Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben sizin İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğiniz 7. Ünite Değerlendirme sorularını şimdi hep birlikte, adım adım çözeceğiz. Bu sayede hem bilgilerimizi tazeleyeceğiz hem de eksiklerimizi göreceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
A. Aşağıdaki cümlelerdeki boşlukları kutudan seçeceğiniz uygun sözcüklerle doldurunuz.
1. 1933’te Almanya’da …………………….. Versailles (Versay) Antlaşması’nın getirdiği kısıtlamaları ortadan kaldırma girişimleri ve yayılmacı politikalarıyla yeni bir dünya savaşına zemin hazırladı.
Çözüm: Bu soruda anahtar kelimelerimiz 1933, Almanya ve Versay Antlaşması’na karşı çıkma. Hatırlayacağınız gibi, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya’ya çok ağır şartlar içeren Versay Antlaşması imzalatılmıştı. 1933 yılında Almanya’da iktidara gelen Hitler, bu antlaşmayı tanımadığını ilan etmiş ve saldırgan, yayılmacı bir politika izlemeye başlamıştır. Bu durum da II. Dünya Savaşı’nın en önemli nedenlerinden biri olmuştur.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: Hitler
2. Almanya’nın 1 Eylül 1939’da …………………….. topraklarına girmesiyle İkinci Dünya Savaşı resmen başladı.
Çözüm: II. Dünya Savaşı’nı başlatan olay, Almanya’nın “Hayat Sahası” (Lebensraum) politikasını hayata geçirmek için attığı ilk adımdır. Hitler, 1 Eylül 1939’da komşusu olan Polonya‘yı işgal etmiştir. Bu işgal üzerine İngiltere ve Fransa, Almanya’ya savaş ilan etmiş ve böylece II. Dünya Savaşı resmen başlamıştır.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: Polonya
3. 1945’te Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu görüşülürken milletvekillerinden Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarihimize …………………….. olarak geçen bir önerge verdi.
Çözüm: Türkiye’de çok partili hayata geçiş sürecinde önemli bir dönüm noktası bu olaydır. O dönemde tek parti olan CHP içinde, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’na muhalefet eden dört önemli isim vardı: Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan. Bu dört milletvekili, partilerinin politikalarını eleştiren bir önerge sundular. Bu önerge, dört kişi tarafından imzalandığı için tarihimize Dörtlü Takrir (Dörtlü Önerge) olarak geçmiştir. Bu olay, daha sonra Demokrat Parti’nin kurulmasına zemin hazırlamıştır.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: Dörtlü Takrir
4. Atatürk’ün naaşı, 21 Kasım’da görkemli bir törenle geçici olarak ……………………..’ne konuldu.
Çözüm: Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de vefat ettiğinde, onun ebedi istirahatgahı olacak olan Anıtkabir henüz inşa edilmemişti. Bu nedenle Atatürk’ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı’ndan alınarak Ankara’ya getirilmiş ve Anıtkabir’in inşası tamamlanana kadar (1953’e kadar) Ankara’daki Etnografya Müzesi‘nde özel bir bölümde muhafaza edilmiştir.
Boşluğa gelmesi gereken kelime: Etnografya Müzesi
B. Aşağıdaki ifadeleri dikkatlice okuyunuz. Doğru ifadelerin sonuna “D” harfi, yanlış ifadelerin sonuna “Y” harfi getiriniz.
1. Atatürk vasiyetinde, İş Bankasındaki hissesinden kaynaklanan gelirden Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumuna pay verdi. ( D )
Açıklama: Bu bilgi DOĞRU‘dur. Atatürk, mirasının önemli bir kısmını Türk milletine bırakmıştır. Vasiyetinde, İş Bankası’ndaki hisselerinin gelirlerinin, kendi kurduğu ve çok önem verdiği Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumu arasında paylaştırılmasını istemiştir. Bu, onun bilime ve kültüre ne kadar değer verdiğinin bir göstergesidir.
2. Atatürk 1937’de ölümünden yaklaşık bir buçuk yıl önce geometri terimlerini kendi el yazısıyla Türkçeye çevirmiştir. ( D )
Açıklama: Bu bilgi de DOĞRU‘dur. Atatürk, matematiğin ve geometrinin Türkçe terimlerle daha kolay öğrenileceğini düşünüyordu. Bu amaçla 1936-1937 yıllarında “Geometri” adında bir kitap yazmış ve bugün kullandığımız üçgen, dörtgen, açı, artı, eksi gibi birçok terimi dilimize kazandırmıştır. Bu olayın 1937’de, vefatından (Kasım 1938) yaklaşık bir buçuk yıl önce gerçekleştiği doğrudur.
