Merhaba sevgili öğrencilerim, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün sizlerle Batı Cephesi’ndeki savaşların sonuçlarını eşleştireceğimiz güzel bir etkinlik yapacağız. Bu etkinlik, hangi olayın hangi savaşın bir sonucu olduğunu daha iyi anlamamızı sağlayacak. Unutmayın, her askeri başarının veya başarısızlığın hem iç politikada hem de dış politikada önemli yansımaları olmuştur.
Hadi şimdi hep birlikte görseldeki maddeleri ilgili savaş kutucuklarına yerleştirelim ve nedenlerini konuşalım.
Etkinlik Sorusu: Aşağıda Batı Cephesi’nde yaşanan savaşlar ve bu savaşların etkileri yer almaktadır. Savaşların yarattığı etkileri seçiniz. İlgili savaş adının yer aldığı kutulara bu etkilerin başındaki numaraları yazınız.
—
BİRİNCİ İNÖNÜ SAVAŞI
Bu savaş, düzenli ordumuzun kazandığı ilk zaferdir. Bu zafer hem içeride hem de dışarıda çok önemli sonuçlar doğurmuştur. Hadi bu sonuçları bulalım.
- 1. Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalandı: Bu zafer, TBMM’nin uluslararası alanda gücünü gösterdi. Sovyet Rusya bu başarıyı görerek bizimle masaya oturdu ve bu önemli antlaşmayı imzaladı.
- 5. İtilaf Devletleri, Londra Konferansı’nı topladı: İtilaf Devletleri, Türk ordusunun gücünü görünce hem İstanbul Hükümeti’ni hem de TBMM’yi Londra’da bir konferansa çağırdılar. Amaçları Sevr’i bize biraz değiştirerek kabul ettirmekti. Bu, TBMM’nin siyasi olarak tanınması anlamına geliyordu.
- 7. İlk anayasa kabul edildi (Teşkilat-ı Esasiye): Zaferin getirdiği moralle, yeni Türk devletinin ilk anayasası olan 1921 Anayasası kabul edildi. Bu, devletleşme yolunda atılmış büyük bir adımdı.
- 9. TBMM’yi tanıyan ilk Müslüman ülke Afganistan oldu: Afganistan ile bir dostluk antlaşması imzalandı. Bu zafer, diğer Müslüman ülkelere de umut vermişti.
- 12. İstiklal Marşı kabul edildi: Ordumuzun ve milletimizin moralini yükseltmek için bir milli marş ihtiyacı vardı. Bu zaferden sonra Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı İstiklal Marşı, milli marşımız olarak kabul edildi.
Sonuç: Birinci İnönü Savaşı kutusuna 1, 5, 7, 9, 12 numaralarını yazmalıyız.
—
İKİNCİ İNÖNÜ SAVAŞI
Bu savaş da kazandığımız önemli bir savunma zaferidir. Mustafa Kemal’in İsmet Paşa’ya çektiği “Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs (kötü) talihini de yendiniz” telgrafı bu savaşın önemini anlatır. Bakalım sonucu ne olmuş?
- 2. İtalya, işgal bölgelerinden çekilmeye başladı: İkinci İnönü zaferinden sonra İtilaf Devletleri arasında anlaşmazlıklar arttı. İtalya, Yunanistan’ın başarılı olamayacağını düşünmeye başladı ve Anadolu’dan askerlerini yavaş yavaş çekme kararı aldı.
Sonuç: İkinci İnönü Savaşı kutusuna 2 numarasını yazmalıyız.
—
KÜTAHYA-ESKİŞEHİR SAVAŞI
Maalesef bu savaş Kurtuluş Savaşı’ndaki tek yenilgimizdir. Ordumuz daha fazla kayıp vermemek için Sakarya nehrinin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır. Bu zorlu durum, çok önemli kararların alınmasını gerektirmiştir.
- 3. Mustafa Kemal başkomutan oldu: Yenilginin yarattığı karamsar hava içinde meclis, tüm yetkilerini 3 aylığına Mustafa Kemal’e devrederek onu “Başkomutan” seçti. Amaç, hızlı ve etkili kararlar alarak orduyu toparlamaktı.
- 4. Tekâlif-i Milliye Kararları yayımlandı: Başkomutan olan Mustafa Kemal, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için hemen harekete geçti ve “Milli Yükümlülükler” anlamına gelen bu emirleri yayımladı. Halkımızdan orduya yardım etmesi istendi. Bu, topyekûn bir mücadelenin başlangıcıydı.
Sonuç: Kütahya-Eskişehir Savaşı kutusuna 3, 4 numaralarını yazmalıyız.
—
SAKARYA SAVAŞI
“Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.” sözünün söylendiği, Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktası olan büyük bir zaferdir. Bu zaferin sonuçları da zaferin kendisi kadar büyük olmuştur.
- 8. Mustafa Kemal’e TBMM tarafından gazilik unvanı ve mareşallik rütbesi verildi: Bu büyük zaferin komutanı olan Mustafa Kemal’e meclis tarafından “Gazi” unvanı ve “Mareşal” rütbesi verildi.
- 10. Kafkas devletleri ile Kars Antlaşması imzalandı: Sakarya Zaferi sonrası Sovyet Rusya’ya bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile Kars Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile doğu sınırımız kesin olarak çizildi.
- 11. Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı: Zaferden sonra Fransa, TBMM ile Ankara Antlaşması’nı imzalayarak işgal ettiği topraklardan çekildi ve TBMM’yi resmen tanıdı. Böylece güney cephemiz kapandı.
Sonuç: Sakarya Savaşı kutusuna 8, 10, 11 numaralarını yazmalıyız.
—
BÜYÜK TAARRUZ
“Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emrinin verildiği, düşmanı yurdumuzdan tamamen attığımız son ve en büyük savaştır. Bu zafer, askeri mücadeleyi sonlandırmış ve diplomatik süreci başlatmıştır.
- 6. Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı: Büyük Taarruz’un kesin zaferle sonuçlanması üzerine İtilaf Devletleri ateşkes istemek zorunda kaldı. Mudanya’da yapılan görüşmelerle savaşa son veren ateşkes antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile İstanbul ve Boğazlar savaş yapılmadan kurtarıldı.
Sonuç: Büyük Taarruz kutusuna 6 numarasını yazmalıyız.
Umarım bu açıklamalarla konuları daha iyi pekiştirmişsinizdir. Unutmayın, her olay bir sonrakinin nedenidir. Tarihi bu şekilde bir zincir gibi düşünürseniz öğrenmeniz çok daha kolay olur. Başarılar dilerim