Merhaba sevgili gençler, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün birlikte Kurtuluş Savaşı’mızın en çetin mücadelelerinin yaşandığı Batı Cephesi’ndeki önemli olayları inceleyeceğiz. Önümüzdeki etkinlik, bu olayları ve sonuçlarını daha iyi anlamamız için harika bir fırsat. Hadi gelin, bu etkinliği adım adım birlikte çözelim ve tarihimizin bu şanlı sayfalarını bir kez daha hatırlayalım.
Etkinlik Analizi ve Çözümü
Öncelikle etkinlik bizden ne istiyor, ona bakalım. Üstte numaralandırılmış 5 önemli olay var. Altta ise bu olaylara ait 5 açıklama kutucuğu bulunuyor. Bizim görevimiz, hangi açıklamanın hangi olaya ait olduğunu bulup, olayın numarasını ilgili açıklamanın başındaki boşluğa yazmak. Haydi başlayalım!
Adım 1: Açıklamaları Okuyup Anahtar Kelimeleri Bulalım
Her bir açıklamayı dikkatlice okuyup, bize ipucu verecek anahtar kelimelerin altını çizelim (tabii zihnimizde).
Açıklama 1:
“Yeni kurulan düzenli ordunun ilk askerî başarısı oldu. Bu zafer sonrasında İtilaf Devletleri, Londra Konferansı’nı topladı.”
Sevgili arkadaşlar, hatırlayalım: Kuva-yı Millîye’den sonra kurulan düzenli ordumuzun kazandığı ilk zafer hangisiydi? Tabii ki Birinci İnönü Savaşı. Bu zafer o kadar önemliydi ki, İtilaf Devletleri TBMM’yi tanımak zorunda kalmış ve bizi Londra Konferansı’na çağırmışlardı. Bu da bizim için hem askeri hem de siyasi bir başarıydı.
Sonuç: Bu açıklama 2 numaralı Birinci İnönü Savaşı ile eşleşiyor.
Açıklama 2:
“Savaşın sonunda Mustafa Kemal başkomutan oldu. Başkomutan Mustafa Kemal tarafından Türk ordusunun silah, araç gereç, mühimmat, yiyecek ve donatım malzemesi eksiklerinin giderilmesi için Tekâlif-i Millîye emirleri yayımlandı.”
Kurtuluş Savaşı’nda aldığımız tek yenilgi olan Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrasında ordumuz Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştı. Meclis’te büyük bir endişe havası vardı. İşte bu kritik anda, tüm sorumluluğu üzerine alan Mustafa Kemal’e Meclis tarafından Başkomutanlık yetkisi verildi. O da hemen ordunun ihtiyaçlarını halkın desteğiyle karşılamak için Tekâlif-i Millîye (Milli Yükümlülükler) emirlerini yayımladı.
Sonuç: Bu açıklama 1 numaralı Kütahya-Eskişehir Savaşları ile eşleşiyor.
Açıklama 3:
“Yunanların son saldırı savaşı oldu. Bu zaferle Türk ordusunun Viyana önlerinden beri devam eden geri çekilme süreci durdu. Savaş sonrası Mustafa Kemal’e TBMM tarafından gazilik unvanı ve mareşallik rütbesi verildi.”
Bu açıklamadaki ipuçları çok net. Ordumuzun “dur” dediği, savunmadan taarruza geçişin habercisi olan büyük savaş hangisiydi? Elbette Sakarya Meydan Savaşı. Bu savaş için Mustafa Kemal “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.” demiştir. Bu büyük zaferin ardından, kahraman komutanımıza TBMM tarafından Gazilik unvanı ve Mareşallik rütbesi verilmiştir.
Sonuç: Bu açıklama 5 numaralı Sakarya Meydan Savaşı ile eşleşiyor.
Açıklama 4:
“Kurtuluş Savaşı boyunca yapılan bu tek saldırı ile kesin zafer kazanıldı. Artık diplomatik zaferler için ortam hazırlandı. Sömürgeci devletlerin Anadolu’ya yönelik beklentileri boşa çıkarıldı.”
Biz hep savunma savaşı yapıyorduk ama bir savaş var ki, düşmanı vatan topraklarından tamamen atmak için biz saldırdık. Bu bizim “tek saldırı” savaşımızdır ve “kesin zafer” ile sonuçlanmıştır. Bu savaş, Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” emrinin verildiği Büyük Taarruz‘dur. Bu zaferle işgalcilerin Anadolu’daki varlığı sona ermiş ve diplomatik görüşmelerin yolu açılmıştır.
