6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 130
Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderdiğim görseldeki etkinlikleri ve soruları adım adım inceleyeceğiz, ne yapmanız gerektiğini konuşacağız. Hazırsanız kalemlerinizi ve defterlerinizi hazırlayın, başlıyoruz!
Görseldeki etkinlik, “5. ANLATALIM” başlığı altında bizden bir metin yazmamızı istiyor. Yani bir konu belirleyip o konu hakkında bir şeyler anlatacağız. Ama sadece anlatmakla kalmayacağız, bazı kurallara ve yönergelere de dikkat edeceğiz. Hadi gelin, bu yönergeleri birlikte inceleyelim.
a. Aşağıdaki yönergelerden hareketle bir metin yazınız.
Bu, bizden istenen ana görev. Bir metin yazacağız. Şimdi bu metni yazarken nelere dikkat etmemiz gerektiğine bakalım.
1. Aşağıdaki konulardan birini seçiniz veya kendiniz bir konu belirleyiniz.
Sevgili çocuklar, her yazıya başlamadan önce bir konuya ihtiyacımız vardır, değil mi? İşte burada da bize üç farklı seçenek sunulmuş. İsterseniz bunlardan birini seçebilir, isterseniz de kendi ilginizi çeken bambaşka bir konu belirleyebilirsiniz. Önemli olan, seçtiğiniz konuyu güzelce işleyebilmeniz ve hakkında yazacak bolca fikrinizin olması. Hadi seçeneklere bakalım:
- Sevilen, saygı duyulan bir aile büyüğünü tanıtınız.
Bu konu, bence sizin için çok güzel bir başlangıç olabilir. Çünkü aile büyüklerinizi, anneannenizi, dedenizi, amcanızı veya halanızı çok iyi tanıyorsunuz. Onlarla ilgili güzel anılarınız vardır. Onların kişilik özelliklerini, hobilerini, sizin için ne kadar değerli olduklarını anlatabilirsiniz. Böylece metniniz çok samimi ve içten olacaktır.
- Şarkılarını / eserlerini beğendiğiniz bir sanatçıyı tanıtınız.
Eğer müziği veya sanatı seviyorsanız, bu konu tam size göre! Belki çok sevdiğiniz bir şarkıcı, bir yazar, bir ressam ya da bir tiyatrocu vardır. O sanatçının hayatını, eserlerini, onu neden beğendiğinizi, sizi nasıl etkilediğini anlatabilirsiniz. Eminim çok ilgi çekici bir yazı ortaya çıkar.
- Yakın çevrenizde bulunan ve yenilikçi fikirler geliştirip bu fikirleri hayata geçiren bir kişiyi anlatınız.
Bu konu biraz daha araştırma gerektirebilir ama çok da ilham verici olabilir. Belki komşunuzda, okulunuzda veya mahallenizde böyle, yeni şeyler düşünen ve bunları gerçekleştiren biri vardır. Mesela, geri dönüşümle ilgili bir proje başlatan biri, ya da okulda yeni bir kulüp kuran bir arkadaşınız… Onu anlatarak bize de ilham verebilirsiniz!
Benim size önerim, en çok bildiğiniz ve kendinizi rahat hissettiğiniz konuyu seçmeniz. Böylece yazmak daha eğlenceli olur.
2. Metni hangi hedef kitlenin okuması için yazdığınızı işaretleyiniz.
Sevgili öğrenciler, bir yazı yazarken “Bu yazıyı kimler okuyacak?” diye düşünmek çok önemlidir. Çünkü yazınızın dilini, kullanacağınız kelimeleri, hatta anlatım tarzınızı bu kitleye göre ayarlarsınız. Mesela, küçük bir çocuğa anlatır gibi mi yazacaksınız, yoksa kendi yaşlarınızdaki arkadaşlarınıza mı, ya da daha büyük ve deneyimli kişilere mi? Hadi seçeneklere bakalım:
- 7 yaşındaki okuyucular için
Eğer bu seçeneği işaretlerseniz, yazınızda çok basit kelimeler kullanmanız, uzun cümlelerden kaçınmanız ve konuyu çok somut örneklerle açıklamanız gerekir. Tıpkı küçük kardeşlerinize bir şey anlatır gibi…
- Akranlarınız için
Bu seçenek, yani kendi yaşınızdaki arkadaşlarınız için yazmak, bence sizin için en uygunu. Çünkü onların neleri merak ettiğini, hangi kelimeleri anladığını, hangi konuların ilgisini çektiğini en iyi siz bilirsiniz. Daha rahat bir dil kullanabilirsiniz.
