6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 41
Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersinde İletişim ve Sosyal İlişkiler konusu üzerinde çalışırken karşına çıkan bu güzel soruları adım adım, senin anlayacağın bir dille açıklayalım. Hazırsan başlayalım!
1. ANLATALIM
b. İşaretlediğiniz ifadelerden hareketle bu iki içeriğin benzer ve farklı yanlarını defterinize listeleyiniz.
Bu soruda bizden, “Teknoloji, sosyal ilişkileri olumlu etkiliyor.” ve “Teknoloji, sosyal ilişkileri olumsuz etkiliyor.” cümlelerinin benzer ve farklı yönlerini bulmamızı istiyor.
Çözüm:
Öncelikle bu iki cümleyi dikkatlice okuyalım. Sanki bir madalyonun iki yüzü gibi, değil mi? Şimdi benzer ve farklı yönlerini madde madde inceleyelim:
- Benzer Yanları:
- Her iki ifade de teknoloji ve sosyal ilişkiler kavramlarını ele alıyor. Yani konumuz aynı: teknolojinin insan ilişkilerine etkisi.
- Her ikisi de teknolojinin sosyal ilişkiler üzerindeki etkisinden bahsediyor. Yani bir şeyin başka bir şeyi nasıl değiştirdiğini inceliyor.
- Farklı Yanları:
- Birinci ifade teknolojinin sosyal ilişkileri olumlu yönde etkilediğini söylerken, ikinci ifade olumsuz yönde etkilediğini belirtiyor. İşte burası en büyük fark! Biri iyi, diğeri kötü diyor.
- Olumlu etkiler denince aklımıza iletişim kolaylığı, uzaktaki akrabalarla görüşebilme, bilgiye kolay ulaşma gibi şeyler gelirken; olumsuz etkiler denince yüz yüze iletişimin azalması, bağımlılık, siber zorbalık gibi konular gelebilir.
Yani özetle, ikisi de aynı konuyu farklı açılardan değerlendiriyor. Biri bardağın dolu tarafına bakarken, diğeri boş tarafına bakıyor gibi düşünebiliriz.
2. ANLATALIM
a. Okuduğunuz şiirdeki arkadaşlık ilişkisine zarar veren düşünce aşağıda verilenlerden hangisidir? İşaretleyiniz.
Bu soruda bize bir şiirden bahsediyor ama şiir elimizde yok. Olsun, biz yine de şıklara bakarak genel bir çıkarım yapabiliriz. Hangi düşünce arkadaşlığa zarar verir, ona bakalım.
Çözüm:
Şıklara bir göz atalım:
☐ Hep benim dediğim olsun.
☐ Ben senden daha hızlıyım.
Şimdi düşünelim: Bir arkadaşlıkta “Hep benim dediğim olsun” demek ne anlama gelir? Bu, hep kendi isteklerinin ön planda olmasını istemek, diğer arkadaşının fikirlerine, isteklerine saygı duymamak demektir. Böyle bir durum, bir arkadaşlığa çok zarar verir, değil mi? Çünkü arkadaşlık karşılıklı anlayış ve fedakârlık ister.
“Ben senden daha hızlıyım” demek ise bir rekabet göstergesidir. Rekabet bazen sağlıklı olabilir, insanları daha iyi olmaya teşvik edebilir. Ama arkadaşlıkta sürekli “ben daha iyiyim” demek, alay etmek veya küçümsemek anlamına geliyorsa o zaman bu da zarar verebilir. Ancak genel olarak, “Hep benim dediğim olsun” düşüncesi arkadaşlığı temelden sarsan, bencilliği ve dayatmayı ifade eden bir tutumdur.
Bu yüzden, şiirde bahsedilen özel bir durum olmasa bile, genel olarak arkadaşlık ilişkisine en çok zarar verecek olan düşünce:
☑ Hep benim dediğim olsun.
b. Arkadaşlık ilişkisine zarar veren düşünce veya davranışlar nelerdir? Bu davranışlardan birini seçip küçük bir karta yazınız. Yazdığınız düşünce veya davranışın arkadaşlık ilişkisinde bir probleme yol açabilecek olmasına dikkat ediniz. Kartları katlayıp bir torbaya atınız.
Bu soru, arkadaşlığa zarar veren davranışlar üzerine düşünmemizi ve bir örnek seçmemizi istiyor. Hadi birkaç tane örnek düşünelim:
Çözüm:
Arkadaşlık ilişkisine zarar veren pek çok düşünce ve davranış olabilir. İşte bazıları:
- Yalan söylemek veya sözünde durmamak.
