Merhaba canım öğrencilerim! Bugün İnkılap Tarihi dersinde birlikte harika bir yolculuğa çıkacağız. Önümüzde birbirinden güzel ve öğretici sorular var. Gelin, bu soruları adım adım inceleyelim ve cevaplarını hep birlikte bulalım. Unutmayın, her soru yeni bir bilgi kapısı aralar!
—
2. Bağımsızlığına ve devletine kavuşan Türk vatandaşı için güncel en büyük sorun, oturabileceği bir konut, kendisini ve ailesini geçindirebilecek bir iş ve gelir elde edebilmekti. Devlet ve yöneticiler için de vatandaşın aş ve iş bulacağı ortamı hazırlamak, arkasından yıkıntıları gidermek, yurdu imar etmek görevlerin başında geliyordu. Oysa vatandaşın kazancı ve devlet gelirlerinin yetersizliği bu sorunların kısa sürede çözülmesine olanak bırakmıyordu. Üstelik yeni Türk Devleti Osmanlı yönetiminin borçlarını da üstlenmek yürekliliğini ve erdemliliğini de göstermişti. **Yukarıda cumhuriyetin ilk yıllarında yaşanan sorunlara değinilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?**
a) Her vatandaşın sorununu kendisi çözmesi gerekmektedir.
b) Vatandaşların en önemli sorunu barınma konusundadır.
c) Kişilerin ve toplumun huzurunu, mutluluğunu ve refahını sağlamak devletin görevlerindendir.
d) Bütün ekonomik yatırımlar devlet tarafından yapılmaktadır.
**Çözüm:**
Bu soruda bize Cumhuriyet’in ilk yıllarında yaşanan sorunlar anlatılıyor. Parçayı dikkatlice okuduğumuzda, devletin vatandaşlarının konut, iş ve gelir gibi temel ihtiyaçlarını karşılamakla görevli olduğunu görüyoruz. Hatta yurdu imar etme görevinin de devlete ait olduğu belirtiliyor. Seçeneklere baktığımızda:
* **a) Her vatandaşın sorununu kendisi çözmesi gerekmektedir.** Bu ifade, parçada anlatılanlarla çelişiyor. Çünkü devletin görevlerinden bahsediliyor.
* **b) Vatandaşların en önemli sorunu barınma konusundadır.** Parçada barınma sorunu bahsedilse de, “en önemli” sorunu olduğu kesin olarak belirtilmiyor. İş ve gelir de önemli sorunlar arasında sayılıyor.
* **c) Kişilerin ve toplumun huzurunu, mutluluğunu ve refahını sağlamak devletin görevlerindendir.** Bu ifade, parçada anlatılanlarla birebir örtüşüyor. Devletin vatandaşlarının temel ihtiyaçlarını karşılama görevi bu şıkta doğru bir şekilde ifade edilmiş.
* **d) Bütün ekonomik yatırımlar devlet tarafından yapılmaktadır.** Parçada devletin ekonomik yatırımlarından bahsedilse de, “bütün” ekonomik yatırımların devlet tarafından yapıldığına dair bir bilgi verilmiyor.
Bu yüzden doğru cevap **c** şıkkıdır. Çünkü devletin, vatandaşlarının huzurunu, mutluluğunu ve refahını sağlamak gibi bir görevi olduğu metinden anlaşılmaktadır.
—
3. Mustafa Kemal 15 Haziran 1926’da İzmir’de planlanan suikast girişimine tepkisini şu sözlerle dile getirmiştir:
“Alçak girişim benim kişiliğimden çok mukaddes Cumhuriyet’imize ve onun dayandığı yüksek ilkelere yönelik bulunduğuna şüphe yoktur… Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.”
**Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangilerine varılabilir?**
I. Suikastı düzenleyenler cumhuriyet değerlerine ve yapılan inkılaplara karşıdırlar.
II. Mustafa Kemal cumhuriyet değerlerini ve yapılan inkılapları temsil etmektedir.
III. Türkiye Cumhuriyeti Mustafa Kemal yaşadıkça var olacaktır.
a) I ve II
b) I ve III
c) II ve III
d) I, II ve III
**Çözüm:**
Bu soruda Mustafa Kemal’in bir suikast girişimi sonrası söylediği sözler verilmiş. Bu sözlere dayanarak bazı yargılara ulaşıp ulaşamayacağımızı bulacağız. Gelin yargıları tek tek inceleyelim:
* **I. Suikastı düzenleyenler cumhuriyet değerlerine ve yapılan inkılaplara karşıdırlar.** Mustafa Kemal, suikast girişimini “mukaddes Cumhuriyet’imize ve onun dayandığı yüksek ilkelere yönelik” olarak nitelendiriyor. Bu da suikastı düzenleyenlerin Cumhuriyet’e ve onun getirdiği yeniliklere karşı olduğunu gösteriyor. Yani bu yargı doğrudur.
* **II. Mustafa Kemal cumhuriyet değerlerini ve yapılan inkılapları temsil etmektedir.** Mustafa Kemal’in sözlerinde “Cumhuriyet’imize” ve “yüksek ilkelerimize” vurgu yapması, onun bu değerleri benimsediğini ve temsil ettiğini gösteriyor. Eğer suikast onun şahsına yapılmış olsa bile, bu girişimin Cumhuriyet’e yönelik olduğunu belirtmesi, onun bu değerlerle bütünleştiğini ortaya koyuyor. Bu yargı da doğrudur.
