Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir çalışma kağıdı! Gelin, 1. Ünite’de öğrendiklerimizi bu sorularla birlikte pekiştirelim. Soruları adım adım, hep birlikte analiz edip çözeceğiz. Takıldığınız yer olursa hiç çekinmeyin, amacımız konuyu tam olarak anlamak.
Hadi başlayalım!
—
A. Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları kutudan seçeceğiniz uygun sözcüklerle doldurunuz.
1. Mustafa Kemal’in ilk askerî başarısı …………………………….’dır.
Çözüm:
Bu soruda Mustafa Kemal’in katıldığı ilk savaş ve gösterdiği ilk askeri başarı soruluyor. Kendisi, Harp Akademisi’nden mezun olduktan sonra tecrübe kazanmış ve İtalya’nın Trablusgarp’a saldırması üzerine gönüllü olarak bölgeye gitmiştir. Orada yerli halkı örgütleyerek İtalyanlara karşı önemli başarılar kazanmıştır. Bu yüzden onun ilk askeri başarısı Trablusgarp Savaşı‘dır.
Doğru cümle: Mustafa Kemal’in ilk askerî başarısı Trablusgarp Savaşı’dır.
2. Mustafa Kemal …………………………….’da ataşemiliter olarak çalıştı.
Çözüm:
Ataşemiliter, bir subayın başka bir ülkenin başkentinde askeri elçi olarak görev yapması demektir. Mustafa Kemal, Balkan Savaşları’ndan sonra bu göreve atanmıştır. Bu görev sayesinde Avrupa’daki siyasi ve askeri gelişmeleri yakından takip etme fırsatı bulmuştur. Görev yaptığı şehir ise Bulgaristan’ın başkenti Sofya‘dır.
Doğru cümle: Mustafa Kemal Sofya’da ataşemiliter olarak çalıştı.
3. Mustafa Kemal’in dünyaya geldiği ……………………………., çeşitli din ve mezheplerden insanların yaşadığı, Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli liman kentlerinden biriydi.
Çözüm:
Bu soruda Mustafa Kemal’in doğduğu şehrin özellikleri anlatılıyor. Farklı milletlerin bir arada yaşadığı, zengin bir kültürel yapıya sahip, önemli bir ticaret ve liman kenti… Bu özellikler bize hemen Mustafa Kemal’in de doğum yeri olan Selanik şehrini hatırlatıyor. Bu şehir, onun farklı fikirlere açık ve hoşgörülü bir lider olarak yetişmesinde çok etkili olmuştur.
Doğru cümle: Mustafa Kemal’in dünyaya geldiği Selanik, çeşitli din ve mezheplerden insanların yaşadığı, Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli liman kentlerinden biriydi.
4. 1910 yılında …………………………….’da İngiliz ve Fransız askerî birliklerinin ortaklaşa düzenlediği Picardie (Pikardi) Manevraları’na Osmanlı ordusunu temsilen Mustafa Kemal de katıldı.
Çözüm:
Picardie (Pikardi) Manevraları, dönemin en büyük askeri tatbikatlarından biriydi. Mustafa Kemal, bu tatbikata Osmanlı Devleti’ni temsilen bir gözlemci olarak katılmıştır. Bu tatbikat sayesinde gelecekte savaşlarda çok önemli bir rol oynayacak olan savaş uçaklarını ilk kez görmüş ve havacılığın önemini kavramıştır. Bu manevralar Fransa‘da yapılmıştır.
Doğru cümle: 1910 yılında Fransa’da İngiliz ve Fransız askerî birliklerinin ortaklaşa düzenlediği Picardie (Pikardi) Manevraları’na Osmanlı ordusunu temsilen Mustafa Kemal de katıldı.
