6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 148

Merhaba çocuklar! Ben sizin 6. Sınıf Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizinle birlikte bu görseldeki soruları adım adım inceleyeceğiz ve nasıl çözebileceğinizi, neler yapmanız gerektiğini konuşacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!

Öncelikle ilk bölümümüz olan 5. ANLATALIM kısmına bakalım.

Bu bölümde bizden bir metni okuyup onunla ilgili bazı görevleri yapmamız isteniyor. Ama görüyorum ki burada o metin yok. Olsun, biz yine de ne yapmamız gerektiğini konuşalım ki başka bir zaman karşımıza çıktığında hazırlıklı olalım.

a. Metni tekrar okuyunuz. Okuma sırasında metinde geçen olayları önemli ve önemsiz olarak sınıflandırıp aşağıdaki alanlara yazınız.

Sevgili öğrencilerim, bu görev için öncelikle okumamız gereken bir metne ihtiyacımız var. Görselde bu metin yer almadığı için ben size genel olarak bu etkinliği nasıl yapacağınızı açıklayacağım:

Adım 1: Metni Anlayarak Okuyun

• Bir metni okurken, o metindeki olayları dikkatlice takip etmeliyiz. Metinde neler oluyor, kimler var, olaylar nerede geçiyor gibi soruların cevaplarını bulmaya çalışmalıyız.

Adım 2: Olayları Değerlendirin

• Okuma sırasında her olayın yanına küçük notlar alabiliriz. Sonra kendimize şunu sormalıyız: “Bu olay, metnin ana fikri için, kahramanların yaşadıkları için, hikayenin gidişatı için gerçekten önemli mi? Yoksa sadece küçük bir detay mı, yani olsa da olmasa da hikayeyi çok etkilemeyecek bir şey mi?”

Adım 3: Sınıflandırma Yapın

• Eğer olay, hikayenin ilerlemesi, karakterlerin değişimi veya metnin bize vermek istediği ana mesaj için çok önemliyse, onu ‘Önemli Olaylar’ kısmına yazarız.
• Eğer olay, küçük bir ayrıntıysa, hikayeyi çok fazla değiştirmeyen, belki sadece metne biraz renk katan bir şeyse, onu da ‘Önemsiz Olaylar’ kısmına yazarız.

Sonuç: Bu görev için metin olmadığı için somut bir çözüm sunamıyoruz, ancak yukarıdaki adımları izleyerek verilen bir metni kolayca sınıflandırabilirsiniz.

b. Okuduğunuz metni olay akışına göre kendi cümlelerinizle defterinize özetleyiniz.

Yine aynı şekilde, bu görevi yapabilmek için de okumamız gereken bir metne ihtiyacımız var. Ama biz yine de özetlemenin nasıl yapıldığını öğrenelim:

Adım 1: Metni Anlayın

• Bir metni özetlemek için önce onu çok iyi anlamamız gerekir. Metni birkaç kez okuyup ana fikrini ve ana olaylarını belirleyin.

Adım 2: Ana Olayları Belirleyin

• Özet yaparken metindeki gereksiz detayları, uzun açıklamaları, örnekleri atarız. Sadece metnin ana fikrini ve ana olaylarını, yani hikayenin başlangıcını, gelişmesini ve sonucunu sırasıyla sıralarız.

Adım 3: Kendi Cümlelerinizi Kullanın

• Önemli olan, metnin başından sonuna kadar olayların nasıl bir sıra izlediğini (olay akışını) bozmadan kendi cümlelerimizle anlatmaktır. Metindeki cümleleri olduğu gibi kopyalamamak çok önemli. Böylece metni gerçekten anlayıp anlamadığımız ortaya çıkar.

Sonuç: Metin olmadığı için somut bir özet yazamıyoruz, ancak özetleme becerisi, okuduğunuzu anlama ve ifade etme yeteneğinizi geliştirir.

Şimdi gelelim 6. ANLATALIM kısmına. Bu kısımda Piri Reis ile ilgili kısa bir bilgi verilmiş ve onun üzerinden bazı görevler istenmiş. Önce o bilgiyi bir okuyalım:

Piri Reis, çok gezmiş ve gezdiği yerleri inceleyerek notlar almış, haritalar çizmiştir. Piri Reis söz konusu yerleri gezdiği için biliyor, onun kitabını okuyanlar ise okudukları için biliyor.

Bu metin bize Piri Reis’in hem gezerek hem de haritalar çizerek bilgi edindiğini, aynı zamanda onun yazdıklarını okuyanların da bilgi sahibi olduğunu anlatıyor. Yani bilgi edinmenin iki farklı yolundan bahsediyor: gezmek ve okumak.

a. Aşağıdaki konulardan birini seçip defterinize bu görüşü mantıklı temellendirmelerle savunduğunuz bir metin yazınız.

Burada bizden iki farklı görüşten birini seçip, o görüşü neden doğru bulduğumuzu mantıklı nedenlerle açıklayan bir yazı yazmamız isteniyor. Bu tür yazılara tartışmacı metin diyebiliriz. Yani bir fikri savunup, okuyucuyu ikna etmeye çalışacağız.

Seçenekler şunlar:

• • Çok gezen bilir.
• • Çok okuyan bilir.

Şimdi size bu iki görüşten birini seçtiğinizde nasıl bir yazı yazabileceğinizle ilgili ipuçları vereyim:

Adım 1: Görüşünüzü Seçin

Önce hangi görüşü daha çok savunduğunuza karar verin. “Çok gezen bilir” mi, yoksa “Çok okuyan bilir” mi? İkisinin de kendine göre haklı yönleri var, önemli olan sizin hangisini daha güçlü bulduğunuz.

Adım 2: Giriş Yapın

Yazınıza, seçtiğiniz görüşü kısaca belirterek başlayın. Örneğin, “Hayatta bilgi edinmenin birçok yolu vardır. Bana göre bu yollardan en etkilisi…” veya “Bazıları gezerek öğrenmenin daha iyi olduğunu düşünse de, ben okumanın önemine inanıyorum.” gibi bir cümleyle başlayabilirsiniz.

Adım 3: Görüşünüzü Destekleyen Nedenler Sunun (Gelişme Bölümü)

Bu bölümde, seçtiğiniz görüşü neden savunduğunuzu açıklayan mantıklı nedenler sıralayın. Her bir nedeni bir veya iki cümleyle açıklayabilirsiniz.

• Eğer “Çok gezen bilir” derseniz, şu gibi nedenler düşünebilirsiniz:
  • Gezmek, bir şeyi bizzat deneyimlemektir. Gözümüzle görmek, elimizle dokunmak bize unutulmaz bir öğrenme sağlar.
  • Farklı kültürleri, insanları, yaşam tarzlarını yerinde görmek empati yeteneğimizi geliştirir.
  • Gezmek, beklenmedik durumlarla karşılaşmayı ve bunlara çözüm bulmayı öğretir, bu da problem çözme yeteneğimizi artırır.
• Eğer “Çok okuyan bilir” derseniz, şu gibi nedenler düşünebilirsiniz:
  • Okumak, bize dünyanın her yerindeki bilgiyi, geçmişten günümüze kadar gelen tecrübeleri oturduğumuz yerden öğrenme fırsatı sunar.
  • Her yere gitme imkanımız olmayabilir, ama her konuda yazılmış bir kitabı bulup okuyabiliriz.
  • Okumak, kelime dağarcığımızı geliştirir, düşünme ve anlama becerimizi artırır.
  • Kitaplar sayesinde hem gezerek öğrenilenleri hem de başka türlü öğrenilemeyecek soyut bilgileri edinebiliriz.

Adım 4: Örnek Verin (İsteğe Bağlı)

Eğer aklınıza gelen somut bir örnek varsa, yazınızı daha güçlü kılmak için onu da ekleyebilirsiniz. Örneğin, Piri Reis’in hem gezmesi hem de okuması gibi.

Adım 5: Sonuç Kısmı

Yazınızın sonunda, savunduğunuz görüşü tekrar vurgulayın ve kısa bir özetle bitirin. Örneğin, “Bu nedenlerle, ben de çok okuyanın daha bilgili olacağına inanıyorum.” veya “Sonuç olarak, dünyayı gezerek öğrenmenin paha biçilmez bir deneyim olduğunu düşünüyorum.” gibi.

Sonuç: Bu görev, sizin kendi fikirlerinizi belirli bir konuda mantıklı gerekçelerle savunma yeteneğinizi geliştirir. Hangi görüşü seçerseniz seçin, önemli olan ikna edici olmanızdır.

b. Yazma süreciniz sona erdikten sonra sınıfta diğer görüşü seçen arkadaşlarınızdan birinin defterlerinizi değiştirerek birbirinizin yazısını inceleyiniz. İnceleme sırasında aşağıdaki adımları uygulayınız.

Bu kısım çok güzel ve öğretici bir etkinlik, çocuklar! Yazdığınız metinleri arkadaşlarınızla değiş tokuş edip birbirinizin yazılarını değerlendireceksiniz. Bu, hem sizin kendi yazınızı başka bir gözle görmenizi sağlar hem de arkadaşınızın yazısını geliştirmenize yardımcı olur.

Adım 1: Varsa tutarsız ve geçersiz görüş / bilgileri tespit edip çürütmek üzere not alınız.

Arkadaşınızın yazısını okurken, şunlara dikkat edin:

• Arkadaşınızın savunduğu fikirler birbiriyle tutarsız mı? Yani bir yerde ‘A’ derken, başka bir yerde ‘A’nın tam tersi bir şey mi söylüyor? Eğer öyleyse, bu bir çelişkidir.
• Verdiği bilgiler doğru mu? Örneğin, “Piri Reis aslında hiç gezmemiştir” gibi yanlış bir bilgi mi var? Veya söylediği bir şeyin mantıklı bir dayanağı yok mu? Bunlar geçersiz bilgiler veya görüşler olabilir.
• Bu tür yerleri not alın ve neden tutarsız ya da geçersiz olduğunu açıklayın. Örneğin, “Burada dediğin şey, üstteki cümlenle çelişiyor.” veya “Bu bilgi doğru değil, çünkü…” gibi notlar alabilirsiniz.

Adım 2: Doğru görüş ve bilgileri kabul edip gerekçesini not alınız.

Sadece olumsuz yönleri değil, arkadaşınızın yazısındaki güçlü ve doğru yerleri de belirtmelisiniz. Bu da çok önemli!

• Arkadaşınızın yazısında gerçekten çok beğendiğiniz, mantıklı bulduğunuz, doğru olduğunu düşündüğünüz yerler var mı?
• Örneğin, “Bu örnek çok yerinde olmuş, fikrini çok güzel desteklemiş.” veya “Buradaki gerekçen çok güçlü, beni ikna etti.” gibi.
• Bu doğru görüşleri ve bilgileri kabul ettiğinizi belirtin ve neden kabul ettiğinizi, yani sizi neden ikna ettiğini de kısaca yazın. Böylece arkadaşınız da neleri iyi yaptığını görmüş olur.

Sonuç: Bu etkinlik, eleştirel düşünme ve yapıcı geri bildirim verme becerilerinizi geliştirir. Başkasının yazısını değerlendirirken kendi yazınızdaki eksikleri de fark etmenizi sağlar.

c. İnceleme süreci sona erince arkadaşınızla notlarınızı tartışınız.

Bu da etkinliğin son ve en keyifli adımı!

• İkiniz de birbirinizin yazılarını inceleyip notlar aldıktan sonra, defterlerinizi geri alın ve birbirinizle konuşun.
• Aldığınız notları arkadaşınıza açıklayın, o da size kendi notlarını açıklasın.
• Belki bazı konularda aynı fikirde olmayabilirsiniz, işte o zaman tatlı bir tartışma ortamı oluşur. Önemli olan, birbirinizi dinlemek ve saygı çerçevesinde fikir alışverişinde bulunmak.
• Bu sayede hem kendi yazınızdaki eksikleri ve güçlü yönleri daha iyi anlarsınız hem de arkadaşınızın yazısını ve düşüncelerini daha iyi kavramış olursunuz.
• Unutmayın, bu bir eleştiri değil, yapıcı bir geri bildirimdir. Amacımız birbirimizin gelişimine katkıda bulunmak!

Sonuç: Notlarınızı tartışmak, hem iletişim becerilerinizi geliştirir hem de farklı bakış açılarını anlamanıza yardımcı olur. Bu, aynı zamanda bir konu üzerindeki bilginizi pekiştirmenin harika bir yoludur.

Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi, bir metin olmasa bile, sorulara nasıl yaklaşacağımızı ve neler yapacağımızı konuşarak çok şey öğrendik. Bu tür etkinlikler sizin hem okuma-anlama hem de yazma becerilerinizi çok geliştirecek. Başarılar dilerim!