* **III. Türkiye Cumhuriyeti Mustafa Kemal yaşadıkça var olacaktır.** Mustafa Kemal, “Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır” diyor. Bu sözler, onun şahsi varlığının Cumhuriyet’in varlığına bağlı olmadığını, Cumhuriyet’in kendi gücüyle sonsuza dek yaşayacağını ifade ediyor. Bu nedenle, bu yargı Mustafa Kemal’in sözleriyle çelişmektedir.
Sonuç olarak, I ve II numaralı yargılara ulaşabiliriz. Bu yüzden doğru cevap **a** şıkkıdır.
—
4. “Çeşitli partilerin muhalefeti, birbirleriyle mücadeleleriyle beraber, aralarında adeta memleketin ve milletin gerçek çıkarları karşısında kendiliğinden bir anlaşmaya varmak içindir.”
**Mustafa Kemal’in verilen konuşmasından aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkarılamaz?**
a) İktidar ve muhalefet partileri birbirleriyle mücadele içindedir.
b) İktidar ve muhalefet partileri ülkenin çıkarları için çalışır.
c) Siyasetçiler milletin çıkarlarına göre hareket etmelidir.
d) Muhalefet partileri, iktidarın savunduklarının tersini savunmak zorundadır.
**Çözüm:**
Bu soruda Mustafa Kemal’in bir sözü verilmiş ve bu sözden hangi sonucun çıkarılamayacağını bulmamız isteniyor. Gelin seçeneklere birlikte bakalım:
* **a) İktidar ve muhalefet partileri birbirleriyle mücadele içindedir.** Mustafa Kemal, “Çeşitli partilerin muhalefeti, birbirleriyle mücadeleleriyle beraber…” diyerek partilerin mücadele halinde olduğunu açıkça belirtiyor. Bu sonuç çıkarılabilir.
* **b) İktidar ve muhalefet partileri ülkenin çıkarları için çalışır.** Mustafa Kemal, partilerin mücadelesinin “milletin gerçek çıkarları karşısında” olduğunu söylüyor. Bu ifade, partilerin nihayetinde milletin çıkarları için çalıştığı anlamına gelir. Bu sonuç da çıkarılabilir.
* **c) Siyasetçiler milletin çıkarlarına göre hareket etmelidir.** Partilerin mücadelesinin milletin çıkarları doğrultusunda olduğunu söylemek, siyasetçilerin de bu çıkarlara göre hareket etmesi gerektiği fikrini destekler. Bu sonuç da çıkarılabilir.
* **d) Muhalefet partileri, iktidarın savunduklarının tersini savunmak zorundadır.** Mustafa Kemal’in sözlerinde, muhalefet partilerinin illa ki iktidarın tam tersini savunmak zorunda olduğuna dair bir ifade **yoktur**. Partiler mücadele etse de, bu mücadele milletin çıkarları doğrultusunda olduğu sürece, her zaman iktidarın tam tersini savunmak zorunda değillerdir. Belki bazı konularda iktidarla aynı fikirde bile olabilirler, önemli olan ortak çıkar. Bu sonuç, verilen metinden **çıkarılamaz**.
Bu yüzden doğru cevap **d** şıkkıdır.
—
5. Aşağıdakilerden hangisi Atatürk döneminde kurulan siyasi partilerden biri değildir?
a) Serbest Cumhuriyet Fırkası
b) Demokrat Parti
c) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
d) Cumhuriyet Halk Fırkası
**Çözüm:**
Bu soru, Atatürk döneminde kurulan siyasi partileri bilmemizi gerektiriyor. Bilgilerimizi tazeleyelim ve seçeneklere bakalım:
* **a) Serbest Cumhuriyet Fırkası:** Bu parti, Atatürk’ün talimatıyla 1930 yılında kurulmuş bir partidir. Ancak kısa bir süre sonra kapatılmıştır. Yani Atatürk dönemindedir.
* **b) Demokrat Parti:** Bu parti, Atatürk’ün vefatından sonra, 1946 yılında kurulmuştur. Dolayısıyla Atatürk döneminde kurulan bir parti **değildir**.
* **c) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası:** Bu parti, 1924 yılında kurulmuş olup, Türkiye’nin ilk muhalefet partisidir. Atatürk dönemindedir.
* **d) Cumhuriyet Halk Fırkası:** Bu parti, 1923 yılında kurulan ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk siyasi partisidir. Atatürk dönemindedir.
Bu bilgilere göre, Atatürk döneminde kurulan siyasi partilerden biri olmayan **Demokrat Parti**’dir.
Bu yüzden doğru cevap **b** şıkkıdır.
—
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Soruları adım adım çözerek hem konuyu pekiştirdik hem de farklı düşünme becerilerimizi geliştirdik. Unutmayın, öğrenmek bir yolculuktur ve bu yolculukta her adımımız bizi daha bilgili yapar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hepinize iyi çalışmalar!