Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Şimdi seninle birlikte bu sayfadaki soruları adım adım inceleyip nasıl cevaplayacağını konuşacağız. Hiç merak etme, hepsini kolayca anlayacaksın. Hadi başlayalım!
a. Kültürüne yabancı olduğunuz biri ile iletişim kurdunuz mu ya da birbirinin kültürüne yabancı kişilerin birbiriyle iletişim kurduklarına şahit oldunuz mu? Varsa bu konudaki tecrübelerinizi yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda senden kendi yaşadığın veya gözlemlediğin bir olayı anlatman isteniyor. Belki sen hiç farklı bir kültürden biriyle iletişim kurmadın ama televizyonda, internette ya da çevrende böyle bir durumu görmüşsündür. Önemli olan, farklı kültürden insanların nasıl anlaştığını, belki hangi konularda zorlandığını ve bu durumun sana neler düşündürdüğünü yazabilmek.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplarken önce bir düşünelim:
- Farklı bir ülkeden gelen bir arkadaşın, komşun veya akraban var mı?
- Tatillerde ya da bir gezinizde farklı bir kültürden insanlarla karşılaştın mı?
- Belki bir belgeselde, filmde ya da haberlerde farklı kültürden insanların bir araya geldiği durumları izlemişsindir.
Eğer böyle bir tecrüben varsa, o anı gözünde canlandır ve şunları düşünerek yazmaya başla:
- Bu kişi kimdi, nereden gelmişti?
- Onunla nasıl iletişim kurdunuz? Ortak bir dil biliyor muydunuz? Belki işaretlerle anlaştınız ya da birisi size yardımcı oldu.
- Kültürleriniz arasındaki farklılıkları fark ettiniz mi? Mesela selamlaşma şekli, yemek yeme alışkanlıkları, konuşma tarzı gibi…
- Bu farklılıklar iletişiminizi nasıl etkiledi? Güldünüz mü, şaşırdınız mı, yoksa biraz zorlandınız mı?
- Bu deneyimden ne öğrendin? Farklı kültürlere karşı nasıl bir bakış açısı geliştirdin?
Eğer hiç böyle bir tecrüben yoksa, o zaman farklı kültürden insanların bir araya geldiği hayali bir durumu ya da gözlemlediğin bir durumu anlatabilirsin. Örneğin, bir arkadaşının ailesinin yurt dışından gelen misafirleriyle nasıl anlaştığını, onlara Türk misafirperverliğini nasıl gösterdiğini anlatabilirsin.
Unutma, önemli olan kendi düşüncelerini ve gözlemlerini samimi bir dille kağıda dökmek!
b. Kültürün iletişimdeki yeri ile ilgili bir araştırma yapmak için güvenilir dijital ve basılı kaynakları belirleyiniz. Öğretmeninizden ve konu ile ilgili tecrübeli kişilerden de yararlanabilirsiniz. Belirlediğiniz kaynaklardan araştırma yapınız. Araştırmada elde ettiğiniz bilgilerden kültürün iletişimdeki yeri ile ilgili yazacağınız metinde kullanabileceklerinizi aşağıya maddeler hâlinde yazınız.
Şimdi biraz araştırmacı ruhumuzu ortaya çıkaracağız! Bu soruda bizden kültürün iletişimdeki önemini araştırıp bulduğumuz bilgileri maddeler halinde yazmamız isteniyor.
Çözüm:
Adım 1: Güvenilir Kaynakları Belirleme
Araştırma yaparken her bulduğumuz bilgiye hemen inanmamalıyız, değil mi? Bilginin doğru ve güvenilir olması çok önemli. Bunun için şu kaynakları kullanabilirsin:
- Dijital Kaynaklar:
- EBA (Eğitim Bilişim Ağı): Milli Eğitim Bakanlığı’nın sitesi olduğu için çok güvenilir bilgiler bulabilirsin.
- Üniversitelerin web siteleri veya kütüphane sayfaları: Buralarda da akademik ve doğru bilgiler bulunur.
- Güvenilir haber siteleri veya ansiklopedi siteleri: Örneğin, TRT’nin veya Anadolu Ajansı’nın eğitimle ilgili sayfaları ya da bilinen online ansiklopediler.
- Öğretmeninin önereceği siteler.
- Basılı Kaynaklar:
- Okul kütüphanesi veya halk kütüphanesi: Burada “iletişim”, “kültür”, “sosyal ilişkiler” gibi konularda kitaplar, dergiler bulabilirsin.
- Ansiklopediler: Eski ama hala çok değerli bilgi kaynaklarıdır.
