Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim!
Bugün seninle Türkçe ders kitabındaki bu sayfayı inceleyeceğiz ve soruları adım adım, sanki yan yana oturmuşuz da ben sana anlatıyormuşum gibi çözeceğiz. Hiç merak etme, anlamadığın hiçbir yer kalmayacak. Haydi başlayalım!
b. Topladığınız yıldızları hesaplayarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.
Bu bölüm, aslında senin daha önceki etkinliklerde kazandığın yıldızlara göre kendini değerlendirmenle ilgili. Yani, “Ben yazma konusunda hangi yönlerimde güçlüyüm?”, “Neleri daha iyi yapabilirim?” ve “Bunun için ne yapmalıyım?” diye düşünmeni istiyor. Ben sana örnek cevaplar vereceğim, sen de kendi durumuna göre doldurabilirsin.
Adım 1: Yazma becerimdeki güçlü yönlerim:
Burada, yazarken en iyi yaptığın şeyleri düşünmelisin. Mesela, hikaye yazmayı mı çok seviyorsun? Yoksa cümlelerin çok mu akıcı? Belki de kelime dağarcığın çok geniştir? İşte bunlardan birkaçını yazabilirsin.
Örnek Cevap:
Yazarken kelime dağarcığımı etkili bir şekilde kullanabiliyorum.
Hayal gücümü kullanarak özgün hikayeler oluşturabiliyorum.
Yazdıklarımda duygularımı ve düşüncelerimi iyi ifade edebiliyorum.
Adım 2: Yazma becerimdeki geliştirilebilir yönlerim:
Şimdi de dürüstçe, “Yazarken nelerde biraz daha zorlanıyorum?” diye düşünmelisin. Belki noktalama işaretlerini karıştırıyorsundur, belki de yazım kurallarına dikkat etmekte zorlanıyorsundur. Ya da belki hikayelerinin giriş-gelişme-sonuç bölümlerini düzenlemekte bazen sıkıntı yaşıyorsundur. Bunlar da geliştirilebilir yönlerindir.
Örnek Cevap:
Noktalama işaretlerini doğru kullanmaya daha fazla dikkat etmeliyim.
Yazım kurallarına uymakta bazen zorlanıyorum.
Yazılarımda daha fazla farklı cümle yapısı kullanmaya çalışmalıyım.
Adım 3: Geliştirmek için yapabileceklerim:
Peki, az önceki “geliştirilebilir yönlerini” nasıl daha iyi hale getirebilirsin? Bunun için neler yapabilirsin? Okumak, daha çok yazmak, öğretmeninden yardım istemek, hatalarına dikkat etmek gibi birçok şey olabilir.
Örnek Cevap:
Daha fazla kitap okuyarak kelime dağarcığımı genişletebilirim.
Yazım ve noktalama kuralları ile ilgili alıştırmalar yapabilirim.
Farklı konularda daha sık yazı yazmaya çalışarak pratik yapabilirim.
Yazdıklarımı öğretmenime veya aileme okutup geri bildirim alabilirim.
Gördün mü, kendini tanımak ve geliştirmek ne kadar önemli? Şimdi gelelim diğer sorulara!
6. ANLATALIM
a. Aşağıdaki konulardan birini seçiniz ya da siz bir konu belirleyerek aşağıda verilen alana yazınız.
Bu bölümde bizden, dört farklı konudan birini seçip o konuda yazı yazmamızı veya karikatür çizmemizi istiyor. Ben şimdi sana her bir seçeneğin ne anlama geldiğini ve nasıl bir yaklaşım sergilemen gerektiğini anlatacağım. Sen de içlerinden en çok hoşuna gideni seçip defterine uygulayabilirsin.
Adım 1: Seçenekleri Anlayalım
1. Her biri farklı lider ruh özelliklerine sahip hayvanların ormandaki macerasını anlatan bir fabl yazınız.
Sevgili öğrencim, fabl, hayvanlara veya bitkilere insan özellikleri verilerek ders veren kısa hikayelerdir. Bu hikayelerin sonunda genellikle bir öğüt, yani kıssadan hisse bulunur. Burada senden, ormanda yaşayan, her birinin farklı liderlik özellikleri olan hayvanları konu alan bir hikaye yazmanı istiyor. Mesela, biri cesur, biri akıllı, biri adil, biri sabırlı olabilir. Hikayenin sonunda da bir ders çıkarmalısın.
