Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmenin. Hazır mısın, şimdi seninle birlikte bu sayfadaki soruları adım adım, güzelce çözeceğiz. Sakın çekinme, anlamadığın bir yer olursa tekrar sorabilirsin. Hadi bakalım, başlayalım!
3. ANLATALIM
a. Aşağıdaki yönergelere uyarak birbirinden farklı üç meslek belirleyiniz.
Sevgili öğrencim, bu bölümde bizden üç farklı meslek seçmemizi istiyor. Ama bu meslekleri seçerken bazı kurallara uymamız gerekiyor. Hadi gel, bu meslekleri birlikte belirleyelim:
Adım 1: Yakın çevrende gözlemlediğin ve ileride yapabileceğini düşündüğün bir meslek belirle.
Çözüm:
- Benim yakın çevremde annem öğretmen, babam mühendis. Ben öğretmenimi çok seviyorum, o da bana çok şey öğretiyor. Ben de çocukları çok sevdiğim için, ileride öğretmen olmak isterim. Öğretmenlik, çocuklara bir şeyler öğretmek, onların hayatına dokunmak bence çok güzel bir meslek.
Adım 2: Yakın çevrende gözlemlediğin ancak sana uygun olmadığını ve ileride yapamayacağını düşündüğün bir meslek belirle.
Çözüm:
- Yine çevremde doktorlar, hemşireler görüyorum. Onlar insanları iyileştirmek için çok uğraşıyorlar, bu çok kutsal bir meslek. Ama ben kan görmeye dayanamam, ayrıca çok uzun ve zorlu bir eğitim süreci var. Bu yüzden doktorluk mesleği bana pek uygun değil gibi geliyor. Belki de ben o kadar sabırlı olamam.
Adım 3: Merak ettiğin, ileride yapmayı hayal ettiğin, ilgini çeken bir meslek belirle.
Çözüm:
- Benim en çok ilgimi çeken şeylerden biri bilgisayarlar ve oyunlar. Sürekli yeni oyunlar çıkıyor, yeni programlar yapılıyor. Bu yüzden, ileride yazılımcı olmak isterim. Kendi oyunlarımı yapmak, yeni uygulamalar geliştirmek harika olurdu. Belki de dünyayı değiştirecek bir şeyler bile yapabilirim!
b. Seçimlerinizden hareketle ön bilgilerinizi göz önünde bulundurarak “Büyüyünce Ne Olacağım?” başlıklı bir konuşma yapınız.
Şimdi de yukarıda seçtiğimiz meslekleri kullanarak “Büyüyünce Ne Olacağım?” konulu bir konuşma hazırlayalım. Unutma, bu konuşmayı yaparken sanki gerçekten bir topluluğa hitap ediyormuş gibi düşünmeliyiz.
Çözüm:
Değerli öğretmenlerim, sevgili arkadaşlarım,
Bugün sizlere büyüyünce ne olmak istediğimi ve bu konudaki düşüncelerimi anlatacağım. Hepimiz hayaller kurarız, ben de tıpkı sizin gibi geleceğe dair hayaller kuruyorum.
Çevreme baktığımda birçok farklı meslek görüyorum. Mesela annem bir öğretmen ve ben onu çok beğeniyorum. Öğretmenler, bizlere sadece dersleri değil, hayatı da öğretiyorlar. Onlar, bir fidanı özenle sulayıp büyüten bahçıvanlar gibidir. Ben de çocukları çok sevdiğim için, ileride onlar gibi bir öğretmen olmak isterim. Çocukların gözlerindeki o öğrenme ışığını görmek, onlara yeni şeyler öğretmek bana çok keyif verir.
Peki, her meslek bana uygun mu? Hayır, tabii ki değil. Örneğin, doktorluk da çok önemli ve kutsal bir meslek. Doktorlar, insanları iyileştiren, hayat kurtaran kahramanlar gibidir. Ama ben kan görmeye pek dayanamam, ayrıca doktor olmanın getirdiği o büyük sorumluluk ve uzun eğitim süreci beni biraz korkutuyor. Bu yüzden doktorluk benim için uygun bir meslek değil.
Peki, hayalimdeki meslek ne? Benim en büyük hayalim, bilgisayarların o sihirli dünyasında bir şeyler yaratmak. Yeni oyunlar tasarlamak, insanlara faydalı olacak uygulamalar geliştirmek istiyorum. Yani büyüyünce bir yazılımcı olmak istiyorum. Bilgisayarlar benim için adeta bir oyun bahçesi gibi. Orada yeni fikirler ekmek, onları büyütmek ve hayata geçirmek istiyorum.
Unutmayalım ki her meslek değerlidir ve her birimiz farklı yeteneklere sahibiz. Önemli olan, kendimize en uygun olanı bulmak ve o yolda ilerlemek için çok çalışmak.
Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.
4. ANLATALIM
a. Aşağıdaki paragrafı okuyunuz. Paragraftaki benzerlik işlevli söz varlıklarını belirleyip daire içine alınız.
