlamda kullanıldığını tahmin ederek işaretleyiniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten ya da büyüklerinize sorarak kontrol ediniz.
Bu soruda bizden istenen, verilen kelimelerin veya kelime gruplarının, okuduğumuz metnin genel havasına ve konusuna uygun düşen anlamlarını bulup işaretlememiz. Bazı kelimeler metinde doğrudan geçmese bile, metnin anlattığı konuyla ilgili olabileceğini düşüneceğiz.
Adım 1: Klasik kelimesinin anlamlarına bakalım.
- Üzerinden çok zaman geçtiği hâlde değerini yitirmeyen, türünde örnek olarak görülen eser
- Eski Yunan ve Roma çağı dili ve sanatı ile ilgili olan
Metinde dedenin çaldığı mızıka ve şarkılar anlatılıyordu. Dedenin “ömrü boyunca çaldıklarından en güzelleriydi” denmesi, o şarkıların eskimeyen bir değeri olduğunu düşündürüyor. Bu yüzden ilk anlam, metnin ruhuna daha uygun düşüyor.
Sonuç:
- Üzerinden çok zaman geçtiği hâlde değerini yitirmeyen, türünde örnek olarak görülen eser
Adım 2: Kulak vermek kelime grubunun anlamlarına bakalım.
- Değer vermek, önemsemek
- Merak edip dinlemek, işitmeye çalışmak
Metinde komşuların dedenin mızıka çalmasını “dinliyordu” cümlesi geçiyor. “Kulak vermek” deyimi de bir şeyi dikkatle dinlemek, işitmeye çalışmak anlamına gelir. Bu yüzden ikinci anlam doğru olan.
Sonuç:
- Merak edip dinlemek, işitmeye çalışmak
Adım 3: Hikmet kelimesinin anlamlarına bakalım.
- Öğüt verici söz
- Eskiden fizik bilimine verilen ad
Metinde “hikmet” kelimesi doğrudan geçmiyor. Ancak dede gibi yaşlı bir figürün olduğu bir hikayede, yaşlıların tecrübeleriyle söyledikleri “öğüt verici sözler” akla gelebilir. İkinci anlam ise çok daha eski ve özel bir anlam, metinle pek ilgili değil.
Sonuç:
- Öğüt verici söz
b. Aşağıda verilen anlamların metinde yer alan hangi kelime/kelime grubuna ait olduğunu belirleyiniz. Bu kelime/kelime grubunu yazarak metinde hangi anlamda kullanıldığını işaretleyiniz.
Bu soruda ise bize bir anlam verilmiş, biz de bu anlama gelen kelimeyi metinden bulup işaretleyeceğiz.
Adım 1: Anlama bakalım: “Yan yana sıralanmış deliklerden her biri üflendiğinde ayrı notada sesler çıkaran küçük ağız çalgısı;”
Metinde geçen ve bu tanıma birebir uyan tek bir kelime var: dedenin çaldığı mızıka. Bando ise bir müzik topluluğu anlamına gelir, bu tanıma uymaz.
Sonuç:
- Mızıka
Açıklaması:
- Yan yana sıralanmış deliklerden her biri üflendiğinde ayrı notada sesler çıkaran küçük ağız çalgısı;
İşte bu kadar! Gördünüz mü, soruları adım adım ve dikkatli okuyarak ne kadar kolay çözdük? Okuduğunuz metinleri anlamak ve kelimelerin anlamlarını bilmek, Türkçe dersinde başarının anahtarıdır. Hepinizi tebrik ederim!