Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle, Çağdaş Türkiye yolunda atılan önemli adımları, bu adımların amaçlarını ve hangi alanlarda yapıldığını inceleyeceğimiz bu güzel etkinliği birlikte çözeceğiz. Bu tablo, inkılapların neden yapıldığını anlamamız için harika bir fırsat. Haydi, boşlukları adım adım, düşünerek dolduralım!
1. Satır: Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması
Bu satırda bize yapılan inkılap verilmiş: Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması. Ve bunun Toplumsal alanda yapıldığı belirtilmiş. Bizden istenen ise amacı.
Adım 1: Düşünelim, tekke ve zaviyeler dinin eğitim ve ibadet yerleri dışında, toplum hayatını etkileyen kurumlardı. Atatürk, toplumun akla ve bilime dayalı, modern bir yapıya kavuşmasını istiyordu. Bu kurumların bazılarının halkın dinî duygularını kötüye kullandığını ve toplumda ikilik yarattığını düşünüyordu.
Adım 2: Bu nedenle, laik ve çağdaş bir toplum oluşturma yolunda bu kurumlar kapatılmıştır. Amaç, toplumsal alanda birliği sağlamak ve batıl inançların yayılmasını önlemektir.
Sonuç: Boşluğa Laik ve çağdaş bir toplum yapısı oluşturmak, toplumsal birliği sağlamak. yazabiliriz.
2. Satır: Saltanatın Kaldırılması
Burada ise bize amaç verilmiş: Millî egemenliği gerçekleştirirken Osmanlı Devleti’ne kesin olarak son vermek. Bizden hem hangi adımın atıldığını hem de hangi alanda yapıldığını bulmamız isteniyor.
Adım 1: “Milli egemenlik” ne demekti? Yönetme gücünün millete ait olması. Peki, Osmanlı Devleti’nde yönetim kimdeydi? Padişahta, yani tek bir kişide. Bu iki durum birbiriyle çelişiyor.
Adım 2: Milli egemenliğin tam olarak sağlanması ve Osmanlı Devleti’nin resmen sona ermesi için atılan en önemli adım, padişahlığın, yani Saltanatın Kaldırılması‘dır. Bu, yönetim şeklini değiştiren temel bir olay olduğu için doğrudan Siyasi bir inkılaptır.
Sonuç:
Atılan Adım:Saltanatın Kaldırılması
Hangi Alan:Siyasi
3. Satır: Harf İnkılabı (Yeni Türk Harflerinin Kabulü)
Bu satırda da yine amaç verilmiş: Halkı daha kolay okuryazar yaparak çağdaş eğitimin yolunu açmak. Hangi inkılabın bu amaca hizmet ettiğini ve alanını bulacağız.
Adım 1: Osmanlı döneminde kullanılan Arap harflerini öğrenmek ve okumak oldukça zordu. Bu yüzden halkın büyük bir çoğunluğu okuma yazma bilmiyordu.
Adım 2: Atatürk, okuma yazmayı kolaylaştırmak ve bilgiye ulaşımı hızlandırmak için Latin alfabesini temel alan yeni Türk harflerini kabul etti. Bu devrime Harf İnkılabı veya Yeni Türk Harflerinin Kabulü diyoruz. Bu doğrudan okuma-yazma ile ilgili olduğu için alanı Eğitim ve Kültür‘dür.
Sonuç:
Atılan Adım:Harf İnkılabı (Yeni Türk Harflerinin Kabulü)
Hangi Alan:Eğitim ve Kültür
4. Satır: Ankara’nın Başkent Yapılması
Burada inkılap verilmiş: Ankara’nın Başkent Yapılması. Alanı da Siyasi olarak belirtilmiş. Bizden istenen ise amacı.
Adım 1: Milli Mücadele nereden yönetildi? Tabii ki Ankara’dan. Ankara, Kurtuluş Savaşı’nın merkezi, kalbiydi.
Adım 2: İstanbul ise Osmanlı Devleti’nin başkentiydi ve işgal altındaydı. Yeni kurulan Türk devletinin, Osmanlı’dan tamamen ayrı ve bağımsız olduğunu göstermek, ayrıca ülkenin ortasında daha güvenli bir yönetim merkezi oluşturmak için Ankara başkent yapıldı.