- Ders kitapların: Türkçe, Sosyal Bilgiler ders kitaplarında da bu konuyla ilgili bilgiler olabilir.
Ayrıca öğretmenine danışabilir, çevrendeki farklı kültürleri tanıyan, bu konuda tecrübeli kişilere (mesela yurt dışında yaşamış akrabalarına veya komşularına) sorular sorarak da bilgi edinebilirsin.
Adım 2: Araştırma Yapma ve Not Alma
Belirlediğin kaynaklardan “kültürün iletişimdeki yeri”, “kültürlerarası iletişim”, “farklı kültürlerde iletişim” gibi anahtar kelimelerle araştırma yap. Bulduğun önemli bilgileri, kendi cümlelerinle defterine not al.
Adım 3: Elde Edilen Bilgileri Madde Madde Yazma
Şimdi not aldığın bilgileri toparla ve yazacağın metinde kullanabileceğin en önemli noktaları maddeler halinde sırala. İşte sana birkaç örnek madde:
- Kültür, insanların düşünce, inanç, değer, gelenek ve davranış biçimlerini kapsar.
- İletişim, sadece dil aracılığıyla değil, beden dili, jestler ve mimiklerle de gerçekleşir ve bunlar kültürden kültüre değişebilir.
- Farklı kültürlerden insanlar arasında iletişim kurarken yanlış anlaşılmaları önlemek için karşı tarafın kültürünü bilmek önemlidir.
- Bazı kültürlerde doğrudan iletişim tercih edilirken, bazı kültürlerde dolaylı ve ima yoluyla iletişim daha yaygındır.
- Kültürel farklılıklar, iletişimde bazen engellere yol açabilir; ancak anlayış ve saygıyla bu engeller aşılabilir.
- Kültür, insanların birbirine nasıl davrandığını, neye değer verdiğini ve dünyayı nasıl algıladığını etkiler. Bu da iletişimi doğrudan şekillendirir.
- Farklı kültürleri tanımak, hoşgörüyü artırır ve dünyaya daha geniş bir açıdan bakmamızı sağlar.
Bu maddeler senin araştırmana göre artabilir veya değişebilir. Önemli olan, kendi araştırmandan yola çıkarak bu maddeleri oluşturman.
c. Araştırmanızda elde ettiğiniz bilgilerden yola çıkarak defterinize kültürün iletişimdeki yeri ile ilgili bir metin yazınız. Yazınızda konuyu açık, anlaşılır biçimde ifade etmeye; Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığınız özgün cümleler kullanmaya özen gösteriniz.
Harika! Şimdi sıra geldi asıl yazma işine. “b” maddesinde topladığın bilgileri kullanarak defterine güzel bir metin yazacaksın.
Çözüm:
Adım 1: Araştırma Bilgilerini Kullanma
Az önce madde madde yazdığın bilgileri gözünün önüne getir. Bu bilgiler senin metninin iskeletini oluşturacak.
Adım 2: Metni Yapılandırma (Giriş, Gelişme, Sonuç)
Bir metin yazarken tıpkı bir hikaye anlatır gibi düşünmelisin. Metninin üç ana bölümü olmalı:
- Giriş: Burada konuyu kısaca tanıtmalısın. “Kültür nedir?”, “İletişim nedir?” ve “Kültürün iletişimdeki yeri neden önemlidir?” gibi sorulara kısa cevaplar vererek okuyucuyu konuya ısındır. Örneğin, “İnsanlar olarak her gün iletişim kurarız. Ancak bu iletişimi etkileyen çok önemli bir faktör var: kültür…” gibi bir başlangıç yapabilirsin.
- Gelişme: Bu bölümde “b” maddesinde topladığın bilgileri, yani maddelerini cümlelere dönüştürerek ve birbirine bağlayarak anlat. Kültürün iletişimi nasıl etkilediğini, farklı kültürlerdeki iletişim farklılıklarını örneklerle açıklayabilirsin. Beden dili, sözcüklerin anlamları, nezaket kuralları gibi konulara değinebilirsin. Bu bölümde konuyu derinleştir ve okuyucuya yeni bilgiler ver.
- Sonuç: Metnini bitirirken, anlattığın her şeyi özetle ve kendi düşünceni belirt. Kültürlerarası iletişimin önemini vurgulayabilir, hoşgörünün ve anlayışın ne kadar değerli olduğunu belirtebilirsin. “Sonuç olarak, kültür iletişimimizin vazgeçilmez bir parçasıdır ve farklı kültürleri anlamak, daha iyi bir dünya için bize yardımcı olur.” gibi bir cümleyle bitirebilirsin.
