6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 56
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizdeki bu güzel etkinlikleri ve soruları hep birlikte inceleyeceğiz. Gelin, adım adım ne yapmamız gerektiğini ve nasıl düşüneceğimizi konuşalım.
7. ANLATALIM
Bu bölümdeki maddeler aslında birer soru değil, sınıf içinde yapacağımız bir etkinliğin adımları. İletişimin ne kadar önemli olduğunu anlamak için harika bir çalışma bu. Hadi bakalım, her bir adımı tek tek inceleyelim:
a) Öğretmeninizin rehberliğinde gruplara ayrılınız. Etkinlikte kullanmak üzere büyük bir kâğıt, karton vb. hazırlayınız.
Çözüm:
Bu ilk adımda, öğretmenimiz bizleri birkaç kişilik gruplara ayıracak. Mesela dörder kişilik gruplar olabiliriz. Sonra da bu etkinliği yaparken kullanmak üzere büyük bir kâğıt ya da karton ayarlayacağız. Belki bir el işi kâğıdı, belki bir afiş kartonu… Ne bulabilirsek artık! Bu kâğıt, grubumuzun fikirlerini yazacağı ve sunacağı alan olacak.
b) Grup arkadaşlarınızla iletişimi zorlaştıran ve kolaylaştıran ifadeler belirleyiniz. Daha sonra bu ifadeleri ve ifadelerin iletişimdeki rolünü mantıklı temellendirmeler kurarak hazırladığınız kâğıt üzerine yazınız. Kâğıdınızı sınıfın bir köşesine asınız.
Çözüm:
Şimdi en eğlenceli kısımlardan biri! Grubumuzdaki arkadaşlarınızla bir araya gelip konuşacağız. Düşüneceğiz ki, “Bir arkadaşımızla konuşurken hangi sözler veya davranışlar anlaşmayı zorlaştırır? Hangi sözler veya davranışlar ise anlaşmayı kolaylaştırır?”
- Mesela, “Sen hep böylesin!” demek iletişimi zorlaştırır, değil mi? Çünkü karşımızdaki kişiyi yargılamış oluruz.
- Ya da “Bence şöyle yapsak daha iyi olur, ne dersin?” demek iletişimi kolaylaştırır. Çünkü fikrimizi nazikçe söyler, karşımızdakinin görüşünü de merak ettiğimizi gösteririz.
Bu tür ifadeleri belirleyeceğiz. Sonra da o büyük kâğıdımıza, belirlediğimiz bu ifadeleri ve “Neden iletişimi zorlaştırıyor ya da kolaylaştırıyor?” sorusunun cevabını, yani mantıklı açıklamalarını yazacağız. İşimiz bitince de kâğıdımızı sınıfın güzel bir köşesine asacağız ki herkes görebilsin.
c) Grupların tümü süreci tamamladığında grup arkadaşlarınızla diğer grupların yazılarını okuyunuz. Kabul ettiğiniz doğru görüş ve bilgileri o grubun kâğıdının üzerinde işaretleyerek belirtiniz. Yazının altına ise tutarsız ve geçersiz görüş/bilgileri çürütecek ifadeler ekleyiniz.
Çözüm:
Bütün gruplar kendi kâğıtlarını hazırlayıp astıktan sonra, şimdi sıra diğer grupların çalışmalarını incelemeye geliyor. Grupça sınıfı gezeceğiz ve her grubun yazdığı iletişimi zorlaştıran ve kolaylaştıran ifadeleri okuyacağız.
- Eğer bir grubun yazdığı fikir bizim de aklımıza yattıysa, “Evet, bu çok doğru!” dediysek, o ifadenin yanına bir işaret koyabiliriz. Belki bir yıldız, belki bir tik işareti…
- Ama eğer bir ifadenin yanlış olduğunu düşünüyorsak veya bize mantıksız geldiyse, o zaman da o kâğıdın altına kendi açıklamalarımızı yazacağız. Nazikçe, “Bizce bu ifade iletişimi zorlaştırmaz, çünkü…” veya “Bu bilgiye katılmıyoruz, çünkü…” gibi cümlelerle kendi görüşümüzü belirteceğiz. Unutmayalım ki eleştiri yaparken bile saygılı olmalıyız!