Sonuç: Boşluğa Yeni Türk devletinin yönetim merkezini belirlemek ve millî egemenliği simgelemek. yazabiliriz.
5. Satır: Aşar Vergisinin Kaldırılması
Bu satırda amaç ve alan verilmiş. Amaç: Köylünün üzerindeki ekonomik yükü ortadan kaldırmak. Alan: Ekonomik. Hangi inkılabın yapıldığını bulalım.
Adım 1: Aşar, Osmanlı’dan beri köylülerin ürettikleri ürün üzerinden devlete verdikleri bir vergiydi. Bu vergi, köylünün sırtında çok ağır bir yüktü ve üretimi olumsuz etkiliyordu.
Adım 2: Cumhuriyet yönetimi, çiftçiyi ve köylüyü rahatlatmak, tarımsal üretimi artırmak için bu vergiyi kaldırdı. Bu olayın adı Aşar Vergisinin Kaldırılması‘dır.
Sonuç: Boşluğa Aşar Vergisinin Kaldırılması yazıyoruz.
6. Satır: Teşvik-i Sanayi Kanunu
İnkılabımız Teşvik-i Sanayi Kanunu. Amacı ve alanı bizden isteniyor.
Adım 1: Kanunun ismine bakalım: “Sanayiyi Teşvik Etme Kanunu”. İsim bize amacını söylüyor aslında. Ülkenin kalkınması için sanayinin, yani fabrikaların kurulması gerekiyordu.
Adım 2: Devlet, fabrika kurmak isteyen özel girişimcilere (iş insanlarına) kolaylıklar sağladı. Onları destekledi, yani teşvik etti. Amaç, yerli sanayiyi kurarak ekonomik bağımsızlığı güçlendirmekti. Bu doğrudan para ve üretimle ilgili olduğu için alanı Ekonomik‘tir.
Sonuç:
Amaç:Özel girişimcileri destekleyerek sanayinin gelişmesini sağlamak.
Hangi Alan:Ekonomik
7. Satır: Cumhuriyetin İlanı
Amaç verilmiş: Yeni Türk devletinin adını koymak ve yönetim şeklini belirlemek.
Adım 1: Saltanat kaldırılmıştı ama devletin adı ve başkanı (devlet başkanı) henüz tam olarak belli değildi. Bu durum bir “rejim” yani yönetim şekli tartışmasına yol açıyordu.
Adım 2: 29 Ekim 1923’te yapılan anayasa değişikliği ile devletin yönetim şeklinin Cumhuriyet olduğu ilan edildi. Böylece devletin adı “Türkiye Cumhuriyeti” oldu ve yönetim şekli netleşti. Bu, ülkenin nasıl yönetileceğini belirlediği için alanı Siyasi‘dir.
Sonuç:
Atılan Adım:Cumhuriyetin İlanı
Hangi Alan:Siyasi
8. Satır: Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun Kurulması
Burada da inkılabımız verilmiş, amacını ve alanını bulacağız.
Adım 1: Atatürk, Türk milletinin zengin bir tarihi ve dili olduğuna inanıyordu. Bu alanlarda bilimsel çalışmalar yapılmasını istedi.
Adım 2:Türk Tarih Kurumu ile Türk tarihinin kökenlerini araştırmak, Türk Dil Kurumu ile de Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden kurtarıp zenginleştirmek amaçlandı. Bu çalışmalar, milli kimliğimizi ve kültürümüzü güçlendirmeye yönelik olduğu için alanı Kültürel‘dir.
Sonuç:
Amaç:Türk tarihini ve dilini araştırarak millî bilinci güçlendirmek.
Hangi Alan:Kültürel
9. Satır: Takvim, Saat ve Ölçülerde Yapılan Değişiklikler
Yapılan değişiklik verilmiş, amacını ve alanını bulmamız gerekiyor.
Adım 1: Düşünün, biz Hicri takvimi, alaturka saati, arşın, endaze gibi ölçüleri kullanırken Avrupa ülkeleri Miladi takvimi, uluslararası saati ve metreyi kullanıyordu. Bu durum hem ülkeler arası ticarette hem de ülke içindeki uygulamalarda büyük karışıklıklara yol açıyordu.
