Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle Milli Mücadele döneminin çok önemli bir konusunu, yararlı cemiyetleri ele alacağız. Önümüzdeki görselde, bu cemiyetlerin faaliyetleri hakkında bilgiler verilmiş ve bizden bu cemiyetlerin isimlerini bulmamız isteniyor. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip ederek doğru cevapları bulacağız. Hadi başlayalım!
***
Soru 1: Erzurum Kongresi’nin toplanmasına öncülük etti. Anadolu’nun doğusunda bir Ermeni Devleti kurulmasına engel olmaya çalıştı. Bu amaçla, bölgeden kesinlikle göç edilmemesi kararını aldı.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruyu çözmek için kutucuktaki ipuçlarına odaklanalım.
Adım 1: Metindeki anahtar kelimeleri bulalım. Bunlar: “Erzurum Kongresi”, “Anadolu’nun doğusu” ve “Ermeni Devleti’ne engel olmak”.
Adım 2: Bu ipuçlarını birleştirelim. Doğu Anadolu’da Ermeni faaliyetlerine karşı kurulan ve en önemli faaliyeti Erzurum Kongresi’ni toplamak olan cemiyet hangisiydi? Tabii ki bu cemiyet, Doğu vilayetlerini korumak için kurulmuştu.
Sonuç:Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
***
Soru 2: İzmir’de Türklerin çoğunlukta olduğunu, dünya kamuoyuna basın yayın yoluyla duyurmaya çalıştı. Batı Anadolu’daki silahlı direniş hareketlerine, silah ve cephane sağladı.
Çözüm:
Şimdi de Batı Anadolu’ya gidelim ve oradaki ipuçlarını değerlendirelim.
Adım 1: Anahtar kelimelerimiz neler? “İzmir”, “basın yayın yolu”, “Batı Anadolu” ve “silahlı direniş”.
Adım 2: İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edilmesi tehlikesine karşı kurulan bu cemiyet, hem bölgedeki Türk nüfusunun haklılığını dünyaya duyurmaya çalışmış hem de gerekirse silahlı mücadele için hazırlık yapmıştır. İzmir’in işgalini reddetmek anlamına gelen “İlhakı Red” ifadesi size bir şeyler hatırlatmalı.
Sonuç:Redd-i İlhak Cemiyeti
***
Soru 3: Doktor Esat Paşa (Işık) tarafından kurulan bu cemiyet, Türkler hakkında dünyada yapılan olumsuz propagandaya basın yayın yoluyla karşı koymaya çalıştı.
Çözüm:
Bu cemiyet diğerlerinden biraz farklı, çünkü bölgesel değil, ulusal çapta çalışıyor.
Adım 1: İpuçlarımız: “Doktor Esat Paşa”, “olumsuz propagandaya karşı koymak” ve “basın yayın yolu”. Bu cemiyetin silahlı mücadeleden çok, bilimsel ve kültürel yollarla haklılığımızı savunması en önemli özelliğidir.
Adım 2: Bütün vatanı ilgilendiren konularda, bir “kongre” gibi hareket ederek, basın yoluyla mücadele eden ve kurucusu Dr. Esat Paşa olan cemiyetimiz Milli Mücadele’nin haklılığını dünyaya anlatmaya çalışmıştır.
Sonuç:Milli Kongre Cemiyeti
***
Soru 4: Doğu Trakya’nın Yunanlara verilmesine ve Mavri Mira Cemiyetinin zararlı çalışmalarına engel olmak için çalıştı.
Çözüm:
Haydi şimdi de Trakya bölgemize bakalım.
Adım 1: Buradaki en belirgin ipuçları: “Doğu Trakya” ve “Mavri Mira Cemiyeti’ne engel olmak”.
Adım 2: Cemiyetin ismi, kurulduğu bölgenin adını taşıyor. Doğu Trakya’yı Yunan işgaline ve zararlı cemiyet olan Mavri Mira’ya karşı korumak için Edirne’de kurulmuştur. Bu cemiyet, gerekirse Trakya’da ayrı bir yönetim kurmayı bile düşünmüştür.
Sonuç:Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
***
Soru 5: Karadeniz kıyılarında hak iddia eden Pontusçu Rumlar ile Ermenilere karşı mücadele amacıyla kuruldu.
Çözüm:
Rotamızı şimdi de Karadeniz’e çeviriyoruz.
Adım 1: Anahtar kelimelerimiz çok net: “Karadeniz kıyıları” ve “Pontusçu Rumlar”.
Adım 2: Karadeniz Bölgesi’nde, özellikle Trabzon ve çevresinde, eski bir Rum devleti olan Pontus Rum İmparatorluğu’nu yeniden canlandırmak isteyen Pontus Cemiyeti’ne karşı mücadele etmiştir. Bu cemiyet de adını kurulduğu şehirden almıştır.
Sonuç:Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
***
Soru 6: Adana ve çevresinde Fransız ve Ermeni işgallerine karşı koydu.
Çözüm:
Son olarak güneye, Çukurova’ya iniyoruz.
Adım 1: Buradaki ipuçlarımız: “Adana ve çevresi”, “Fransız ve Ermeni işgalleri”.
Adım 2: Adana ve çevresinin eski adı “Kilikya”dır. Bu bölgeyi Fransız ve onlarla iş birliği yapan Ermenilere karşı savunan cemiyet de adını bu tarihi isimden almıştır.
Sonuç:Kilikyalılar Cemiyeti
***
Unutmayın çocuklar, bu cemiyetlerin hepsi, vatanımızın işgal edilmesine karşı halkımızın gösterdiği onurlu bir direnişin ilk adımlarıdır. Her biri kendi bölgesini korumak için kurulmuş olsa da, hepsinin ortak amacı Türk vatanının bağımsızlığıydı. Bu konuyu tekrar etmeyi sakın ihmal etmeyin!