Sevgili öğrencilerim, merhaba! Bugün Türkçe dersimizde çok güzel bir etkinliğimiz var. Birlikte, bize verilen metni dikkatlice okuyacağız. Sonra bu metinde anlamını tam olarak bilmediğimiz kelimeleri veya kelime gruplarını bulacağız. Bu kelimelerin anlamlarını, içinde geçtikleri cümlelere ve hatta metindeki görsellere bakarak tahmin etmeye çalışacağız. En sonunda da bu yeni öğrendiğimiz kelimeleri kendi cümlelerimizde kullanacağız. Hazır mıyız? O zaman metnimizi dikkatlice okuyarak başlayalım!
3. Etkinlik
Metindeki anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını listeleyiniz. Bunların anlamlarını, içinde geçtiği cümleleri ve görselleri dikkate alarak tahmin ediniz. Daha sonra sözlüklerinizden anlamlarını bulup kelime defterlerinize yazınız.
Şimdi bu etkinliği adım adım yapalım:
Adım 1: Metni okuyup anlamını bilmediğimiz kelimeleri belirleme.
Metnimizi okuduğumuzda, ben sizin yerinizde olsam şu kelimeleri veya kelime gruplarını belki ilk anda tam olarak anlamayabilirim diye düşündüm. Hadi gelin, bu kelimeleri belirleyelim:
- inat etmek
- müthiş
- okyanus
- hayret etmek
Adım 2: Belirlediğimiz kelimelerin anlamlarını cümledeki kullanılışına göre tahmin etme ve tablomuzu doldurma.
Şimdi bu kelimelerin metin içindeki kullanılışlarına bakalım ve anlamlarını tahmin edelim. Unutmayın, tahmin ederken kelimenin geçtiği cümlenin tamamı bize ipucu verir.
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları
Tahmin Ettiğim Anlamları
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları:inat etmek
Tahmin Ettiğim Anlamları: Metinde bilgisayarın “Bazen inat ettiği olur. İnat etti mi üstüne fazla varmamak gerek.” deniyor. Buradan anlıyoruz ki, bilgisayar bir şeyi yapmamakta veya kendi istediğini yaptırmakta çok direniyor, ısrar ediyor olabilir. Yani bir şeye karşı koymak, direnmek gibi.
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları:müthiş
Tahmin Ettiğim Anlamları: Metinde “Yoksa müthiş kızabilir.” cümlesi geçiyor. Bu kelime, kızgınlığın derecesini artırıyor gibi. Yani çok, aşırı derecede, korkunç derecede anlamlarına geliyor olabilir.
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları:okyanus
Tahmin Ettiğim Anlamları: “Monitörün ekranından bir tuşla okyanusları aşmak…” cümlesi bize bilgisayar sayesinde çok uzak yerlere gidebildiğimiz hissini veriyor. O zaman okyanus, çok büyük bir deniz olmalı, değil mi?
Anlamını Bilemediğim Sözcük ve Sözcük Grupları:hayret etmek
Tahmin Ettiğim Anlamları: Metin “Bu inanılmaz gelişmeye, herkes en az benim kadar hayret ediyor.” diye bitiyor. Bilgisayarın yaptığı inanılmaz şeylere karşı hissedilen bir durum bu. Yani çok şaşırmak, şaşkınlık içinde kalmak anlamına geliyor olabilir.
Adım 3: Kelimelerin sözlük anlamlarını kontrol etme.
Aferin çocuklar! Tahminlerimiz çok güzel oldu. Şimdi sıra geldi bu kelimelerin gerçek anlamlarına bakmaya. Ben sizin için sözlükten baktım, bakın bakalım tahminlerimiz doğru muymuş?
Sözlük Anlamı:inat etmek
Bir düşünce veya davranışta direnme, ayak direme.
Sözlük Anlamı:müthiş
Çok büyük, çok güzel, çok iyi, çok kötü vb. anlamlarda kullanılır. Yani bir şeyin derecesini abartmak için kullanılır.
Sözlük Anlamı:okyanus
Kıtalar arasında uzanan engin ve derin deniz.
Sözlük Anlamı:hayret etmek
Şaşırmak, şaşkınlık duymak.
Gördünüz mü? Tahminlerimiz gerçek anlamlarına ne kadar da yakındı! Bu, metni dikkatli okuduğumuz ve cümle içindeki ipuçlarını yakaladığımız anlamına geliyor. Harikasınız!
Adım 4: Kelimeleri kendi cümlelerimizde kullanma.
Şimdi son görevimiz var: Bu öğrendiğimiz kelimeleri birer cümlede kullanmak!
Bunları birer cümlede kullanınız.
inat etmek: Küçük kardeşim parka gitmek için annesine inat etti, sonunda annesi kabul etmek zorunda kaldı.
müthiş: Dün gece gökyüzünde müthiş bir yıldız kayması gördük, çok etkileyiciydi.
okyanus: Belgeselde balinaların Pasifik Okyanusu‘nun derinliklerinde yüzdüğünü izledik.
hayret etmek: Sihirbazın yaptığı imkansız numaralara herkes hayret etti.
Hep birlikte bu kelimeleri öğrendik ve cümlelerde kullandık. Artık bu kelimeleri hem okuduğunuzda anlayacak hem de kendi konuşmalarınızda ve yazılarınızda kullanabileceksiniz. Çok güzel bir çalışma oldu, tebrik ederim!