Şimdi de İbn-i Sina hakkında verilen bu güzel paragrafı okuyup, içinde benzerlik anlamı taşıyan kelime veya söz gruplarını bulacağız. Benzerlik işlevli söz varlıkları, bir şeyi başka bir şeye benzeterek anlatmamızı sağlayan ifadelerdir. Genellikle “gibi”, “sanki”, “âdeta” gibi kelimelerle kurulurlar.
Çözüm:
Okuyalım ve bulalım:
İbni Sina özellikle tıp alanındaki çalışmalarıyla dikkat çeken çok yönlü bir bilim insanıdır. “Tıbbın Kanunu” adlı eseri, Batı’da uzun yıllar ders kitabı olarak okutulmuştur. 200’ü aşkın kitabı 450’den fazla makalesiyle sanki bir yazı makinesidir. Batı’da “Avicenne” (Avisene) olarak tanınan İbni Sina âdeta rakipsiz bir otorite olarak kabul edilir. Bir astronom gibi gökyüzünü incelemiş ve çeşitli gök bilimi icatları yapmıştır. Benzer şekilde bir jeologmuş gibi erozyon ve kayaçlar hakkında yazılar kaleme almıştır. “İyileşme Kitabı” insanlık tarihinde tek bir kişi tarafından yazılan en kapsamlı eser olarak nitelenir.
İşte paragrafta bulduğumuz benzerlik işlevli söz varlıkları:
- “sanki bir yazı makinesidir”: İbn-i Sina’nın çok fazla eser yazmasını, hiç durmadan çalışan bir yazı makinesine benzetiyor.
- “âdeta rakipsiz bir otorite olarak”: İbn-i Sina’nın kendi alanında çok güçlü ve kimsenin ona yetişemediği bir lider olduğunu, ‘adeta’ kelimesiyle vurguluyor.
- “Bir astronom gibi”: İbn-i Sina’nın gökyüzünü incelemesini, bir astronomun yaptığı gibi titizlikle yaptığını anlatıyor. “Gibi” kelimesi burada benzetme yapıyor.
- “bir jeologmuş gibi”: İbn-i Sina’nın erozyon ve kayaçlar hakkında yazmasını, bir jeologun yaptığı gibi uzmanlıkla yaptığını belirtiyor. Yine “gibi” kelimesiyle benzetme yapılmış.
b. Aşağıdaki isimlerden bir tanesini seçerek bu kişiyi anlatan bir konuşma yapınız. Konuşmanızda etkinliğin “a” maddesinde belirlediğiniz söz varlıklarından en az üçünü kullanınız.
Şimdi de sıra geldi en eğlenceli kısımlardan birine! Yukarıdaki isimlerden birini seçip, onu anlatan bir konuşma hazırlayacağız. Konuşmamızda, az önce İbn-i Sina paragrafında bulduğumuz “benzetmeli” ifadelerden en az üç tanesini kullanmaya çalışacağız.
Hadi ben senin için Sabiha Gökçen’i seçeyim. O, bizim için çok önemli bir kahraman!
Çözüm:
Değerli öğretmenlerim, sevgili arkadaşlarım,
Bugün sizlere Türk havacılık tarihinin adeta bir yıldızı gibi parlayan, cesaretiyle tüm kadınlara ilham veren büyük bir kahramandan bahsetmek istiyorum: Sabiha Gökçen.
Sabiha Gökçen, Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi kızıdır. Onun hayatı, gökyüzüne olan tutkusu ve vatan sevgisiyle doludur. O, Türkiye’nin ilk kadın pilotu olmakla kalmamış, aynı zamanda dünyanın ilk kadın savaş pilotu unvanını da kazanmıştır.
Gökyüzünde, uçağının kokpitinde sanki bir kartal gibi süzülürdü. Cesareti ve yeteneğiyle uçakları adeta kendi uzvu gibi kullanırdı. Zorlu eğitimleri başarıyla tamamlamış, savaş uçaklarını en deneyimli erkek pilotlar gibi ustalıkla kullanmıştır. O, sadece bir pilot değil, aynı zamanda Türk kadınının gücünü, azmini ve kararlılığını tüm dünyaya gösteren bir sembol gibiydi.
Hayatı boyunca birçok başarıya imza atmış, genç nesillere örnek olmuştur. Sabiha Gökçen, adı havacılıkla birlikte anılan, gurur duyduğumuz bir kahramanımızdır.
Onu her zaman saygı ve minnetle anıyoruz.
Teşekkür ederim.
Konuşmamızda kullandığımız benzerlik işlevli söz varlıkları:
- “adeta bir yıldızı gibi parlayan”
- “sanki bir kartal gibi süzülürdü”
- “adeta kendi uzvu gibi”
- “en deneyimli erkek pilotlar gibi”
- “bir sembol gibiydi”
Gördün mü, ne kadar kolaymış! Bu şekilde hem meslekleri düşündük hem de dilimizin güzelliklerini, benzetmeleri kullanarak kendimizi ifade ettik. Harikasın!