ç) Etkinlik sonunda grup arkadaşlarınızla kendi yazınızın olduğu bölümde bir araya geliniz. Diğer grupların yazınız üzerindeki işaretleme ve eklemelerini inceleyiniz.
Çözüm:
Tüm gruplar birbirlerinin yazılarını inceleyip notlarını aldıktan sonra, biz de kendi grubumuzun kâğıdının başına döneceğiz. Bakalım diğer gruplar bizim yazdıklarımız hakkında neler düşünmüş? Hangi fikirlerimize katılmışlar, hangilerine katılmamışlar? Yaptıkları işaretleri ve ekledikleri notları dikkatlice okuyacağız. Bu, bizim için çok değerli bir geri bildirim olacak. Belki yeni şeyler öğreniriz, belki de kendi fikirlerimizi daha da güçlendiririz.
***
8. ANLATALIM
Bu bölüm ise hayal gücümüzü kullanıp yaratıcı bir hikaye yazmamızı istiyor. Bir nevi macera seçimi oyunu gibi düşünebiliriz. Hadi, adımları takip edelim:
a) Aşağıdaki şema üzerinde oklar yardımıyla ilerleyerek seçim yapınız.
Çözüm:
Şemaya baktığımızda ilk olarak “Kim/ne olduğunuza karar vererek başlayınız.” yazıyor. Yani önce hikayemizin kahramanını seçeceğiz. İki seçeneğimiz var:
- Çok önemli bir mektubu uzak bir yere ulaştırmaya çalışan bir posta güvercini
- Karşı kabileye çok önemli bir haber ulaştırması gereken bir Kızılderili
Ben bu sefer Kızılderili olmayı seçiyorum. Çünkü bir Kızılderili’nin maceraları daha ilgi çekici olabilir gibi geldi bana!
Şimdi Kızılderili olduğumuza göre, karşımıza iki tane de sorun çıkıyor. Bunlardan birini seçmemiz gerekiyor:
- Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyor.
- Etrafta hiç dal parçası yok.
Ben “Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyor.” seçeneğini tercih ediyorum. Çünkü yağmur, bir Kızılderili’nin haber ulaştırma görevini nasıl etkiler, bunu düşünmek daha heyecanlı olur. Belki ateş yakamaz, belki izleri silinir, belki de nehirler taşar…
Yani benim seçimlerim şöyle oldu:
Adım 1: Kim/ne olduğuma karar verdim.
-
Seçimim: Karşı kabileye çok önemli bir haber ulaştırması gereken bir Kızılderili.
Adım 2: Karşılaştığım zorluğa karar verdim.
-
Seçimim: Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyor.
b) Seçimlerinizden hareketle defterinize deneyim ve gözlemlerinizi hayal gücüyle birleştireceğiniz bir yazı yazınız. Yazınızda özgün çözüm, karakter ve diyaloglar üretmeye özen gösteriniz.
Çözüm:
Şimdi sıra geldi hikayemizi yazmaya! Seçtiğim kahraman ve sorunla ilgili bir hikaye oluşturacağım. Benim kahramanım, karşı kabileye önemli bir haber ulaştırması gereken bir Kızılderiliydi ve bardaktan boşanırcasına yağan yağmurla mücadele ediyordu.
İşte size bir başlangıç ve hikaye fikri:
Seçtiğim yola göre, hikayemin kahramanı Kartal Göz adında genç ve cesur bir Kızılderili olacak. Kartal Göz, komşu Barış Vadisi Kabilesi’ne, yaklaşan büyük kuraklık tehlikesini haber vermek için yola çıkmıştı. Bu haber çok önemliydi çünkü iki kabile de aynı su kaynaklarını kullanıyordu ve birlikte bir çözüm bulmaları gerekiyordu.