3. 18 Temmuz 1945’te, Nuri Demirağ’ın başkanlığında kurulan Demokrat Parti ile Cumhuriyet tarihinde çok partili hayata geçiş sağlandı. ( Y )
Açıklama: Bu bilgi YANLIŞ‘tır. Burada dikkatli olmalıyız! Evet, 1945’te çok partili hayata geçiş denemeleri başlamıştır ve Nuri Demirağ da Milli Kalkınma Partisi’ni kurarak bu sürecin öncülerinden olmuştur. Ancak sorudaki ifade “Demokrat Parti” diyor. Demokrat Parti, Nuri Demirağ tarafından değil, Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarafından 1946 yılında kurulmuştur. Bu yüzden ifade yanlıştır.
4. 1950’den itibaren artan traktör kullanımı ile işlenen tarım alanları genişledi, tarım üretimi arttı. ( D )
Açıklama: Bu bilgi DOĞRU‘dur. Özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra, Marshall Yardımı gibi dış desteklerle Türkiye’de tarımda makineleşme hızlanmıştır. Traktör sayısının artmasıyla daha önce ekilemeyen geniş araziler tarıma açılmış, bu da tarımsal üretimin ciddi şekilde artmasını sağlamıştır.
5. Devlet savaş, seferberlik, olağanüstü hal durumlarında, kamu güvenliğini ve kamu sağlığını korumak için hukuk çerçevesinde özgürlüklerin kullanımını durduramaz. ( Y )
Açıklama: Bu bilgi YANLIŞ‘tır. Demokratik devletlerde temel hak ve özgürlükler esastır. Ancak Anayasamıza göre, savaş, seferberlik, salgın hastalık veya olağanüstü hal gibi durumlarda devlet, kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla temel hak ve özgürlükleri durdurabilir veya sınırlayabilir. Tabii ki bu sınırlamalar da yine hukuk kuralları içinde ve ölçülü olmak zorundadır. İfadede “durduramaz” dendiği için yanlıştır.
C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru yanıtlarını işaretleyiniz.
1. Atatürk, demokrasinin bir gereği olarak çok partili hayata geçişin öncülüğünü yapmış, Halk Fırkasını kurmuş; onun açtığı yolda Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası kurulmuş ancak bu son iki parti kısa sürede kapanmıştı.
Bu durumun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mustafa Kemal’in çok partili yaşama karşı olması
B) Türkiye’de kurulan tüm partilerin kısa ömürlü olması
C) Atatürk’ün yaşadığı dönemde çok partili hayata geçilememesi
D) Çok partili yaşamın Türkiye’ye uygun olmadığının anlaşılması
Adım Adım Çözüm:
Adım 1: Soruyu Anlayalım
Soru bize Atatürk döneminde çok partili hayata geçmek için iki deneme yapıldığını (Terakkiperver ve Serbest Cumhuriyet Fırkaları) ama bu denemelerin başarısız olup partilerin kapandığını söylüyor. Bizden istenen ise bu başarısız denemelerin sonucunun ne olduğu.
Adım 2: Şıkları Değerlendirelim
- A) Mustafa Kemal’in çok partili yaşama karşı olması: Bu şık kesinlikle yanlış. Zaten soruda “çok partili hayata geçişin öncülüğünü yapmış” diyor. Atatürk, demokrasiye inandığı için bu denemeleri bizzat desteklemiştir.
- B) Türkiye’de kurulan tüm partilerin kısa ömürlü olması: Bu çok genel bir ifade. Daha sonra kurulan ve uzun yıllar varlığını sürdüren partiler olmuştur. Bu yüzden bu sonuç doğru değil.
- C) Atatürk’ün yaşadığı dönemde çok partili hayata geçilememesi: Bu şık mantıklı duruyor. Yapılan iki deneme de başarısızlıkla sonuçlanınca, Atatürk’ün sağlığında yeni bir deneme yapılmamış ve Türkiye, çok partili sisteme ancak II. Dünya Savaşı’ndan sonra, yani Atatürk’ün vefatından sonra geçebilmiştir. Demek ki bu denemelerin kapanmasının sonucu, o dönemde bu hedefe ulaşılamamasıdır.
- D) Çok partili yaşamın Türkiye’ye uygun olmadığının anlaşılması: Bu da yanlış bir yorum olur. “Uygun olmadığı” değil, o günün şartlarının (toplumun henüz hazır olmaması, eski rejim yanlılarının partileri kendi amaçları için kullanmaya çalışması vb.) bu geçişe henüz elverişli olmadığı görülmüştür. Geçiş sadece ertelenmiştir, fikirden tamamen vazgeçilmemiştir.
Adım 3: Doğru Sonuca Ulaşalım
Değerlendirmelerimiz sonucunda, yapılan denemelerin başarısız olması, o dönemde yani Atatürk hayattayken çok partili hayata geçişin tamamlanamamasına neden olmuştur.
Sonuç: C) Atatürk’ün yaşadığı dönemde çok partili hayata geçilememesi
Umarım açıklamalar faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi