Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Bugün seninle Bilim ve Teknoloji dersindeki çok güzel bir yazma etkinliğini inceleyeceğiz. Bu etkinlikte hem düşüncelerini ifade etme hem de araştırma yapma becerilerini kullanacaksın. Hazırsan, adım adım bu soruları nasıl çözebileceğimizi konuşalım.
Öncelikle, bu sayfadaki sorular aslında bir yazı yazma görevinin aşamaları. Yani sana bir ödev verilmiş gibi düşünebilirsin. Şimdi her bir adımı tek tek ele alalım:
a. Öğretmeninizin rehberliğinde arkadaşlarınızla teknolojinin insan hayatındaki yeri ile ilgili bir tartışma yapınız. Buna göre aşağıdaki alanlara düşüncelerinizi yazınız.
Bu kısımda senden beklenen şey, öğretmeninin önderliğinde arkadaşlarınla teknolojinin hayatımızdaki önemi, iyi ve kötü yönleri hakkında konuşmak. Tartışma bittikten sonra da hem kendi görüşünü ve bu görüşü neden savunduğunu, hem de katılmadığın bir görüşü ve neden katılmadığını yazman isteniyor. Hadi birlikte örnek bir tartışma sonucunu buraya nasıl yazabileceğimizi düşünelim:
Adım 1: Konuyla ilgili kendi düşünceni ve gerekçeni yazmak.
Burada teknolojinin hayatını nasıl etkilediğini ve neden böyle düşündüğünü açıklayacaksın.
Konu ile ilgili düşüncem ve gerekçesi:
Bence teknoloji, insan hayatını çok kolaylaştıran ve geliştiren bir güçtür. Çünkü teknoloji sayesinde bilgiye anında ulaşabiliyoruz, uzaktaki sevdiklerimizle kolayca iletişim kurabiliyoruz ve hatta öğrenme sürecimiz bile daha eğlenceli hale geldi. Örneğin, ödevim için araştırma yaparken internetteki güvenilir kaynaklardan hızlıca bilgiye ulaşabiliyorum ya da farklı şehirlerde yaşayan akrabalarımla görüntülü konuşabiliyorum. Bu sayede hem zaman kazanıyoruz hem de hayat kalitemiz artıyor.
Adım 2: Katılmadığın bir görüşü ve gerekçesini yazmak.
Tartışmada duyduğun, ama sana katılmadığın bir fikir varsa onu buraya yazıp neden katılmadığını açıklayacaksın.
Katılmadığım görüş ve gerekçesi:
Bazı arkadaşlarım teknolojinin insanları daha yalnızlaştırdığını ve sosyal ilişkileri zayıflattığını düşünüyor. Ben bu görüşe katılmıyorum. Çünkü teknoloji, doğru kullanıldığında insanları birbirine bağlama potansiyeline de sahip. Örneğin, online platformlar sayesinde ortak ilgi alanları olan kişiler bir araya gelebiliyor, farklı şehirlerdeki arkadaşlar birbirleriyle oyun oynayabiliyor. Önemli olan, teknolojiyi sosyal yaşamımızın bir parçası olarak dengeli bir şekilde kullanmak, tamamen ona bağımlı olmamak.
b. Varsa bulunduğunuz yerdeki bilim ya da teknoloji merkezlerini, müzelerini ya da alternatif olarak konuyla ilgili sanal müzeleri ziyaret ediniz. Ziyaretleriniz sırasında teknolojinin insan hayatındaki yeri ile ilgili veriler toplayınız.
Bu kısım, yazacağın yazı için ön hazırlık aşaması. Yani bir nevi araştırma yapmanı istiyor senden.
Adım 1: Araştırma yapacağın yeri belirle.
- Eğer yaşadığın şehirde bir bilim merkezi (mesela Bilim ve Sanat Merkezi gibi) veya teknoloji müzesi varsa, orayı ziyaret edebilirsin.