Yola çıktığında hava güneşliydi ama kısa süre sonra gökyüzü karardı ve bardaktan boşanırcasına yağmur yağmaya başladı. Kartal Göz’ün atı çamura saplanmaya başladı, patikalar kayganlaştı, nehirler kabardı. Haber ıslanmasın diye özenle sarıp sarmaladığı mektubu bile tehlikedeydi. Bir ara büyük bir ağacın altına sığındı. Tam umutsuzluğa kapılacakken, aklına bir fikir geldi. Haberini, ıslanmaması için özel bir bitkinin büyük yapraklarına sardı ve üzerine de kabilelerinin özel mührünü, yani bir kartal tüyünü taktı. Ama asıl sorun, atının artık ilerleyememesiydi. Yağmur durmak bilmiyordu.
İşte burada Kartal Göz’ün özgün çözümü devreye girecek. Belki küçük bir mağara bulur ve orada atını güvende bırakır. Sonra da hızlı akan nehrin üzerinden geçmek için daha önce hiç denemediği bir yöntem dener. Belki dallardan ve sarmaşıklardan kendine geçici bir köprü yapar, belki de suyu iyi bilen bir hayvanın izini takip ederek güvenli bir geçit bulur.
Yolda, yağmurdan korunmaya çalışan yaşlı bir karakterle karşılaşabilir. Bu yaşlı bilge Kızılderili, Kartal Göz’e yol gösterebilir ya da ona önemli bir öğüt verebilir. Aralarında şöyle bir diyalog geçebilir:
Yaşlı Bilge: “Genç Kartal Göz, bu fırtınada nereye gidersin böyle?”
Kartal Göz: “Barış Vadisi’ne, bilge atam! Kuraklık haberi çok önemli, bir an önce ulaştırmalıyım.”
Yaşlı Bilge: “Aceleci olma evlat. Doğa bize yol gösterir. Bazen durmak, ilerlemekten daha hızlıdır. Şu karşıdaki tepenin arkasında, nehrin daha sığ olduğu bir geçit var. Ama oraya ulaşmak için bu derelerin birleştiği yeri takip etmelisin. Unutma, en büyük güç, sabırdır.”
Kartal Göz, bu tavsiyeyle yoluna devam eder ve sonunda Barış Vadisi’ne ulaşır. Haberi ulaştırır ve iki kabile birlikte kuraklığa karşı bir plan yapmaya başlar. Hikayem, Kartal Göz’ün cesareti, zekası ve doğayı anlama yeteneği sayesinde nasıl başarılı olduğunu anlatır.
Siz de kendi seçtiğiniz yola göre böyle yaratıcı, özgün çözümlerle dolu, karakterleri ve diyalogları olan bir hikaye yazabilirsiniz. Hayal gücünüzü serbest bırakın!
***
Gelecek Derse Hazırlanalım
Alper GEZERAVCI ve Tuva Cihangir ATASEVER’in uzaydaki çalışmaları hakkında araştırma yapınız. Araştırma sonucu ulaştığınız bilgileri defterinize not ediniz.
Çözüm:
Bu kısım ise bir sonraki Türkçe dersimize hazırlanmak için yapacağımız bir araştırma ödevi. İnternetten veya kitaplardan Alper GEZERAVCI ve Tuva Cihangir ATASEVER‘in kim olduklarını, ne gibi uzay çalışmaları yaptıklarını bulup öğreneceğiz. Türkiye’nin uzay alanındaki önemli isimleri onlar. Bu isimler hakkında edindiğimiz bilgileri, mesela hangi görevlerde yer aldıklarını, ne gibi araştırmalar yaptıklarını, defterimize güzelce not edeceğiz. Böylece hem genel kültürümüz artacak hem de dersimize hazırlıklı gelmiş olacağız. Belki de bu araştırmalarımızdan sonra uzaya gitme hayalleri kurmaya başlarız, kim bilir?
Hepinize kolay gelsin, harika işler çıkaracağınıza eminim!