Sonuç: Bu açıklama 3 numaralı Büyük Taarruz ile eşleşiyor.
Açıklama 5:
“Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan geri alınmıştır. Sevr Antlaşması’nın geçersizliği kanıtlanmış, Misak-ı Millî büyük ölçüde gerçekleşmiştir. İtilaf Devletleri Osmanlı’yı hukuken yok saymıştır.”
Askeri zaferler, masada siyasi zaferleri getirir. Büyük Taarruz zaferinden sonra İtilaf Devletleri ile ateşkes görüşmeleri yapıldı. Bu görüşmeler sonunda imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile tek bir kurşun bile atmadan İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya’yı geri aldık. Bu, Kurtuluş Savaşı’nın silahlı mücadelesini bitiren ve Lozan’a giden yolu açan çok önemli bir diplomatik başarıdır.
Sonuç: Bu açıklama 4 numaralı Mudanya Ateşkes Antlaşması ile eşleşiyor.
Adım 2: Eşleştirmeleri Toparlayalım
Şimdi bulduğumuz sonuçları net bir şekilde listeleyelim:
- 2 – Yeni kurulan düzenli ordunun ilk askerî başarısı oldu. Bu zafer sonrasında İtilaf Devletleri, Londra Konferansı’nı topladı.
- 1 – Savaşın sonunda Mustafa Kemal başkomutan oldu. Başkomutan Mustafa Kemal tarafından Türk ordusunun silah, araç gereç, mühimmat, yiyecek ve donatım malzemesi eksiklerinin giderilmesi için Tekâlif-i Millîye emirleri yayımlandı.
- 5 – Yunanların son saldırı savaşı oldu. Bu zaferle Türk ordusunun Viyana önlerinden beri devam eden geri çekilme süreci durdu. Savaş sonrası Mustafa Kemal’e TBMM tarafından gazilik unvanı ve mareşallik rütbesi verildi.
- 3 – Kurtuluş Savaşı boyunca yapılan bu tek saldırı ile kesin zafer kazanıldı. Artık diplomatik zaferler için ortam hazırlandı. Sömürgeci devletlerin Anadolu’ya yönelik beklentileri boşa çıkarıldı.
- 4 – Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan geri alınmıştır. Sevr Antlaşması’nın geçersizliği kanıtlanmış, Misak-ı Millî büyük ölçüde gerçekleşmiştir. İtilaf Devletleri Osmanlı’yı hukuken yok saymıştır.
Adım 3: Son Bölümdeki Soruyu Cevaplayalım
Etkinliğin sonunda bizden, “Bu olaylardan yola çıkarak, Batı Cephesi’nin Millî Mücadele içindeki önemini sayfa sonunda ayrılan bölüme yazınız.” isteniyor. Gelin, öğrendiklerimizle bu bölümü dolduracak güzel bir metin oluşturalım.
Batı Cephesi, Millî Mücadele’nin kaderinin çizildiği en önemli cephedir. Bu cephede kurulan düzenli ordu, Birinci İnönü Zaferi ile ilk başarısını kazanarak hem milletin kendine olan güvenini artırmış hem de TBMM’nin uluslararası alanda tanınmasını sağlamıştır. Kütahya-Eskişehir Savaşları gibi zor zamanlarda bile Mustafa Kemal’in başkomutanlığında milletçe kenetlenerek Tekâlif-i Millîye Emirleri ile orduyu yeniden ayağa kaldırmıştır. Sakarya Meydan Savaşı, vatan savunmasında bir dönüm noktası olmuş, Türk ordusunun geri çekilişini durdurarak zafere olan inancı perçinlemiştir. Son olarak, Büyük Taarruz ile düşman kesin bir yenilgiye uğratılarak vatan toprakları işgalden temizlenmiştir. Bu askeri zaferler, Mudanya Ateşkes Antlaşması gibi büyük bir diplomatik başarıyı getirmiş; İstanbul ve Boğazlar savaşılmadan kurtarılmıştır. Kısacası Batı Cephesi, askeri zaferlerle bağımsızlığa giden yolu açan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atan cephe olmuştur.
Umarım bu açıklamalar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarihi olayları neden-sonuç ilişkisi içinde öğrenmek, onları kalıcı hale getirir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!