- Yoksa hiç üzülme! İnternet üzerinden “sanal müze turu teknoloji” veya “bilim müzeleri online” gibi aramalar yaparak birçok müzeyi evinden ziyaret edebilirsin. Google Arts & Culture gibi platformlar bu konuda sana çok yardımcı olacaktır.
Adım 2: Veri topla.
- Ziyaretin sırasında veya sanal tur yaparken, teknolojinin insan hayatını nasıl etkilediğine dair ilginç bilgiler, örnekler veya gözlemler not al.
- Mesela, “Eskiden insanlar ne yapıyordu, şimdi teknoloji sayesinde ne yapıyorlar?” gibi soruların cevaplarını bulmaya çalış. Tıp alanındaki gelişmeler, ulaşım kolaylıkları, eğitimdeki yenilikler gibi konulara odaklanabilirsin.
- Bu veriler, birazdan yazacağın yazının temelini oluşturacak. Unutma, yazdıklarını bu verilere dayandırman gerekecek.
c. Elde ettiğiniz verilerden hareketle teknolojinin insan hayatındaki yeri ile ilgili bir değerlendirme yazısı yazınız. Yazınızda aşağıdaki adımları uygulayınız.
İşte geldik asıl yazma görevine! Şimdi, az önce yaptığın araştırmadan ve edindiğin bilgilerden yola çıkarak bir yazı yazacaksın. Yazarken de sana verilen şu dört önemli adımı takip etmen gerekiyor:
- Konuyla ilgili görüşlerinizi elde ettiğiniz bilgilerle temellendiriniz.
- Elde ettiğiniz bilgilerde katılmadığınız görüşleri destekleyen yönler varsa o görüşlerin doğruluğunu kabul ediniz. Tutarsız ve geçersiz görüşleri ise çürütünüz.
- Yazınızda uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanınız.
- Örnekler: “öncelikle”, “bununla birlikte”, “ayrıca”, “oysa”, “ancak”, “bu yüzden”, “sonuç olarak”, “diğer yandan”, “özellikle”, “kısacası”.
- Bu kelimeler sayesinde okuyucu, senin düşüncelerini daha kolay takip edebilir ve yazın daha düzenli görünür.
- Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığınız cümleler kurunuz.
Burada kendi fikirlerini, topladığın somut bilgilerle ve örneklerle destekleyeceksin. Yani “Ben böyle düşünüyorum çünkü…” diye başlayıp, araştırdığın bilgileri kullanarak açıklayacaksın.
Bu madde biraz kafa karıştırıcı gibi durabilir ama aslında çok önemli. Diyelim ki sen teknolojinin hep iyi olduğunu düşünüyorsun. Ama araştırmalarında teknolojinin bazı olumsuz etkilerine dair bilgiler de buldun (mesela, sürekli telefona bakmak göz sağlığını bozabilir). İşte bu noktada, “Evet, teknolojinin bu gibi olumsuz yönleri de var, bu konuda haklılar” diyerek karşıt görüşün doğru olan kısımlarını kabul edeceksin. Ama eğer bir görüş tamamen mantıksız, yanlış veya topladığın verilerle çelişiyorsa, o zaman o görüşü neden yanlış bulduğunu açıklayarak çürüteceksin. Bu, senin eleştirel düşünme yeteneğini gösterir.
Yazının akıcı olması için cümleleri ve paragrafları birbirine bağlayan kelimeler kullanmalısın. Bunlara geçiş ve bağlantı ifadeleri deriz.
Bu da demek oluyor ki, yazarken dil bilgisi kurallarına, noktalama işaretlerine dikkat edeceksin. Yazım yanlışları yapmamaya çalışacak, cümlelerini anlaşılır ve etkileyici bir şekilde kuracaksın. Kelime seçimlerin de önemli, kendini en iyi ifade eden kelimeleri kullanmaya özen göster.
