Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle birlikte çok güzel ve önemli konular hakkında sorular çözeceğiz. Hem teknolojiyle olan ilişkimizi düşüneceğiz hem de iyi bir dinleyici olmanın sırlarını öğreneceğiz. Hadi gel, bu soruları adım adım, güzelce çözelim!
1. Aşağıdaki metni okuyunuz.
Öncelikle metni dikkatlice okuyalım:
Ben bir akıllı telefon gurmesiyim! Evet, evet, doğru duydunuz. Ne zaman yeni bir teknolojik alet çıksa hemen alır, onu inceler ve bir müddet kullanırdım, ta ki bir üst modeli çıkana dek… Tüm hayatım bu akıllı telefon ekranları üzerinden ilerliyordu. Elime kalem almayalı kaç yıl oldu hatırlamıyordum. Benim için bir telefon; aynı zamanda kamera, not defteri, ayna, kartlık, televizyon, sağlık asistanı, ses kayıt cihazı, arkadaş hatta daha pek çok şey demekti. Geçen hafta elimde bir karıncalanma ile uyandım. Sağ elim, bileğim, parmaklarım nasıl sızlıyor. Hemen bir sağlık kuruluşuna gittim. Ağrılarımın sebebi ne çıksa beğenirsiniz: Akıllı telefonun gereğinden fazla kullanımı. Akıllı telefonların hayatımı kolaylaştırdığını düşünürken aslında sağlığıma zarar verdiğini geç de olsa anladım. Üstelik akıllı telefon beni arkadaşlarımdan da uzaklaştırmış. Bir hafta oldu, geçmiş olsun diye kapımı çalan olmadı.
Şimdi de sorumuzu cevaplayalım.
b. Okuduğunuz metni akıllı telefonunun bakış açısıyla düzenleyip yeniden yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda empati kurmanı, yani kendini akıllı telefonun yerine koymanı istiyorum. Bakalım o, sahibinin yaşadıklarını ve kendi varlığını nasıl anlatırdı? İşte benim yazdığım hali:
Ben bir akıllı telefonum. Sahibim beni çok severdi, hatta kendine “akıllı telefon gurmesi” derdi. Ne zaman yeni bir modelim çıksa, hemen beni alırdı, beni inceler, bir süre kullanır, sonra yeni bir modelimle değiştirirdi. Onun tüm hayatı benim ekranlarımdan akıp giderdi. Elime kalem almayı bile unutmuştu, çünkü ben onun için her şeydim: kamera, not defteri, ayna, kartlık, televizyon, sağlık asistanı, ses kayıt cihazı, hatta arkadaşıydım. Her zaman elindeydim, hiç ayrılmazdık. Ama geçen hafta bir sabah uyandığında elinde bir karıncalanma, bileğinde ve parmaklarında bir sızı hissetti. Bir sağlık kuruluşuna gittiğinde anlaşıldı ki, bu ağrıların sebebi bendim, yani benim gereğinden fazla kullanılmasıydı. O beni hayatını kolaylaştıran bir dost sansa da, aslında sağlığına zarar verdiğimi ve onu arkadaşlarından uzaklaştırdığımı geç de olsa fark etti. Şimdi bir haftadır sessizim, ama kapısını çalan bir arkadaşı da olmadı. Keşke beni daha dengeli kullansaydı, hem o mutlu olsaydı hem de ben… Çünkü ben sadece bir aracım, iyi ya da kötü kullanmak sahibimin elinde.
—
2. Yandaki karekodu okutarak “İyi Bir Dinleyicinin Özellikleri” adlı içeriği izleyiniz ve aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Sevgili öğrencim, ben bu karekodu şu an okutamadığım için, iyi bir dinleyicinin özelliklerini genel bilgilerimizle ve mantığımızla cevaplayacağız. Merak etme, yine doğru sonuçlara ulaşacağız!
a. İçerikteki çoklu ortam öğelerinin hangi amaçla kullanıldığını belirleyerek amacı işaretleyiniz. Seçiminizin gerekçesini belirtiniz.
Çoklu ortam öğeleri dediğimiz şeyler; bir videodaki görseller, sesler, belki küçük animasyonlar gibi şeylerdir. Bir konu anlatılırken bu öğeler ne işe yarar, ona bakalım.
