6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 18
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. sınıf Türkçe öğretmeniniz. Bugün size çok güzel ve düşündürücü bir etkinlik sayfasındaki soruları birlikte çözeceğiz. Bu sorular hem hayal gücümüzü kullanmamızı hem de dilimizi doğru ve etkili bir şekilde kullanmamızı isteyecek. Hazırsanız, kalemlerimizi ve zihinlerimizi açalım, başlıyoruz!
Öncelikle, sayfamızın ilk bölümüne, “1. ANLATALIM” kısmına bakalım.
Burada bizden, ulusal bir öykü yarışmasında seçici kurul üyesi olduğumuzu ve okuduğumuz öyküye yönelik düşüncelerimizi diğer kurul üyeleriyle paylaşacağımızı hayal etmemiz isteniyor. Yani, bir öyküyü değerlendirecek bir jüri üyesi gibi düşüneceğiz.
Şimdi soruları adım adım inceleyelim:
1. Öyküyü değerlendirme ölçütünüzü belirtiniz.
Sevgili çocuklar, bir öyküyü değerlendirirken nelere dikkat edeceğimizi belirlememiz gerekiyor. Mesela, öykünün dilini, anlatımını, karakterlerini, konusunu inceleyebiliriz. Buradaki ipuçlarında bize “Kalıp İfadeler” ve “Geçiş ve Bağlantı İfadeleri”ne dikkat etmemiz gerektiği söylenmiş. Hadi gelin, kendimize bir ölçüt belirleyelim:
Adım 1: Ölçütümüzü belirliyoruz.
Benim öyküyü değerlendirme ölçütüm, öyküde kullanılan dilin akıcılığı, kelime seçimi ve özellikle kalıp ifadelerin (deyimler, atasözleri gibi) yerinde ve etkili kullanılması olacak. Ayrıca, olaylar ve düşünceler arasında anlam bütünlüğünü sağlayan geçiş ve bağlantı ifadelerinin (ama, fakat, bu nedenle, sonuç olarak gibi) doğru ve yeterli kullanılıp kullanılmadığına da bakacağım. Bir öykünün okuyucuyu sıkmaması, akıcı olması çok önemli, değil mi?
2. Ölçütünüzü yansıtan ve yansıtmayan kısımlardan örnek veriniz.
Şimdi de hayalimizdeki öyküden örnekler verelim. Farz edelim ki, “Komşu Kızı Ayşe” adında bir öykü okudum. Bu öyküde benim belirlediğim ölçütlere uyan ve uymayan yerleri bulalım.
Adım 1: Ölçütümü yansıtan kısımlar.
- Öyküde Ayşe’nin yaşadığı zorluklar anlatılırken “kara gün dostu” deyiminin kullanılması, komşuluk ilişkilerinin önemini çok güzel vurguluyordu. Bu, kalıp ifadelerin yerinde ve anlamlı kullanıldığına güzel bir örnekti.
- Ayşe’nin duygusal geçişleri anlatılırken “bununla birlikte” ve “öte yandan” gibi ifadeler, olayların akışını ve Ayşe’nin iç dünyasındaki değişimleri çok net bir şekilde okuyucuya aktarıyordu. Bu da geçiş ve bağlantı ifadelerinin başarılı bir kullanımını gösteriyordu.
Adım 2: Ölçütümü yansıtmayan kısımlar.
- Öykünün bir bölümünde, Ayşe’nin yeni bir şehre taşınmasını anlatan paragrafta, olaylar arasında kopukluklar vardı. Yazar, “ve” bağlacını gereğinden fazla kullanarak cümleleri birbirine bağlamış, “sonuç olarak”, “bu nedenle” gibi ifadelerle paragrafı daha akıcı hale getirebilirdi. Bu durum, geçiş ve bağlantı ifadelerinin yetersiz kullanılmasına örnekti.
- Bir başka yerde ise, Ayşe’nin komşularıyla yaşadığı bir olayı anlatırken, “bir fincan kahve içtik” dedikten sonra hemen başka bir konuya geçilmişti. Oysa “sohbet ettik” ya da “sır paylaştık” gibi kalıp ifadelerle bu kısım daha zenginleştirilebilirdi. Bu da kalıp ifadelerin kullanımında eksiklik olduğunu gösteriyordu.
3. Ölçütünüzün yansıtılma durumuna yönelik yargınızı 10 üzerinden bir değerlendirme notu vererek sununuz.
Şimdi de hayalimizdeki öyküye bir puan verelim ve neden bu puanı verdiğimizi açıklayalım.
Adım 1: Notumuzu veriyoruz.
Okuduğum “Komşu Kızı Ayşe” öyküsüne, belirlediğim ölçütler doğrultusunda 10 üzerinden 7 puan veriyorum.
Adım 2: Değerlendirme notumuzun açıklamasını yapıyoruz.
Öyküde bazı yerlerde kalıp ifadelerin ve geçiş-bağlantı ifadelerinin çok başarılı kullanıldığını gördüm. Özellikle komşuluk ilişkilerini anlatan kısımlar bu açıdan güçlüydü. Ancak, bazı bölümlerde bu ifadelerin eksikliği nedeniyle anlatımda kopukluklar ve akıcılık sorunları yaşanmıştı. Eğer yazar, geçiş ve bağlantı ifadelerini daha çeşitli ve yerinde kullansaydı, öykü çok daha akıcı ve etkileyici olabilirdi. Bu eksiklikler nedeniyle tam puan veremedim, ama yine de genel olarak başarılı bir öykü olduğunu düşünüyorum.
***
Şimdi de sayfamızın ikinci bölümüne, “2. ANLATALIM” kısmına geçelim. Burası da çok eğlenceli ve yaratıcılığımızı kullanacağımız bir bölüm.
a. Aşağıdaki kavram havuzlarının her birinden beşer ifade seçerek ilgili yere yazınız. Konu havuzundan ise bir konu seçiniz.
Burada üç tane kelime havuzu ve bir tane de konu havuzu var. Her kelime havuzundan beş tane kelime seçeceğiz ve konu havuzundan da bir tane konu belirleyeceğiz. Hadi gelin, seçelim!
Adım 1: Konu havuzundan bir konu seçiyoruz.
- Konu Havuzu’ndan seçtiğim konu: İletişimde saygı ve nezaket
Adım 2: Kavram havuzlarından beşer ifade seçiyoruz.
- Kavram Havuzu 1’den seçtiğim ifadeler:
- bir fincan kahve
- sır paylaşmak
- çat kapı gelmek
- komşu kapısı
- kara gün dostu
- Kavram Havuzu 2’den seçtiğim ifadeler:
- sohbet
- paylaşmak
- haber etmek
- pişirmek
- komşu hakkı
- Kavram Havuzu 3’ten (Geçiş ve Bağlantı İfadeleri) seçtiğim ifadeler:
- ve
- özellikle
- sonuç olarak
- örneğin
- yani
b. Seçtiğiniz ifadeleri tutarlı bir şekilde kullandığınız bir konuşma yapınız.
Şimdi de seçtiğimiz bu kelimeleri ve konuyu kullanarak küçük bir konuşma metni hazırlayalım. Konumuz “İletişimde saygı ve nezaket” olduğuna göre, konuşmamızı bu yönde şekillendirelim.
Adım 1: Seçtiğimiz ifadeleri ve konuyu kullanarak bir konuşma metni hazırlıyoruz.
Sevgili arkadaşlar, biliyorsunuz ki hayatımızda iletişimde saygı ve nezaket çok önemli. Komşuluk ilişkilerinde bu daha da belirginleşiyor, örneğin, bir komşumuzun komşu kapısını çalmadan çat kapı gelmek yerine, önceden haber etmek ve randevu almak nezaket göstergesidir. Bir fincan kahve eşliğinde yapılan sohbetler, aramızdaki bağı güçlendirir ve iyi ilişkilerin temelini oluşturur.
Zor zamanlarda sır paylaşmak, birbirimizin kara gün dostu olmak, sırt sırta vermek anlamına gelir. Unutmayalım ki, komşularımızın bizim üzerimizde komşu hakkı vardır. Bazen onlara bir bir tabak yemek pişirmek ya da küçük bir ikramda bulunmak bile büyük mutluluklara yol açabilir. Özellikle, yaşadığımız sorunları paylaşmak ve çözüm bulmak için çaba göstermek, toplumsal dayanışmamızı artırır. Yani, birbirimize karşı anlayışlı ve saygılı olmak, hepimizin hayatını güzelleştirir. Sonuç olarak, iyi iletişim, sağlıklı ve mutlu bir toplumun olmazsa olmazıdır.
İşte bu kadar sevgili öğrencilerim! Gördüğünüz gibi, kelimeleri ve konuları bir araya getirerek ne kadar güzel ve anlamlı metinler oluşturabiliyoruz. Bu tür etkinlikler hem kelime dağarcığımızı geliştiriyor hem de kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlıyor. Başka bir derste görüşmek üzere, hoşça kalın!