Şimdi sana örnek bir başlangıç ve birkaç cümleyle bu yazı nasıl olabilir, onu göstereyim. Tabii ki sen kendi araştırmana göre çok daha uzun ve detaylı bir yazı yazacaksın.
Teknoloji, günümüz dünyasında insan hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Yaptığım araştırmalar ve ziyaretler sonucunda, teknolojinin hayatımızın birçok alanında bize inanılmaz kolaylıklar sağladığını gördüm. Öncelikle, eğitim alanında teknoloji sayesinde bilgiye ulaşmak hiç bu kadar hızlı ve kolay olmamıştı. Örneğin, sanal müzeleri ziyaret ettiğimde, dünyanın dört bir yanındaki eserleri oturduğum yerden inceleyebildim ve bu da öğrenme isteğimi artırdı. Ayrıca, sağlık sektöründeki teknolojik gelişmeler sayesinde birçok hastalığın teşhisi ve tedavisi çok daha başarılı bir şekilde yapılabiliyor.
Ancak, bazıları teknolojinin insanları sosyalleşmekten uzaklaştırdığını ve yalnızlaştırdığını düşünse de, bu görüşün tamamen doğru olmadığını düşünüyorum. Çünkü teknoloji, özellikle uzaktaki akrabalarımızla veya farklı şehirlerdeki arkadaşlarımızla bağlantı kurmamızı sağlayarak sosyal bağlarımızı güçlendirebilir. Diğer yandan, teknolojinin aşırı kullanımının göz sağlığına veya uyku düzenine olumsuz etkileri olabileceği fikrine katılıyorum; bu durum, teknoloji kullanımında dengeli olmanın önemini bir kez daha gösteriyor. Sonuç olarak, teknolojiyi bilinçli ve faydalı bir şekilde kullandığımızda, insan hayatına kattığı değerler saymakla bitmez.
ç. Yazınızı aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir göstergeyi gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı (1-5) yay ayraç içine yazınız.
Yazını bitirdikten sonra kendini değerlendirmen, yani yazdıklarını kontrol etmen gerekiyor. Sana verilen bu çizelgeye bakarak, yazdığın yazının ne kadar başarılı olduğunu 1’den 5’e kadar puanlayacaksın. 1 en düşük, 5 ise en yüksek puan demek. Hadi ölçütlere bakalım:
- Görüşlerimi gerekçelendirdim.
- Mantıklı görüşleri kabul ettim, tutarsız görüşleri çürüttüm.
- Uygun geçiş ve bağlantı ifadelerini kullandım.
- Dili doğru ve etkili kullanmaya çalışarak kendime özgü ifadeler oluşturdum.
Kendi fikirlerini ve düşüncelerini, neden böyle düşündüğünü açıklayarak destekledin mi? Yani sadece “Teknoloji iyi” demek yerine, “Teknoloji iyi çünkü…” diye açıklayabildin mi?
Puanın: ( 5 )
Yazında, karşıt görüşlerden doğru bulduklarına “evet haklılar” dedin mi? Yanlış veya mantıksız bulduklarını da neden yanlış olduklarını açıklayarak çürütebildin mi?
Puanın: ( 4 )
Yazında “ancak”, “bununla birlikte”, “ayrıca”, “sonuç olarak” gibi kelimeleri yerli yerinde kullandın mı? Cümlelerin ve paragrafların birbirine akıcı bir şekilde bağlandı mı?
Puanın: ( 5 )
Yazım kurallarına, noktalama işaretlerine dikkat ettin mi? Cümlelerin anlaşılır ve etkili miydi? Kendi cümlelerinle, başkalarından kopyalamadan, özgün bir şekilde kendini ifade edebildin mi?
Puanın: ( 4 )
Unutma, bu puanlar senin kendi değerlendirmen. Önemli olan dürüst olmak ve neleri daha iyi yapabileceğini görmek. Bu sayede bir sonraki yazma görevinde daha da başarılı olursun. Harikasın!