Nasıl Yaklaşmalısın?
Önce hangi hayvanları kullanacağına karar ver. Her bir hayvana bir liderlik özelliği (cesaret, bilgelik, adalet, merhamet vb.) ver.
Bu hayvanların başına gelen bir olayı düşün. Bu olayda liderlik özelliklerini nasıl kullandıklarını göster.
Hikayenin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini belirle. Girişte karakterleri ve ortamı tanıt, gelişmede olayı anlat, sonuçta ise olayın nasıl bittiğini ve çıkarılması gereken dersi belirt.
Hikayenin sonunda mutlaka bir ders cümlesi eklemeyi unutma.
2. “Birikim” adlı bir süper kahraman var. Zor günler için birikim yapanların imdadına yetişiyor. Bu süper kahramanı anlatan bir karikatür çiziniz.
Burada senden bir yazı değil, bir karikatür çizmeni istiyor. Karikatür, olayları veya kişileri abartılı ve komik bir şekilde anlatan çizimlerdir. “Birikim” adında bir süper kahraman düşüneceksin. Bu kahraman, paralarını veya eşyalarını biriktiren, yani tasarruf yapan insanlara yardım ediyor. Mesela, birisi zor durumda kaldığında, Birikim Süper Kahraman gelip ona daha önce yaptığı birikimlerle nasıl yardım edebileceğini gösteriyor.
Nasıl Yaklaşmalısın?
Birikim Süper Kahramanı nasıl bir tip olarak hayal edersin? Üzerinde ne tür bir kostüm olur? Gücü ne olur? (Mesela, kumbaradan fırlayan paralarla mı uçar, yoksa birikim yapanları mı bulur?)
Karikatürde bir durumu canlandır. Mesela, bir öğrenci çok istediği bir şeyi alamıyor ama Birikim Süper Kahraman ona daha önce yaptığı küçük birikimlerini hatırlatıyor ve o şeyi almasını sağlıyor.
Konuşma balonları kullanarak karakterlerin ne düşündüğünü veya söylediğini belirt.
Çizimlerin abartılı ve komik olmasına dikkat et.
3. Türk toplumuna hizmet etmiş bir lider ruh adına ödül töreni düzenlenecek. Kimin adına düzenlenir, kimlere hangi ödüller verilirdi? Bu ödül törenini anlatan bir haber metni yazınız.
Bu seçenek ise senden bir haber metni yazmanı istiyor. Haber metinleri, gerçek olayları, doğru ve tarafsız bir şekilde anlatan yazılardır. Burada hayali bir ödül töreni düzenleyeceksin. Bu tören, Türk toplumuna çok önemli hizmetler yapmış, örnek olmuş bir liderin anısına düzenlenecek. Kimin adına düzenleyeceğine sen karar vereceksin. Sonra bu törende kimlere, hangi alanlarda ne tür ödüller verileceğini hayal edip bir haber gibi yazacaksın.
Nasıl Yaklaşmalısın?
Önce, adına ödül töreni düzenleyeceğin lideri seç. Bu, bir bilim insanı, bir sanatçı, bir öğretmen, bir sporcu veya başka bir alanda topluma faydalı olmuş biri olabilir.
Törenin nerede ve ne zaman yapılacağını, amacını belirt.
Hangi kategorilerde ödüller verileceğini ve bu ödüllerin kimlere verileceğini hayal et. Ödül alan kişilerin neden bu ödülü hak ettiğini kısaca açıkla.
Bir haber metninde olması gereken başlık, giriş (kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden sorularına cevap veren bölüm), gelişme (olayların detayları) ve sonuç (gelecek planları veya kapanış) bölümlerine dikkat et.