- Arkadaşının sırrını başkalarına anlatmak.
- Arkadaşını sürekli eleştirmek veya küçük düşürmek.
- Bencil olmak, her şeyi kendi çıkarına göre yapmak.
- Dinlememek, arkadaşının derdini veya sevincini paylaşmamak.
- Dedikodu yapmak.
- Söz vermek ama yerine getirmemek.
- Kıskançlık yapmak.
- Arkadaşının başarılarını çekememek.
- Özür dilemeyi bilmemek veya hata yaptığını kabul etmemek.
Bu listeden bir tane seçip küçük bir karta yazabilirsin. Örneğin, ben “Arkadaşının sırrını başkalarına anlatmak” davranışını seçerdim. Çünkü sır tutmak, arkadaşlığın en önemli temel direklerinden biridir. Sırrı ifşa etmek, güveni tamamen sarsar ve arkadaşlığı bitirebilir.
c. Yazma süreci tamamlandıktan sonra öğretmeninizin rehberliğinde birer kart seçiniz. Kartınızda yazan düşünce veya davranıştaki problem üzerine aşağıdaki adımlara uyarak bir konuşma yapınız.
Bu bölümde bize bir konuşma yapmamız için adımlar vermiş. Diyelim ki torbadan bir kart çektik ve kartta “Yalan söylemek” yazıyor. Şimdi bu adımları kullanarak nasıl konuşma yapacağımızı açıklayalım:
Çözüm:
Adım 1: Önce problemin ne olduğunu söyleyiniz.
Konuşmana, elindeki kartta yazan problem neyse onu net bir şekilde söyleyerek başlamalısın. Mesela: “Arkadaşlar, benim kartımda yazan problem yalan söylemek. Bu, arkadaşlık ilişkilerine ciddi zararlar veren bir davranıştır.”
Adım 2: Problemi gereksiz ayrıntılardan kaçınarak özetleyiniz.
Şimdi yalan söylemenin neden problem olduğunu kısaca açıkla. Çok uzatma, önemli noktaları vurgula: “Yalan söylemek, arkadaşlar arasındaki güveni tamamen ortadan kaldırır. Bir kere yalan söylendiğinde, o arkadaşa bir daha kolay kolay inanılmaz. Bu da arkadaşlığın temelini sarsar.”
Adım 3: Konuşmanız sırasında probleme yönelik alternatif çözümler üretiniz.
Peki, bu problemi nasıl çözebiliriz? Yalan söylemek yerine ne yapmalıyız? Birkaç farklı çözüm yolu düşünelim: “Bu problemi çözmek için öncelikle dürüst olmak çok önemli. Ne olursa olsun doğruyu söylemeliyiz. Belki doğruyu söylemek zor olabilir ama uzun vadede arkadaşlığımızı korur. İkinci bir çözüm olarak, eğer bir hata yaptıysak, hatamızı kabul edip özür dilemeliyiz. Bazen de bazı şeyleri söylemek istemiyorsak, ‘Bu konuda konuşmak istemiyorum’ demek de dürüst bir yaklaşımdır, yalan söylemekten daha iyidir.”
Adım 4: Çözümlerinizden en uygun olanını belirleyiniz ve bu çözümünüzü doğurabileceği sonuçlar bakımından değerlendiriniz.
Şimdi bulduğun çözümlerden hangisinin en iyi olduğunu ve nedenini açıkla. Bu çözümün ne gibi iyi sonuçlar doğuracağını anlat: “Bence bu problem için en uygun çözüm, her zaman dürüst olmak ve ne olursa olsun doğruyu söylemek. Çünkü dürüstlük, arkadaşlıkta güvenin temelidir. Eğer arkadaşlar birbirine güvenirse, aralarındaki bağ çok daha güçlü olur. Dürüstlük sayesinde yanlış anlaşılmalar azalır, sorunlar daha kolay çözülür ve arkadaşlık uzun ömürlü olur. Belki bazen doğruyu söylemek kısa vadede küçük bir sıkıntı yaratabilir ama uzun vadede arkadaşlığımızı korur ve daha sağlam bir ilişki kurmamızı sağlar.”
İşte bu kadar! Bu adımları izleyerek harika bir konuşma yapabilirsin. Unutma, önemli olan düşüncelerini açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmektir.