8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Bir Yay Yayınları Sayfa 208
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizinle İkinci Dünya Savaşı ve Atatürk dönemi ile ilgili bazı önemli soruları çözeceğiz. Bu sorular, konuları ne kadar iyi anladığımızı görmemiz için harika bir fırsat. Haydi, kâğıtları kalemleri hazırlayın ve adım adım bu soruların üzerinden birlikte geçelim!
***
10. Soru: Türkiye, Almanya ve Japonya’ya savaş ilan ederek izlediği savaş dışı kalma politikasını terk etmiştir. Bu bilgiye göre Türkiye İkinci Dünya Savaşı’na aşağıdaki gruplardan hangisinde katılmıştır?
- A) Mihver Devletler
- B) Anlaşma Devletleri
- C) Bağlaşma Devletleri
- D) Müttefik Devletler
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle İkinci Dünya Savaşı’ndaki grupları hatırlayalım. Savaşta iki büyük taraf vardı:
- Mihver Devletleri: Bunlar saldırgan politikalar izleyen Almanya, İtalya ve Japonya’nın başını çektiği gruptu.
- Müttefik Devletler: Bu gruba ise İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliği ve sonradan Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkeler dahildi.
Adım 2: Soruda bize Türkiye’nin, Almanya ve Japonya’ya savaş ilan ettiği söyleniyor. Almanya ve Japonya hangi gruptaydı? Evet, Mihver Devletleri grubundaydı.
Adım 3: Bir devlete savaş ilan ediyorsanız, onun düşmanı olan grubun yanında yer alıyorsunuz demektir. Yani Türkiye, Mihver Devletleri’ne karşı savaşa girdiğine göre, onların rakibi olan Müttefik Devletler grubuna katılmıştır.
Not: Anlaşma ve Bağlaşma Devletleri ise Birinci Dünya Savaşı’ndaki grupların isimleridir, bu yüzden B ve C şıkları bizi yanıltmak için verilmiş.
Sonuç: Doğru cevap D) Müttefik Devletler‘dir.
***
11. Soru: Hastalığın kesin olarak saptanmasından sonra Atatürk, Cumhurbaşkanlığı görevlerini aksatmadan yürütmek, uluslararası toplantılara katılmak ve özellikle belirli bir aşamaya gelmiş bulunan Hatay sorununu sonuçlandırabilmek için tüm gücünü kullanmıştır. Nitekim Ankara’ya döndüğünde toplanmış olan Balkan Antantı Konseyi üyelerine Çankaya’da bir çay ziyafeti vermiştir. Yukarıdaki paragrafa göre Atatürk’le ilgili varılabilecek genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Cumhurbaşkanlığına seçimle gelmiştir.
- B) Hatay sorununu tam olarak çözüme kavuşturmuştur.
- C) Balkan Antantı’nın toplanmasına öncülük etmiştir.
- D) Yaşamının en zor anlarında dahi devlet işlerini ihmal etmemiştir.
Çözüm:
Adım 1: Paragrafı dikkatlice okuyalım ve ana fikri bulmaya çalışalım. Paragraf bize ne anlatıyor? Atatürk’ün, hastalığına rağmen görevlerini yapmaya devam ettiğini anlatıyor. Bakın ne diyor: “Hastalığın kesin olarak saptanmasından sonra… görevlerini aksatmadan yürütmek… tüm gücünü kullanmıştır.”
Adım 2: Şimdi şıkları bu ana fikirle karşılaştıralım.
- A) Paragrafta Atatürk’ün nasıl cumhurbaşkanı olduğuyla ilgili bir bilgi var mı? Yok. O yüzden bu şıkkı eliyoruz.
- B) Paragrafta Hatay sorunu için çok çalıştığı söyleniyor ama sorunu “tam olarak çözüme kavuşturduğu” bilgisi paragrafta geçmiyor. Bu yüzden bu şık da tam olarak doğru değil.
- C) Balkan Antantı Konseyi’ne ziyafet verdiği yazıyor ama antantın toplanmasına “öncülük ettiği” bilgisi paragrafta yok. Bu da eksik bir bilgi.
- D) Bu şık ne diyor? “Yaşamının en zor anlarında dahi devlet işlerini ihmal etmemiştir.” Paragrafın ana fikri tam olarak bu değil mi? Hastalığına, yani yaşamının zor bir dönemine rağmen devlet işleriyle (Hatay meselesi, uluslararası toplantılar) ilgilenmeye devam etmiş. Bu, vatan sevgisini ve sorumluluk bilincini gösterir.
Sonuç: Paragraftan çıkarabileceğimiz en genel ve en doğru yargı D) Yaşamının en zor anlarında dahi devlet işlerini ihmal etmemiştir. seçeneğidir.
***
12. Soru: Aşağıdaki liderlerden hangisi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’de cumhurbaşkanlığı görevini yürütmüştür?
- A) Mustafa Kemal Atatürk
- B) İsmet İnönü
- C) Celal Bayar
- D) Kazım Karabekir
Çözüm:
Adım 1: Bu soruyu çözmek için bazı önemli tarihleri bilmemiz gerekiyor. İkinci Dünya Savaşı hangi yıllar arasındaydı? 1939-1945 yılları arasında.
Adım 2: Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün vefat tarihi neydi? 10 Kasım 1938. Gördüğünüz gibi, Atatürk savaş başlamadan yaklaşık bir yıl önce vefat etmiştir. Bu yüzden A şıkkı olamaz.