Metnini sanki gerçekten bir gazeteye veya haber sitesine yazıyormuş gibi, objektif bir dille yazmaya çalış.
4. Diğer:
Eğer yukarıdaki seçeneklerden hiçbiri senin ilgini çekmediyse, o zaman kendi istediğin, hayalindeki bir konuyu seçip o konuda bir yazı veya çizim yapabilirsin. Önemli olan, yaratıcılığını kullanman ve içinden geleni anlatman.
Nasıl Yaklaşmalısın?
Önce ne hakkında yazmak veya çizmek istediğine karar ver.
Seçtiğin konunun ne tür bir metin (hikaye, şiir, deneme, mektup vb.) veya çizim (karikatür, resim vb.) olacağına karar ver.
Yine giriş, gelişme, sonuç bölümlerini düşünerek düzenli bir çalışma yap.
Sonuç: Bu kısımda senden bir seçim yapman ve o seçime göre bir çalışma yapman bekleniyor. Ben sana her bir seçeneğin ne olduğunu ve nasıl bir yol izlemen gerektiğini anlattım. Şimdi sıra sende, en çok içine sineni seç ve harika bir çalışma ortaya koy!
b. Seçtiğiniz konudan hareketle defterinize bir yazı yazınız. Bu sırada deneyim, duygu, düşünce ve gözlemlerinizi hayal gücünüzle birleştirerek yazınızı zenginleştirmeyi unutmayınız.
Bu bölüm, az önce “a” şıkkında seçtiğin konuyu defterine yazarken nelere dikkat etmen gerektiğini açıklıyor. Çok önemli bir madde bu! Çünkü sadece kuru kuruya bilgi vermek veya bir olayı anlatmak yetmez, yazını daha canlı, daha etkileyici hale getirmelisin.
Adım 1: Deneyimlerini Kat
Kendi yaşadığın benzer olaylar, gördüklerin veya duydukların varsa, bunları yazına katabilirsin. Bu, yazını daha gerçekçi ve samimi yapar. Mesela, bir fabl yazıyorsan, hayvanlarla ilgili kendi gözlemlerini ekleyebilirsin.
Adım 2: Duygularını ve Düşüncelerini Ekle
Yazarken karakterlerinin veya kendi hissettiklerini, düşündüklerini mutlaka belirt. Sevinç mi, üzüntü mü, şaşkınlık mı? Bu duyguları kelimelerle ifade etmek, okuyucunun kendini yazının içinde hissetmesini sağlar. Bir haber metni yazarken bile, “Bu ödül töreni katılımcılara büyük bir heyecan yaşattı.” gibi cümlelerle duyguyu aktarabilirsin.
Adım 3: Gözlemlerini Kullan
Etrafına dikkatli bakmak, detayları fark etmek çok önemlidir. Gördüğün renkler, duyduğun sesler, hissettiğin kokular… Bunları yazına aktardığında, okuyucunun zihninde canlanan resimler daha net olur. Mesela ormanla ilgili bir fabl yazarken “Güneşin yapraklar arasından süzülen altın rengi ışıkları…” gibi bir betimleme kullanabilirsin.
Adım 4: Hayal Gücünle Birleştir
İşte en eğlenceli kısım! Tüm bu gerçekleri ve hisleri, kendi hayal gücünle birleştirerek bambaşka, özgün bir dünya yaratabilirsin. Hayal gücü, yazına sihir katar, onu eşsiz yapar. Süper kahraman karikatürü çiziyorsan, hayal gücünün sınırlarını zorlamalısın zaten!
Sonuç: Yazını sadece bilgi veren bir metin olmaktan çıkarıp, okuyanı içine çeken, duygulandıran, düşündüren bir esere dönüştürmek için bu ipuçlarını kullanmayı unutma. Defterine yazarken hem eğlen hem de kendini ifade et!
Gelecek Derse Hazırlanalım
Arkeoloji ile ilişkili meslekler ve bu meslek grubundakilerde aranan özellikler hakkında araştırma yapınız.