- 70 yaşındaki okuyucular için
Bu seçeneği işaretlerseniz, yazınızda biraz daha saygılı, belki daha ağırbaşlı bir dil kullanmanız gerekebilir. Onların deneyimlerine ve bilgilerine hitap eden, belki nostaljik veya bilgilendirici bir içerik seçebilirsiniz.
Benim tahminim, öğretmeniniz sizden genellikle akranlarınız için yazmanızı bekler. Çünkü bu yaş grubuna hitap etmek, sizin için hem daha kolaydır hem de kendinizi daha iyi ifade etmenizi sağlar.
3. Metni yazacağınız ortamı belirleyip işaretleyiniz.
Şimdi de metninizi nereye yazacağınıza karar vermeniz gerekiyor. Yani defterinize mi, bilgisayarda mı, yoksa boş bir A4 kağıdına mı? Her birinin kendine göre avantajı var:
- Defter
Defter, en geleneksel yöntemdir. Kalemle yazmayı sevenler için idealdir. Yazdıklarınızı kolayca silebilir, düzeltebilirsiniz. Okulda en çok kullandığımız yöntemlerden biridir.
- Dijital ortam
Dijital ortam demek, bilgisayar, tablet veya telefon gibi bir cihazda yazı yazmak demek. Word programı gibi uygulamaları kullanarak yazabilirsiniz. Bu ortamda yazının fontunu, rengini değiştirebilir, görseller ekleyebilirsiniz. Hatalarınızı düzeltmek çok kolaydır.
- A4 kâğıdı
A4 kağıdı da deftere benzer ama genellikle tek sayfa olur. Belki bir proje ödevi için veya daha özenli bir sunum için tercih edilebilir. Üzerine resimler çizebilir, süsleyebilirsiniz.
Bu seçim tamamen size kalmış. Hangi ortamda yazarken daha rahat ve verimli oluyorsanız onu seçmelisiniz. Genellikle okulda defter veya A4 kâğıdı tercih edilir, ama artık dijital ortam da çok yaygınlaştı, değil mi?
4. Yazınızı oluştururken uygun bir giriş cümlesiyle ve selamlamayla başlamaya, bölümler arasındaki bağlantıları uygun kurmaya, metninizi uygun ifadelerle sonlandırmaya özen gösteriniz.
Bu madde çok önemli! Çünkü bir yazının sadece konusu değil, nasıl sunulduğu da çok değerlidir. Hadi adım adım inceleyelim:
Adım 1: Uygun bir giriş cümlesiyle ve selamlamayla başlamaya özen gösterin.
Her şeyin bir başlangıcı vardır. Yazınızın da öyle! Okuyucuyu hemen yakalayacak, konuyu kısaca tanıtacak bir giriş cümlesi yazmalısınız. Mesela, “Bugün sizlere çok sevdiğim dedemi anlatacağım…” gibi. Eğer birine hitap ediyorsanız, “Sevgili arkadaşlarım,” veya “Değerli okuyucular,” gibi bir selamlama da ekleyebilirsiniz.
Adım 2: Bölümler arasındaki bağlantıları uygun kurmaya özen gösterin.
Yazınızda anlattığınız şeyler birbiriyle kopuk kopuk olmamalı. Bir paragraftan diğerine geçerken, bir fikirden başka bir fikre atlarken “ayrıca”, “bununla birlikte”, “daha sonra”, “sonuç olarak” gibi bağlayıcı ifadeler kullanmalısınız. Böylece yazınız akıcı olur ve okuyucu anlattıklarınızı daha kolay takip eder.
Adım 3: Metninizi uygun ifadelerle sonlandırmaya özen gösterin.
Bir yazının bitişi de başlangıcı kadar önemlidir. Tüm anlattıklarınızı toparlayacak, belki bir sonuç çıkaracak ya da bir dilekle bitirecek güzel bir kapanış yapmalısınız. “Umarım dedemin hayat hikayesi size de ilham vermiştir.” ya da “Sanatçının yeni eserlerini merakla bekliyorum.” gibi cümlelerle yazınızı sonlandırabilirsiniz.
b. Yazdığınız metni tekrar gözden geçirerek düzenleyiniz ve seçtiğiniz ortama uygun şekilde paylaşınız.
Yazmayı bitirmek her şey demek değildir, sevgili öğrencilerim. Yazdıktan sonra, yazdıklarımızı tekrar okumak, hatalarımızı düzeltmek, cümlelerimizi daha iyi hale getirmek çok önemlidir. Buna düzeltme ya da redaksiyon deriz. Yazım yanlışlarını, noktalama işaretlerini kontrol etmelisiniz. Anlatım bozuklukları var mı diye bakmalısınız. Her şey tamamsa, metninizi seçtiğiniz ortama göre (defterinize özenle yazmak, dijital ortamda kaydetmek veya A4 kağıdına temizce geçirmek gibi) paylaşmaya hazır hale getirebilirsiniz.
