Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben sizin İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte Milli Mücadele dönemimizin en önemli olaylarını ve bu olayların özelliklerini eşleştireceğimiz harika bir etkinlik yapacağız. Bu etkinlik, konuları ne kadar iyi anladığımızı görmek için çok güzel bir fırsat. Haydi, görseldeki maddeleri tek tek inceleyip doğru olaylarla eşleştirelim!
—
1. Soru:“Bölgesel amaçlı toplanmasına karşın toplantıda alınan kararlar ulusal niteliktedir. Vatan sınırlarından ilk kez söz etmesi ile Misak-ı Millî kararlarının öncüsü olmuştur.”
Çözüm:
Adım 1: Sevgili arkadaşlar, bu cümlenin anahtar kelimelerine odaklanalım. Cümlede hem “bölgesel amaçlı toplanma” diyor, hem de alınan kararların “ulusal” yani bütün yurdu ilgilendiren kararlar olduğundan bahsediyor.
Adım 2: En önemli ipucu ise “vatan sınırlarından ilk kez söz etmesi” ifadesidir. Milli sınırlardan ilk defa bahsedilen ve bölgesel toplanmasına rağmen tüm yurdu ilgilendiren kararların alındığı kongremiz hangisiydi? Tabii ki Erzurum Kongresi! Erzurum Kongresi’nde alınan kararlar, daha sonra kabul edilecek olan Misak-ı Millî’nin de temelini oluşturmuştur.
Sonuç: Bu açıklama 3 numaralı Erzurum Kongresi ile eşleşmektedir.
—
2. Soru:“Millî Mücadele’nin ilk yayın organı olan İrâde-i Millîye adlı gazetenin çıkartılmasına karar verildi. Anadolu’daki tüm ulusal güçler, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildi.”
Çözüm:
Adım 1: Bu açıklamada iki çok önemli ipucumuz var. Birincisi, Milli Mücadele’nin sesini duyurmak için İrâde-i Millîye adında bir gazete çıkarılması kararı. İkincisi ise vatanın kurtuluşu için dağınık halde mücadele eden tüm yararlı cemiyetlerin “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında tek bir çatıda birleştirilmesi.
Adım 2: Hatırlayalım, bütün cemiyetleri birleştiren ve mücadeleyi tek bir merkezden yönetme kararı alan kongremiz, ulusal nitelikteki Sivas Kongresi‘ydi. İşte bu kararlar Sivas Kongresi’nde alınmıştır.
Sonuç: Bu açıklama 4 numaralı Sivas Kongresi ile eşleşmektedir.
—
3. Soru:“Osmanlı yönetimi işgallere duyarsız kalmış, bununla beraber Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı orduları terhis edilmişti. Savunmasız kalan Anadolu halkını savunmak adına, düzenli ordu kurulana kadar ortaya çıkan askerî boşluğu doldurmuştur.”
Çözüm:
Adım 1: Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra ordumuzun dağıtıldığını ve İstanbul Hükûmeti’nin işgallere sessiz kaldığını biliyoruz. Peki, bu durumda vatanı kim savundu? Elbette ki halkın kendisi!
Adım 2: Halkın içinden çıkan, bölgesel, düzensiz ama vatansever silahlı direniş grupları ortaya çıkmıştı. Bu gruplar, düzenli ordu kurulana kadar düşmanı oyalamış ve işgalleri yavaşlatmıştır. Bu direniş gücüne biz ne diyorduk? Elbette Kuva-yı Milliye!
Sonuç: Bu açıklama 1 numaralı Kuva-yı Milliye ile eşleşmektedir.
—
4. Soru:“Ulusal güçleri birleştirip mücadeleyi tek merkezden yönetmek, düzenli orduyu oluşturmak ve Misak-ı Millî hedefini gerçekleştirmek amaçlarına yönelik olarak Ankara’da gerçekleşti.”
Çözüm:
Adım 1: Bu cümlenin kilit noktası olayın Ankara’da gerçekleşmesi ve amacının mücadeleyi “tek merkezden yönetmek” olmasıdır. İstanbul’daki Osmanlı Mebusan Meclisi’nin İngilizler tarafından dağıtılmasından sonra milletin temsilcileri nerede toplanmıştı?
Adım 2: Mustafa Kemal ve arkadaşları, milli egemenliği hâkim kılmak için Ankara’da yeni bir meclis açtılar. Bu meclis, Kurtuluş Savaşı’nı yönetmiş, düzenli orduyu kurmuş ve zaferin kazanılmasını sağlamıştır. Bu meclis, Türkiye Büyük Millet Meclisi‘dir.
Sonuç: Bu açıklama 6 numaralı BMM’nin Açılması ile eşleşmektedir.
—
5. Soru:“Kurtuluş Savaşı’nın amacını, gerekçesini ve yöntemini belirtir. Aynı zamanda İstanbul Hükümeti’ne karşı ilk açık tepkidir. Ulusal bağımsızlık ve ulusal egemenlik anlayışını içermektedir.”
Çözüm:
Adım 1: Kurtuluş Savaşı’mızın adeta bir yol haritası olan, “Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” gibi tarihi bir maddeyi içeren belgeyi hatırlayalım. Bu belge, savaşın neden (gerekçe) yapıldığını, ne hedeflendiğini (amaç) ve nasıl (yöntem) yapılacağını açıklamıştır.
Adım 2: Bu belge aynı zamanda İstanbul Hükûmeti’nin görevini yapamadığını söyleyerek ona karşı ilk açık başkaldırı niteliğindeydi. Bu tarihi belge, Mustafa Kemal’in Havza’dan sonra geçtiği Amasya’da yayımladığı Amasya Genelgesi‘dir.
Sonuç: Bu açıklama 2 numaralı Amasya Genelgesi ile eşleşmektedir.
—
6. Soru:“Türk yurdunun sınırları çizilmiştir. Türkler tam bağımsızlık bilincine erişmişlerdir. Kurtuluş Savaşı’nın programı ve temelleri oluşmuştur.”
Çözüm:
Adım 1: Milli Mücadele’nin siyasi bir manifestosu, yani bir bildirgesi olan belgeyi düşünelim. Bu belge ile işgal altında olmayan Türk vatanının sınırları kesin bir dille çizilmiş ve tam bağımsızlık vurgusu yapılmıştır.
Adım 2: Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen ve Kurtuluş Savaşı’nın hedeflerini dünyaya duyuran bu milli yemin, bu milli ant, Misak-ı Millî‘dir. Misak-ı Millî, “Milli Sınırlar” demektir ve bizim vazgeçilmezlerimizi içerir.
Sonuç: Bu açıklama 5 numaralı Misak-ı Millî ile eşleşmektedir.
—
Özetle doğru eşleştirmelerimiz şu şekilde olmalı:
- Bölgesel toplanıp ulusal kararlar alan… → 3. Erzurum Kongresi
- Cemiyetleri birleştiren… → 4. Sivas Kongresi
- Halkın oluşturduğu direniş gücü… → 1. Kuva-yı Milliye
- Ankara’da açılan ve mücadeleyi yöneten… → 6. BMM’nin Açılması
- Kurtuluş Savaşı’nın amaç, gerekçe ve yöntemini belirten… → 2. Amasya Genelgesi
- Milli sınırları çizen milli yemin… → 5. Misak-ı Millî
Harikasınız çocuklar! Bu etkinlikle Milli Mücadele döneminin temel taşlarını tekrar etmiş olduk. Unutmayın, bu olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini kurmak, tarihi anlamanın en güzel yoludur. Aklınıza takılan bir şey olursa her zaman sorabilirsiniz.