Bu bölüm, bir sonraki dersimiz için ön hazırlık yapmamızı istiyor. Konumuz Arkeoloji! Hiç duymuş muydun? Çok ilginç ve macera dolu bir alan aslında.
Adım 1: Arkeoloji Nedir?
Arkeoloji, kısaca geçmişte yaşamış insanların geride bıraktığı eserleri, yapıları, eşyaları inceleyerek o insanların nasıl yaşadığını, neye inandığını, neler yaptığını anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Yani bir nevi dedektiflik gibi! Toprağın altındaki sırları gün yüzüne çıkarıyorlar.
Adım 2: Arkeoloji ile İlişkili Meslekler
Arkeoloji sadece “arkeolog” olmak anlamına gelmez, bu alanda birçok farklı meslek var. İşte bazıları:
Arkeolog: Kazıları yapan, buluntuları inceleyen, geçmişi yorumlayan asıl kişilerdir.
Restoratör / Konservatör: Kazılarda bulunan çok eski ve hassas eserleri onaran, koruyan ve gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan uzmanlardır. Kırık bir vazoyu birleştiren, solmuş bir kumaşı koruyan kişiler gibi düşünebilirsin.
Antropolog: İnsan toplumlarının kültürlerini, yaşam biçimlerini, davranışlarını inceleyen bilim insanlarıdır. Arkeologların bulduğu eserlerin ait olduğu toplumu anlamalarına yardımcı olurlar.
Sanat Tarihçisi: Eski uygarlıklara ait sanat eserlerini (heykeller, resimler, mimari yapılar vb.) inceleyip yorumlarlar.
Müzeci / Küratör: Bulunan eserlerin müzelerde sergilenmesini sağlayan, onları düzenleyen ve ziyaretçilere tanıtan kişilerdir.
Jeolog: Kazı yapılan yerin toprak yapısını, coğrafi özelliklerini inceleyerek arkeologlara yardımcı olurlar.
Epigrafist: Eski yazıtlardaki (taşlara, tabletlere yazılmış yazılar) metinleri okuyup yorumlayan uzmanlardır.
Adım 3: Bu Meslek Grubundakilerde Aranan Özellikler
Peki, bu meslekleri yapacak kişilerde ne gibi özellikler aranır? Düşünelim:
Meraklı Olmak: Geçmişi ve bilinmeyeni merak etmek en önemli özelliktir. “Bu neden böyle?”, “Bu insanlar nasıl yaşadı?” gibi sorular sormayı sevmeliler.
Sabırlı Olmak: Kazılar uzun sürebilir, buluntular hemen çıkmayabilir veya çok hassas olabilir. Bu yüzden çok sabırlı olmak gerekir.
Dikkatli ve Titiz Olmak: Kazı yaparken en küçük bir detayı bile kaçırmamak, buluntulara zarar vermemek için çok dikkatli ve titiz çalışmak zorundadırlar.
Gözlem Yeteneği: Çevreyi iyi gözlemleyip ipuçlarını yakalayabilmek çok önemlidir.
Analitik Düşünme: Bulunan parçaları birleştirerek büyük resmi görebilmek, olaylar arasında bağlantı kurabilmek yani analiz yapabilmek çok önemlidir.
Ekip Çalışmasına Yatkınlık: Arkeoloji çalışmaları genellikle bir ekip işidir. Birlikte uyum içinde çalışabilmek gerekir.
Fiziksel Dayanıklılık: Kazı alanları bazen zorlu koşullara sahip olabilir, bu yüzden fiziksel olarak dayanıklı olmak da işlerine yarar.
Araştırmayı Sevmek: Sürekli yeni bilgiler edinmeyi, okumayı ve araştırmayı sevmeleri gerekir.
Sonuç: Gördüğün gibi, arkeoloji sadece kazı yapmaktan ibaret değil, birçok farklı uzmanlık alanı ve özellik gerektiren, geçmişin kapılarını aralayan büyüleyici bir bilim dalı. Umarım bu bilgiler gelecek dersine hazırlanırken sana yardımcı olur!
Harikasın, tüm soruları birlikte çözdük! Aklına takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!