Adım 3: Dil ve Anlatıma Dikkat Etme
- Açıklık ve Anlaşılırlık: Cümlelerin kısa ve net olsun. Karmaşık ifadelerden kaçın ki okuyan herkes seni kolayca anlasın.
- Doğru Türkçe: Yazım ve noktalama kurallarına mutlaka uy. Kelimeleri doğru yazmaya, virgül, nokta gibi işaretleri doğru yerlerde kullanmaya dikkat et.
- Güzel ve Etkili Kullanım: Metnini zenginleştirmek için farklı kelimeler kullanmaya çalış. Tekrar eden kelimelerden kaçın. Cümlelerini akıcı hale getir.
- Özgün Cümleler: Araştırma yaptığın kaynaklardaki cümleleri aynen kopyalama. Kendi anladığın ve düşündüğün şekilde, kendi cümlelerinle ifade et. Bu, senin metnini daha değerli yapar.
Metnini yazdıktan sonra yüksek sesle oku. Kulağına hoş geliyor mu? Anlatmak istediklerini tam olarak anlatabilmiş misin? Bir arkadaşına okutarak onun da fikrini alabilirsin.
ç. Yazınızı aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir göstergeyi gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı (1-5) yay ayraç içine yazınız.
Şimdi sıra geldi kendi yazdığın metni değerlendirmeye. Tıpkı öğretmeninin seni değerlendirdiği gibi, sen de kendi yazını bu ölçütlere göre puanlayacaksın. Bu, senin neleri iyi yaptığını ve neleri daha iyi yapabileceğini görmen için çok önemli bir adım.
Çözüm:
Şimdi sana verilen ölçütleri tek tek inceleyelim ve her biri için kendini 1’den (en düşük) 5’e (en yüksek) kadar puanla.
- Yazma amacıma uygun metin yapısını (karşılaştırma/zıtlık) seçtim. ( )
Burada şunu düşünmelisin: Metninde farklı kültürleri veya farklı iletişim tarzlarını birbirleriyle karşılaştırdın mı? Aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları anlattın mı? Eğer evet ise, bu metin yapısını başarıyla kullandın demektir. Kendine buna göre bir puan ver. Örneğin, farklı kültürlerdeki selamlaşma biçimlerini veya beden dillerini kıyasladıysan yüksek puan verebilirsin.
- Dili doğru ve etkili kullanmaya çalışarak kendime özgü ifadeler oluşturdum. ( )
Metninde Türkçe kurallarına uygun, anlaşılır bir dil kullandın mı? Kelimeleri yerli yerinde ve etkili seçtin mi? En önemlisi, başkalarından duyduğun veya okuduğun cümleleri aynen aktarmak yerine, kendi düşüncelerinle, kendi tarzınla özgün cümleler kurdun mu? Eğer metnin senin kaleminden çıktığı belli oluyorsa ve dilini güzel kullandıysan yüksek puan verebilirsin.
- Yazım kurallarına uydum, noktalama işaretlerini uygun biçimde kullandım. ( )
Bu madde çok açık aslında. Metnini yazarken kelimeleri doğru yazdın mı? Büyük harflere, küçük harflere dikkat ettin mi? Noktaları, virgülleri, soru işaretlerini, kesme işaretlerini doğru yerlerde kullandın mı? Eğer metninde yazım ve noktalama hatası yok denecek kadar azsa, kendine yüksek puan verebilirsin.
- Yazma sürecimdeki güçlü ve geliştirmem gereken yönleri belirleyerek gelecek çalışmalarım için kendime hedefler koydum. ( )
Bu madde biraz daha farklı. Metnini yazdıktan sonra, “Neyi çok iyi yaptım?” ve “Neyi daha iyi yapabilirim?” diye düşündün mü? Mesela, “Konuyu çok güzel açıkladım ama noktalama işaretlerinde biraz daha dikkatli olmalıyım” ya da “Özgün cümleler kurmakta iyiyim ama giriş kısmını daha ilgi çekici hale getirmeliyim” gibi tespitlerin oldu mu? Ve bu tespitlere göre, bir sonraki yazma ödevinde neye daha çok dikkat edeceğine dair kendine küçük hedefler koyduysan, bu maddeyi de başarıyla tamamlamışsın demektir.
Her bir ölçüt için 1 ile 5 arasında, kendine en uygun puanı parantez içine yaz. Bu değerlendirme, senin için çok değerli bir geri bildirim olacak. Unutma, her zaman daha iyi olabiliriz!
İşte bu kadar sevgili öğrencim! Gördüğün gibi, her sorunun bir çözüm yolu var ve her adımı dikkatlice takip ettiğinde en güzel sonuçlara ulaşabilirsin. Başarılar dilerim!