6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 110

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugünkü dersimizde, önümüzdeki bu metinle ilgili soruları hep birlikte dikkatlice inceleyeceğiz ve cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!

a. Okuduğunuz metnin hikâye unsurlarını belirleyerek yazınız.

Sevgili çocuklar, öncelikle bu metnin bir hikâye mi yoksa bilgilendirici bir metin mi olduğuna bakalım. Metinde bir olay örgüsü, kahramanlar ya da belirli bir zaman diliminde geçen kurgusal olaylar anlatılmıyor. Bu metin, bilimsel bilgileri açıklayan, bizi aydınlatan bir bilgilendirici metindir. Bu yüzden, bir hikayede aradığımız “şahıs, yer, zaman, olay” gibi unsurları bu tür bir metinde tam olarak bulamayız. Ama yine de metinde geçen bazı unsurları hikâye unsurlarına benzeterek doldurabiliriz:

• Şahıs ve varlık kadrosu:

  Aslında metinde bir hikâye kahramanı yok. Ama metinde bahsi geçen canlılar ve insanlar var: Pasif soğutma sistemini yapan mühendisler, onlara ilham veren termitler (bir tür karınca), ve kendi kendini temizleyen boyaya ilham veren nilüfer bitkisi.

• Yer:

  Metinde geçen yer, Zimbabve’nin Harare kentindeki Eastgate Kompleks binası. Nilüfer bitkisinin yetiştiği yer ise çamur.

• Zaman:

  Metinde belirli bir zaman dilimi, yani olayın geçtiği bir tarih veya dönem (örneğin “geçen yaz”, “bir zamanlar”) verilmemiş. Metin, bilimsel bir konuyu ve güncel teknolojik gelişmeleri anlattığı için genel bir zamandan bahsediyor.

• Olay:

  Bir hikayedeki gibi bir olay örgüsü veya yaşanmış bir olay dizisi yok. Metin, doğadan ilham alınarak geliştirilen pasif soğutma sistemi ve kendi kendini temizleyen boyanın nasıl çalıştığına dair bilgiler veriyor.

b. Okuduğunuz metne göre aşağıdaki ifadeyi tamamlayınız.
Hikâyedeki olay gelecek yüzyılda geçiyor olsaydı _______________________

Sevgili çocuklar, bu soru da yine metni bir hikâye gibi ele almamızı istiyor. Ama biz öğrendik ki metnimiz bir hikâye değil, bilgilendirici bir yazı. Ancak soruyu, metindeki bilgilerin gelecekte nasıl bir duruma dönüşebileceği şeklinde yorumlayabiliriz. Metinde anlatılan pasif soğutma ve kendi kendini temizleyen boya gibi teknolojiler zaten günümüz için oldukça yenilikçi ve çevre dostu çözümler. Eğer bu tür gelişmeler gelecek yüzyılda geçiyor olsaydı, o zaman bu tür teknolojilerin çok daha yaygınlaştığını ve hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini düşünebilirdik.

Adım 1: Metindeki teknolojilerin günümüz için ne kadar yenilikçi olduğunu düşünelim.

Adım 2: Gelecek yüzyılda, bu tür yeniliklerin hayatımızda nasıl bir yer edinebileceğini hayal edelim.

Sonuç: Hikâyedeki olay gelecek yüzyılda geçiyor olsaydı, bu tür çevre dostu ve doğadan ilham alan teknolojilerin çok daha gelişmiş ve hayatımızın her alanında kullanılan standart çözümler haline geldiğini görürdük.

c. Sesli kitap dinleyen kişinin babaanne olması metnin anlatımını nasıl etkilemiştir? Söyleyiniz.

Sevgili öğrenciler, bu soru için verilen metni dikkatlice okudum ama metinde “sesli kitap dinleyen kişi” ya da “babaanne” ile ilgili hiçbir bilgi bulunmuyor. Bu yüzden bu soruyu, elimizdeki metne göre cevaplamamız maalesef mümkün değil. Sanırım bu soru, başka bir metinle ilgili olabilir.

3. Aşağıdaki metinleri okuyup soruları cevaplayınız.

Burada “metinleri” derken, metin içinde yer alan “Pasif Soğutma” ve “Kimyasal Kullanmadan Temizlenen Boya” başlıklı iki farklı bölümü kastediyor sanırım. Şimdi bu iki bölümü karşılaştırarak aşağıdaki boşlukları dolduralım:

• _______________________ metni anlatılanı daha iyi anlamamı sağladı çünkü bu metinde _______________________ yararlanılmıştır.

Adım 1: Metni genel olarak düşündüğümüzde, anlatılan konuları daha iyi anlamamızı sağlayan şeyler nelerdi?

Adım 2: Metinde özellikle hangi anlatım biçimleri veya yöntemler kullanılmıştı?

Sonuç: Bu metin anlatılanı daha iyi anlamamı sağladı çünkü bu metinde doğadan alınmış somut örneklerden ve açıklayıcı anlatım biçiminden yararlanılmıştır.

• yazar _______________________

Adım 1: Metnin sonunda yazarın kim olduğuna dair bir bilgi var mıydı, kontrol edelim.

Sonuç: yazar belli değildir. Metnin sonunda “Genel ağdan alınmıştır.” ifadesi yer almaktadır.

• • İki metin birbirine _______________________ bakımından benzemektedir.

Adım 1: “Pasif Soğutma” ve “Kimyasal Kullanmadan Temizlenen Boya” bölümlerinin ortak özelliklerini düşünelim.

Adım 2: Her ikisi de ne tür bilgiler veriyor, neyi amaçlıyor?

Sonuç: İki metin birbirine bilimsel ve teknolojik yenilikleri açıklama, doğadan ilham alma ve çevre dostu çözümler sunma bakımından benzemektedir.

• • İki metin birbirinden farklıdır çünkü _______________________

Adım 1: Şimdi de bu iki bölümün farklı yönlerini bulmaya çalışalım.

Adım 2: Hangi konuları ele alıyorlar?

Sonuç: İki metin birbirinden farklıdır çünkü biri binaların doğal yollarla nasıl soğutulacağını, diğeri ise kendi kendini temizleyen bir boyanın nasıl geliştirildiğini anlatmaktadır.

• • _______________________ metnini daha kolay okudum çünkü _______________________

Adım 1: Her iki metni de tekrar düşünün. Hangisi size daha kolay geldi?

Adım 2: Neden daha kolay geldiğini açıklayın. Belki konusu daha ilgi çekiciydi, belki de anlatımı daha basitti.

Sonuç: Kimyasal Kullanmadan Temizlenen Boya metnini daha kolay okudum çünkü nilüfer bitkisinin kendi kendini temizleme özelliği günlük hayatta daha somut ve anlaşılır bir örnekle açıklanmıştı.

Umarım bu açıklamalar, metni ve soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, okuduğumuz her metnin kendine özgü bir yapısı ve amacı vardır. Bir hikayede aradığımız şeylerle bilgilendirici bir metinde aradığımız şeyler farklı olabilir. Dersimiz burada sona eriyor, bir sonraki derste görüşmek üzere!