5. Mustafa Kemal Harp Okulu ve Harp Akademisini …………………………….’da okudu.
Çözüm:
Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisi’ni bitirdikten sonra yükseköğrenimi için Osmanlı’nın başkentine gelmiştir. Burada önce Harp Okulu’nu, ardından da kurmay subay olmak için Harp Akademisi’ni başarıyla tamamlamıştır. Bu okulların ikisi de o dönemde başkent olan İstanbul‘da bulunuyordu.
Doğru cümle: Mustafa Kemal Harp Okulu ve Harp Akademisini İstanbul’da okudu.
6. Mustafa Kemal askerî idadiyi …………………………….’da okudu.
Çözüm:
Askerî idadi, günümüzdeki lise seviyesindeki askeri okuldur. Mustafa Kemal, Selanik Askeri Rüştiyesi’ni (ortaokul) bitirdikten sonra lise eğitimi için o dönemde önemli bir askeri ve siyasi merkez olan Manastır şehrine gitmiştir. Burada tarih ve edebiyata olan ilgisi artmış, vatan ve millet sevgisi pekişmiştir.
Doğru cümle: Mustafa Kemal askerî idadiyi Manastır’da okudu.
—
B. Aşağıdaki ifadeleri dikkatlice okuyunuz. Doğru ifadelerin sonuna “D” harfi, yanlış ifadelerin sonuna “Y” harfi getiriniz.
1. Mustafa Kemal Harp Akademisinden mezun olunca Şam’da 5. Ordu emrine atanmıştır. ( )
Çözüm:
Bu bilgi doğrudur. Mustafa Kemal, 1905 yılında Harp Akademisi’nden Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu ve ilk görev yeri olarak Suriye’nin Şam kentindeki 5. Ordu’ya atandı. Bu yüzden ifadenin sonuna ( D ) harfi gelmelidir.
2. Ali Rıza Efendi 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’na gönüllü olarak katılmıştır. ( )
Çözüm:
Bu bilgi de doğrudur. Mustafa Kemal’in babası Ali Rıza Efendi, 93 Harbi olarak da bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında vatansever bir tavırla Selanik’te kurulan gönüllü taburda yer almıştır. Bu yüzden ifadenin sonuna ( D ) harfi gelmelidir.
3. Mustafa Kemal Birinci Balkan Savaşı’nda Gelibolu Yarımadası’nda görev aldı. ( )
Çözüm:
Evet, bu bilgi de doğrudur. Mustafa Kemal, Birinci Balkan Savaşı sırasında Gelibolu ve Bolayır’daki birliklerde görev yapmıştır. Buradaki tecrübesi, birkaç yıl sonra Çanakkale Savaşları’nda bölgeyi çok iyi tanımasını ve büyük başarılar kazanmasını sağlamıştır. Bu yüzden ifadenin sonuna ( D ) harfi gelmelidir.
4. Mustafa Kemal’in gittiği ilk askerî okul Manastır Askerî İdadisidir. ( )
Çözüm:
Bu ifadeye dikkat edelim! Mustafa Kemal’in gittiği ilk askeri okul Manastır Askeri İdadisi (lise) değil, Selanik Askeri Rüştiyesi‘dir (ortaokul). Manastır’a daha sonra gitmiştir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır. İfadenin sonuna ( Y ) harfi gelmelidir.
—
C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru yanıtlarını işaretleyiniz.
1. Mustafa Kemal’in doğduğu; çocukluk, ilk ve ortaöğrenim dönemini yaşadığı Selanik; çeşitli milletlerin, kültürlerin ve dinlerin kaynaştığı bir şehirdi. Selanik’in bu durumu Mustafa Kemal’in kişiliğinde hangi özelliğe yol açmamıştır?
- A) Hoşgörülü olmasına
- B) Çeşitli kültürlere saygı duymasına
- C) Kültür çatışması yaşamasına
- D) Farklı düşüncelere açık olmasına
Çözüm:
Adım 1: Soruyu Anlayalım. Soru bize Selanik’in çok kültürlü yapısının Mustafa Kemal’in kişiliği üzerindeki etkilerinden hangisinin gerçekleşmediğini soruyor. Yani olumsuz olanı bulacağız.