***
Değerlendirelim
Şimdi sıra geldi kendi kendimizi değerlendirmeye! Bu bölüm, yazdığınız metinle ilgili ne kadar iyi bir iş çıkardığınızı anlamanıza yardımcı olacak.
a. Yazma sürecinizi aşağıdaki yıldızlı puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir davranışı gerçekleştirme durumunuza göre yıldızlarınızı yay ayraç içine çiziniz.
Burada dört tane ölçüt var. Her bir ölçüt için kendinize 1’den 5’e kadar yıldız vereceksiniz. Yıldızlar ne anlama geliyor, önce ona bakalım:
- ⭐
Gelişmeye Açık: Demek ki bu konuda biraz daha çalışman gerekiyor. Henüz tam olarak yapamıyorsun veya eksiklerin var.
- ⭐⭐
Yeterli: Bu konuda idare ediyorsun, fena değil ama daha iyi olabilirsin.
- ⭐⭐⭐
Kısmen Güçlü: Bu konuda bayağı iyisin, çoğu şeyi doğru yapıyorsun ama yine de ufak tefek geliştirebileceğin yerler var.
- ⭐⭐⭐⭐
Güçlü: Bu konuda harikasın! Çok iyi bir iş çıkardın, neredeyse hiç eksiğin yok.
- ⭐⭐⭐⭐⭐
Çok Güçlü: Vay canına! Bu konuda tam bir uzmansın. Yapılması gereken her şeyi mükemmel bir şekilde yaptın!
Şimdi de ölçütlere göre kendinizi nasıl değerlendireceğinize bakalım. Yay ayraç içine yıldızları çizmeyi unutmayın!
1. Yazma konum ve hedef kitlemi belirledim.
Metninizin konusunu seçtiniz mi? Kimlerin okuyacağını belirlediniz mi? Bu adımları ne kadar iyi yaptınız? Eğer net bir konu ve okuyucu kitlesi seçtiyseniz, kendinize yüksek yıldız verebilirsiniz. Mesela ben, konuyu ve hedef kitleyi belirlemenin çok önemli olduğunu düşündüğüm için kendime (⭐⭐⭐⭐) yani “Güçlü” yıldız veririm.
2. Yazma aracımı ve ortamımı belirledim.
Metninizi deftere mi, bilgisayara mı, yoksa başka bir yere mi yazacağınıza karar verdiniz mi? Bu kararı verirken rahat edeceğiniz bir ortam seçmeye özen gösterdiniz mi? Eğer bu kararı bilinçli bir şekilde verdiyseniz, kendinize yıldız verebilirsiniz. Örneğin, ben deftere yazmanın benim için en uygun olduğunu düşündüğüm için (⭐⭐⭐⭐) “Güçlü” derim.
3. Yazımda uygun selam, hitap ve bitirme ifadelerini kullandım.
Yazınıza başlarken güzel bir giriş ve selamlama, bitirirken de uygun bir kapanış yaptınız mı? Yazınızın akışına uygun ifadeler kullandınız mı? Eğer yazınızın başında ve sonunda bu tür ifadelere dikkat ettiyseniz, kendinize yüksek yıldız verebilirsiniz. Bu kısım yazının nezaketi ve düzeni için çok önemlidir. Ben bu konuda biraz daha dikkatli olmam gerektiğini düşündüğüm için kendime (⭐⭐⭐) “Kısmen Güçlü” veririm.
4. Yazdığım metni kontrol ederek gerekli düzenlemeleri yaptım.
Yazınızı bitirdikten sonra tekrar okudunuz mu? Yazım yanlışlarını, noktalama hatalarını, anlatım bozukluklarını düzelttiniz mi? Yazınızın daha iyi olması için çaba gösterdiniz mi? Bir yazıyı kontrol etmek ve düzeltmek, onu mükemmelleştirmek için vazgeçilmezdir. Eğer bu adımı özenle yaptıysanız, kendinize yüksek yıldız verebilirsiniz. Ben her zaman dikkatli olduğum için kendime (⭐⭐⭐⭐⭐) “Çok Güçlü” veririm.
Unutmayın, bu bir sınav değil. Bu değerlendirme, kendinizi daha iyi tanımanız ve yazma becerilerinizi geliştirmek için ne kadar yol katettiğinizi görmeniz içindir. Dürüstçe değerlendirme yaparsanız, bir sonraki yazınızda nelere daha çok dikkat etmeniz gerektiğini de anlamış olursunuz. Başarılar dilerim!