Adım 2: Bu karışıklığı gidermek ve modern dünyayla bütünleşmek amacıyla bu değişiklikler yapıldı. Bu, ticareti kolaylaştırdığı için Ekonomik, toplum hayatını düzenlediği için de Toplumsal bir yeniliktir.
Sonuç:
Amaç:Batılı ülkelerle ticari ve sosyal ilişkileri kolaylaştırmak, ülke içinde birliği sağlamak.
Hangi Alan:Toplumsal / Ekonomik
10. Satır: Halifeliğin Kaldırılması
İnkılabımız Halifeliğin Kaldırılması, alanı da Siyasi. Amacı neydi acaba?
Adım 1: Saltanat kaldırılmıştı ama halifelik makamı devam ediyordu. Halife, tüm Müslümanların dini lideriydi ve bu durum, yeni kurulan laik devletin yapısıyla çelişiyordu.
Adım 2: Halifelik, eski rejimi geri getirmek isteyenlerin sığınabileceği bir makam olarak görülüyordu. Laikliğin tam olarak yerleşmesi ve ulusal egemenliğin pekiştirilmesi için bu makamın kaldırılması gerekiyordu.
Sonuç: Boşluğa Laikliğin önündeki en büyük engeli kaldırmak ve ulusal egemenliği pekiştirmek. yazabiliriz.
11. Satır: Soyadı Kanunu
Amaç verilmiş: Kişilerin toplumsal hayatta kolayca tanınmalarını sağlamak ve resmî işlerde karışıklığı önlemek.
Adım 1: Eskiden insanların soyadı yoktu. Kişiler babalarının adıyla ya da lakaplarıyla anılırdı. Bu durum; askerlik, okul kaydı, miras gibi resmi işlerde büyük karışıklıklara neden oluyordu.
Adım 2: Bu karışıklığı önlemek için herkesin bir soyadı almasını zorunlu kılan Soyadı Kanunu çıkarıldı. Bu, doğrudan toplum yaşamını düzenlediği için alanı Toplumsal‘dır.
Sonuç:
Atılan Adım:Soyadı Kanunu
Hangi Alan:Toplumsal
12. Satır: Üniversite Reformu
İnkılap: Üniversite Reformu. Amacını ve alanını bulalım.
Adım 1: Osmanlı’dan kalan tek üniversite olan Darülfünun, zamanın ihtiyaçlarına cevap veremiyordu. Modern ve bilimsel eğitimden uzaktı.
Adım 2: Atatürk, ülkenin ihtiyacı olan bilgili, donanımlı nesilleri yetiştirmek için modern bir üniversite kurulmasını istedi. Darülfünun kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kuruldu. Amaç, aklın ve bilimin rehberliğinde eğitim veren çağdaş bir yapı oluşturmaktı. Bu, doğrudan eğitimle ilgili olduğu için alanı Eğitim‘dir.
Sonuç:
Amaç:Eğitimi çağdaşlaştırmak, bilimsel ve laik bir üniversite yapısı kurmak.
Hangi Alan:Eğitim
13. Satır: Türk Medeni Kanunu’nun Kabulü
Son satırımızda amaç verilmiş: Irk, inanç ve cinsiyet ayrımı olmadan kanun önünde eşitliği sağlarken aile hayatını laik ve çağdaş esaslara göre düzenlemek.
Adım 1: Bu amaç, özellikle kadın-erkek eşitliği, resmi nikah, miras ve boşanma gibi konularda eşitlik getiren bir kanunu işaret ediyor. Osmanlı’daki Mecelle, bu konularda yetersizdi ve kadınlara eşit haklar tanımıyordu.
Adım 2: İsviçre Medeni Kanunu’ndan esinlenerek hazırlanan Türk Medeni Kanunu, bu boşluğu doldurdu. Kadınlara sosyal ve ekonomik alanda erkeklerle eşit haklar tanıdı. Bu, hukuk alanında bir yenilik olsa da doğrudan toplum yapısını etkilediği için alanı Hukuk ve Toplumsal‘dır.
Sonuç:
Atılan Adım:Türk Medeni Kanunu’nun Kabulü
Hangi Alan:Hukuk / Toplumsal
İşte bu kadar arkadaşlar! Gördüğünüz gibi her inkılabın çok önemli bir amacı var ve hepsi birbiriyle bağlantılı. Bu tabloyu doldurarak konuları harika bir şekilde tekrar etmiş olduk. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!