Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün Türkçe dersimizdeki bu güzel etkinlikleri birlikte inceleyelim ve soruları adım adım çözelim. Hazırsanız başlayalım!
8. Etkinlik
İki kardeşin yarıyıl tatili sonunda yaşadığı sorunları okudunuz. Şimdi de iki arkadaş arasında geçen şu konuşmaları okuyunuz:
— Bugün fish (fiş) ve cips yiyelim mi?
— Ben fast food (festfut) yemeyi sevmiyorum.
Onların konuşmasında dikkatinizi çeken bir şey var mı? Konuşmayı tekrar yazmanız istense neler yazardınız?
Şimdi bu soruyu çözelim:
Sevgili çocuklar, bu konuşmayı okuduğumuzda dikkatimizi çeken bir şey var mı diye soruluyor. Hadi bir daha bakalım: “fish (fiş)“, “cips” ve “fast food (festfut)” kelimeleri kullanılmış. Bunlar bizim dilimizden değil, başka dillerden gelmiş kelimeler. Türkçede bu kelimelerin karşılıkları var. Ayrıca, konuşmanın konusu “Sağlık ve Spor” temasıyla da çok ilgili. “Fast food” dediğimiz yiyecekler genellikle sağlıklı olmaz, değil mi? İşte benim dikkatimi çekenler bunlar!
Peki, konuşmayı tekrar yazmamız istenseydi ne yapardık? Gelin, hem daha sağlıklı yiyeceklerden bahseden hem de Türkçe kelimeler kullanan bir konuşma yazalım.
Çözüm:
Adım 1: Konuşmadaki dikkatimizi çeken yerleri belirleyelim.
Konuşmada “fish (fiş)”, “cips” ve “fast food (festfut)” gibi yabancı kökenli kelimeler kullanılmış. Ayrıca, bu yiyecekler “Sağlık ve Spor” temasıyla pek uyumlu değil çünkü genellikle sağlıklı beslenme kurallarına aykırı yiyeceklerdir.
Adım 2: Konuşmayı yeniden yazalım.
Eğer ben bu konuşmayı yeniden yazsaydım, hem daha sağlıklı yiyeceklerden bahsederdim hem de Türkçe kelimeler kullanmaya özen gösterirdim. Mesela şöyle yazabilirdim:
— Bugün balık ve patates kızartması yiyelim mi?
— Ben sağlıksız yiyecekleri yemeyi sevmiyorum. Belki taze sebzelerle yapılmış bir salata ve ızgara tavuk yiyebiliriz?
Gördüğünüz gibi, hem yabancı kelimeler yerine Türkçe karşılıklarını kullandım hem de daha sağlıklı bir yiyecek seçeneği önerdim. Böylece hem dilimizi güzel kullanmış oluruz hem de sağlığımızı düşünmüş oluruz.
9. Etkinlik
Kitabınızın “Sözlük” bölümünü inceleyiniz. Anlamını bilmediğiniz sözcük ya da sözcük gruplarının bazılarının anlamlarını burada bulabilirsiniz. Birden çok anlamı olan sözcüklerde, metne uygun olan anlamı seçmelisiniz.
Kitabınızın sözlük bölümünde “Sağlık ve Spor” konusuyla ilgili hangi sözcükler vardır? Listeleyiniz.
Şimdi bu soruyu çözelim:
Sevgili öğrencim, bu soru bizden kitabımızın sözlük bölümüne bakmamızı istiyor. Sözlükler, kelimelerin anlamlarını, bazen de nasıl yazıldığını veya okunduğunu gösteren çok değerli kaynaklardır. “Sağlık ve Spor” konusuyla ilgili kelimeleri bulmak için kitabımızın sözlük kısmına bakmamız gerekiyor.
Benim elimde senin kitabın olmadığı için sana örnek kelimeler yazacağım. Sen kendi kitabının sözlük bölümünü açıp “Sağlık ve Spor” temasıyla ilgili hangi kelimeleri bulduysan onları listeleyebilirsin. Unutma, sözlükler yeni kelimeler öğrenmek için harika yerlerdir!
Çözüm:
Adım 1: Kitabımızın sözlük bölümünü açalım.
Öncelikle ders kitabımızın en arka sayfalarında yer alan “Sözlük” bölümünü bulup açıyoruz.
Adım 2: “Sağlık ve Spor” konusuyla ilgili kelimeleri arayalım.
Sözlükte harf sırasına göre dizilmiş kelimelere bakarak “Sağlık ve Spor” temasıyla ilgili olabilecek kelimeleri bulup listeleyelim.
Örnek Liste (Sen kendi kitabından kontrol etmelisin):
- Sağlık: Vücudun iyi ve hastalıksız olma durumu.
- Spor: Vücudun güçlenmesi, gelişmesi için yapılan egzersizler ve oyunlar.
- Beslenme: Vücudun yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli maddeleri alma işi.
- Egzersiz: Vücudu güçlendirmek ve geliştirmek için yapılan düzenli hareketler.
- Hijyen: Sağlığın korunması için yapılan temizlik uygulamaları.
- Vitamin: Vücudun sağlıklı gelişimi için gerekli olan organik maddeler.
- Protein: Vücudun büyümesi ve onarımı için gerekli olan besin maddesi.
- Denge: Vücudun duruşunu koruma yeteneği.
- Kas: Vücudumuzdaki hareket etmemizi sağlayan organlar.
- Obezite: Vücutta aşırı yağ birikmesi sonucu oluşan bir sağlık sorunu.
Bu kelimeler “Sağlık ve Spor” konusuyla ilgili olabilecek bazı örneklerdir. Senin kitabında farklı veya daha fazla kelime de olabilir. Önemli olan, sözlüğü kullanarak yeni kelimeler öğrenmek ve anlamlarını kavramak!