- O Eş anlam oluşturma
- O Anlamı destekleme
- O Tek başına anlam oluşturma
Sonuç: Anlamı destekleme
Açıklama:
Adım 1: İyi bir dinleyicinin özellikleri anlatılırken kullanılan görseller, sesler veya videolar genellikle asıl anlatılan bilgiyi daha anlaşılır, akılda kalıcı ve ilgi çekici hale getirmek için kullanılır.
Adım 2: Bu öğeler, kendi başlarına yeni bir anlam yaratmazlar ya da kelimelerin eş anlamlılarını sunmazlar. Asıl amaç, metinle veya sesli anlatımla verilen bilgiyi görsel veya işitsel olarak güçlendirmektir.
Adım 3: Bu yüzden, içerikteki çoklu ortam öğeleri, anlatılan konuyu daha iyi kavramamızı sağlamak, yani anlamı desteklemek amacıyla kullanılır.
b. İçerikten hareketle iyi bir dinleyicinin hangi özelliklere sahip olduğu söylenebilir? Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başındaki kutuya “D”, yanlış olanların başındaki kutuya “Y” yazınız.
Şimdi de iyi bir dinleyicinin nasıl olması gerektiğini düşünelim ve kutucuklara “D” (Doğru) veya “Y” (Yanlış) yazalım.
D Dikkatini dinlediğine ya da dinlediği kişiye yoğunlaştırır.
Y Konuşmacıya sorusu olduğunda beklemeden sorar.
Y Dinleme sırasında başka şeylerle de meşgul olabilir.
D Dinledikleriyle ilgili notlar alır.
D Görgü kurallarına uyarak konuşmacının ve diğer dinleyicilerin dikkatini dağıtacak davranışlardan kaçınır.
Açıklama:
1. Dikkatini dinlediğine ya da dinlediği kişiye yoğunlaştırır.
Bu ifade doğrudur (D). Çünkü iyi bir dinleyici, konuşulanı anlamak ve konuşmacıya saygı göstermek için tüm dikkatini konuşmaya verir. Aklını başka şeylerle meşgul etmez.
2. Konuşmacıya sorusu olduğunda beklemeden sorar.
Bu ifade yanlıştır (Y). Genellikle iyi bir dinleyici, konuşmacının sözünü kesmez. Sorularını, konuşmacının sözünü bitirmesini veya uygun bir duraklama olmasını bekleyerek sorar. Bu, hem konuşmacıya saygı duymak hem de konuşmanın akışını bozmamak için önemlidir.
3. Dinleme sırasında başka şeylerle de meşgul olabilir.
Bu ifade yanlıştır (Y). Dinleme sırasında başka şeylerle uğraşmak, telefonu kurcalamak, deftere anlamsız çizimler yapmak gibi davranışlar, konuşmacıya karşı saygısızlık olur ve dinlediğimiz konuyu tam olarak anlamamızı engeller. İyi bir dinleyici sadece dinlediğine odaklanır.
4. Dinledikleriyle ilgili notlar alır.
Bu ifade doğrudur (D). Özellikle derslerde veya önemli konuşmalarda not almak, hem dinlediğimiz bilgileri daha iyi hatırlamamızı sağlar hem de önemli noktaları kaçırmamamıza yardımcı olur. Aynı zamanda konuşmacıya da dinlediğimizi gösterir.
5. Görgü kurallarına uyarak konuşmacının ve diğer dinleyicilerin dikkatini dağıtacak davranışlardan kaçınır.
Bu ifade doğrudur (D). İyi bir dinleyici, sadece kendi dinlemesine değil, çevresindeki diğer insanların dinlemesine de özen gösterir. Bu yüzden fısıltıyla konuşmak, ses çıkarmak, hareket etmek gibi dikkat dağıtıcı davranışlardan uzak durur. Toplum içinde nasıl davranacağımızı gösteren görgü kurallarına uyar.
Umarım bu açıklamalar senin için anlaşılır ve faydalı olmuştur sevgili öğrencim. Hem teknoloji kullanımı hem de iyi bir dinleyici olmak hayatımızda çok önemli. Unutma, her zaman daha iyi olabiliriz!