Adım 2: Şıkları Değerlendirelim.
- A ve B şıkları: Farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir yerde büyüyen bir insan, doğal olarak onlara karşı hoşgörülü olmayı ve saygı duymayı öğrenir. Mustafa Kemal de böyleydi. Demek ki bu şıklar doğru.
- D şıkkı: Çok farklı fikirlerin, gazetelerin, kitapların olduğu bir şehirde yaşamak, insanı farklı düşüncelere açık hale getirir. Bu da Mustafa Kemal’in önemli bir özelliğidir.
- C şıkkı: “Kültür çatışması yaşaması” ifadesi, onun bu kültürler arasında kalarak bir bunalım yaşadığı veya onlarla kavga ettiği anlamına gelir. Oysa tam tersine, Mustafa Kemal bu kültür zenginliğinden beslenmiş, farklı fikirleri birleştirerek kendi düşünce dünyasını zenginleştirmiştir. Paragrafta da kültürlerin “kaynaştığı” yani birleştiği söyleniyor, çatıştığı değil. Bu nedenle bu durum onun kişiliğine olumsuz bir etki olarak yansımamıştır.
Adım 3: Sonuca Varalım. Selanik’in çok kültürlü yapısı Mustafa Kemal’i hoşgörülü, saygılı ve yeniliklere açık bir insan yapmıştır. Ancak onun bir kültür çatışması yaşadığına dair bir bilgi yoktur. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.
2. Atatürk’ün öğrenim gördüğü dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nda;
- Dinî derslerin ağırlıkta olduğu mektep ve medreseler,
- Batı örneklerine göre kurulmuş, çağdaş ve laik eğitimi esas alan okullar varlığını sürdürmekteydi.
Bu durumun Osmanlı İmparatorluğu’nda;
- I. Eğitimde ikiliklerin ortaya çıkması,
- II. Toplumda kültür çatışmasının yaşanması,
- III. Askerî okullara öncelik verilmesi
sonuçlarından hangilerine yol açtığı söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) II ve III
Çözüm:
Adım 1: Soruyu Anlayalım. Soru, Osmanlı’da aynı anda hem geleneksel (dini) hem de modern (laik) okulların bulunmasının ne gibi sonuçlar doğurduğunu soruyor.
Adım 2: Öncülleri Değerlendirelim.
- I. Eğitimde ikiliklerin ortaya çıkması: Bir yanda eski usul eğitim veren medreseler, diğer yanda yeni usul eğitim veren modern okullar var. Bu durum tam olarak “eğitimde ikilik” yani eğitim birliğinin olmaması demektir. Bu öncül kesinlikle doğrudur.
- II. Toplumda kültür çatışmasının yaşanması: Bu iki farklı okul türünden mezun olan insanlar, doğal olarak farklı dünya görüşlerine, farklı yaşam tarzlarına sahip oluyorlardı. Biri daha geleneksel düşünürken diğeri daha modern düşünüyordu. Bu durum toplum içinde anlaşmazlıklara ve kültür çatışmalarına neden oluyordu. Bu öncül de doğrudur.
- III. Askerî okullara öncelik verilmesi: Verilen metinde askeri okullara öncelik verildiğine dair herhangi bir bilgi bulunmuyor. Sadece iki farklı eğitim sisteminin varlığından bahsediliyor. Bu yüzden bu öncülü çıkaramayız.
Adım 3: Sonuca Varalım. Verilen bilgilere göre hem eğitimde ikilik (I) hem de toplumda kültür çatışması (II) yaşanmıştır. Bu nedenle her iki öncül de doğrudur. Doğru cevap C (I ve II) seçeneğidir.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi, soruları dikkatlice okuyup bildiklerimizle birleştirdiğimizde cevapları bulmak hiç de zor değil. Çalışmalarınıza bu şekilde devam edin, harikasınız