Adım 3: Atatürk’ün vefatından sonra kim cumhurbaşkanı oldu? En yakın silah arkadaşı İsmet İnönü. İsmet İnönü, 1938’den 1950’ye kadar cumhurbaşkanlığı yapmıştır. Bu tarihler, İkinci Dünya Savaşı’nın tamamını kapsar.
Adım 4: Diğer şıklara da bakalım. Celal Bayar 1950’de, yani savaştan sonra cumhurbaşkanı olmuştur. Kazım Karabekir ise cumhurbaşkanlığı yapmamıştır.
Sonuç: İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’nin cumhurbaşkanı B) İsmet İnönü‘dür.
***
Ç. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Yanıtlarınızı defterinize yazınız.
1. Atatürk’ün mazlum milletler tarafından örnek alınması, O’nun hangi özellikleri ile ilgilidir? Açıklayınız.
Atatürk’ün, özellikle Asya ve Afrika’daki sömürge altında yaşayan “mazlum milletler” (ezilmiş uluslar) tarafından örnek alınmasının temelinde yatan özellikler şunlardır:
- Bağımsızlık Aşkı ve Anti-Emperyalizmi: Atatürk, dönemin en güçlü devletlerine karşı bir Ulusal Kurtuluş Savaşı başlatmış ve kazanmıştır. Bu, sömürge altındaki diğer milletlere, “Biz de başarabiliriz!” umudunu ve cesaretini vermiştir.
- Liderliği ve Teşkilatçılığı: Dağılmış bir ordudan ve umutsuz bir halktan, düzenli bir ordu ve tek bir amaç etrafında birleşmiş bir millet yaratmıştır. Bu liderlik yeteneği, diğer milletlerin liderlerine ilham kaynağı olmuştur.
- Milli Egemenlik İnancı: Yönetimin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesini benimsemesi, krallıkla veya sömürge valileriyle yönetilen halklar için yepyeni ve çok çekici bir fikirdi.
Kısacası, Atatürk’ün başarısı, esaretin bir kader olmadığını tüm dünyaya göstermiştir.
2. Atatürk, hangi konuları içeren eserler kaleme almıştır? O’nun bu tür bir faaliyet içinde bulunmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Açıklayınız.
Atatürk sadece bir komutan ve devlet adamı değil, aynı zamanda bir düşünür ve yazardı. Başlıca eserleri şunlardır:
- Nutuk: 1919’dan 1927’ye kadar olan dönemi, yani Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’in ilk yıllarını kendi ağzından anlattığı en önemli eseridir. Bu, hem bir tarih belgesi hem de gelecek nesillere bir yol haritasıdır.
- Vatandaş İçin Medeni Bilgiler: Modern bir devletin vatandaşlarının hak ve sorumluluklarını anlattığı bu kitap, O’nun çağdaş bir toplum yaratma arzusunu gösterir.
- Geometri: Matematik terimlerini Türkçeleştirmek için yazdığı bir kitaptır. Bu, dile ve bilime ne kadar önem verdiğinin en güzel kanıtıdır.
Atatürk’ün eserler yazması, O’nun sadece ülkeyi kurtarmakla kalmayıp, aynı zamanda milletini bilgiyle, bilimle ve modern düşünceyle aydınlatmayı hedeflediğini gösterir. Bu, O’nun ne kadar çok yönlü ve eğitimci bir lider olduğunu kanıtlar.
3. İkinci Dünya Savaşı’nda yer alan gruplar ve bu gruplarda bulunan ülkeler hangileridir? Yazınız.
İkinci Dünya Savaşı’nda iki ana askeri ittifak vardı:
- Mihver Devletleri (Axis Powers): Bu grubun liderleri Almanya, İtalya ve Japonya idi. Onlara daha sonra Macaristan, Romanya, Bulgaristan gibi ülkeler de katılmıştır.
- Müttefik Devletler (Allied Powers): Bu grubun liderleri ise İngiltere, Fransa, Sovyetler Birliği ve ABD idi. Savaşın sonuna doğru Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke bu gruba katılmıştır.
4. Türkiye Cumhuriyeti’nin İkinci Dünya Savaşı’ndaki tutumu nasıl olmuştur? Açıklayınız.
Türkiye, İkinci Dünya Savaşı sırasında çok akıllıca ve dikkatli bir politika izlemiştir. Bu politikayı şöyle özetleyebiliriz:
- Tarafsızlık ve Denge Politikası: Savaşın büyük bir bölümünde Türkiye tarafsız kalmıştır. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün liderliğindeki hükümet, hem Mihver hem de Müttefik devletlerle diplomatik ilişkileri sürdürerek bir “denge politikası” izlemiştir. Amaç, genç Cumhuriyeti bu büyük yıkımdan korumaktı.
- Savaşa Girmeme Çabası: Her iki taraf da Türkiye’yi kendi yanlarında savaşa sokmak için büyük baskı yapsa da Türkiye, savaşa girmemek için direnmiştir.
- Savaşın Sonunda Savaş İlanı: Savaşın sonuna doğru, Müttefiklerin zaferi kesinleşince, Türkiye 1945 yılının Şubat ayında Almanya ve Japonya’ya sembolik olarak savaş ilan etmiştir. Bunun temel nedeni, savaştan sonra kurulacak olan Birleşmiş Milletler’de kurucu üye olarak yer alabilmekti.
Sonuç olarak, Türkiye’nin temel tutumu; savaşın dışında kalmak, ülkeyi korumak ve savaş sonrası dünyada saygın bir yer edinmek olmuştur.
Umarım bu açıklamalar konuları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Unutmayın, tarih sadece geçmişi öğrenmek değil, aynı zamanda geçmişten dersler çıkararak bugünü ve geleceği anlamaktır. Başarılar dilerim!